Przejdź do treści

Czym jest dur brzuszny? Objawy i leczenie choroby – kiedy warto rozważyć szczepienie?

bakteria rickettsia
Fot. Kateryna_Kon / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Nie radzisz sobie ze stresem? Polub się z adaptogenami!
Zdarzyło ci się płakać po seksie? Nie ty jedna. Skąd to się bierze? Wyjaśnia ekspert
Freepik.com
Dzielisz albo kruszysz tabletki? Nie wszystkie wolno! Farmaceutka Anna Wyrwas tłumaczy, dlaczego to takie ważne
www.istockphoto.com
Twoje dziecko lubi bawić się nad wodą? Uważaj! „Utopić się można w talerzu zupy!” – przypomina lekarka Marta Bik-Tavares
kobieta opala się
Przyłóż plasterek pomidora na poparzone miejsce. Oparzenia słoneczne – jak możemy sobie pomóc?

Dur brzuszny, choroba wywoływana zakażeniem bakteryjnym, objawiająca się wysoką gorączką oraz zaburzeniami ze strony układu pokarmowego, jest istotnym problemem zdrowotnym w tropikalnych krajach o niższym poziomie higieny. Należy o tym pamiętać, wybierając się w podróż do tych rejonów świata.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Dostępna jest skuteczna szczepionka przeciwko durowi brzusznemu, pozwalająca zapobiec zakażeniu tą bakterią, a co za tym idzie – uniknąć ciężkich objawów tej choroby. Jej koszt nie jest wysoki w porównaniu z powikłaniami, jakie może przynieść dur brzuszny.

Chcesz lepszej ochrony organizmu?

Dobre bakterie są naszymi małymi sojusznikami. Sprawdź jak WIMIN może wesprzeć ochronę Twojego organizmu.

Sprawdź

Co to jest dur brzuszny?

Dur brzuszny to ostra choroba infekcyjna, zwana dawniej tyfusem. Jest wywoływana przez bakterie – pałeczki gram ujemne Salmonella typhi, należące do rodziny Enterobacteriaceae. Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową, poprzez kontakt z materiałem zakaźnym – kałem lub rzadziej moczem osoby chorej na dur brzuszny, lub jej bezobjawowym nosicielem. Najczęściej do zakażenia dochodzi po spożyciu skażonej odchodami ludzkimi, nieprzegotowanej wody lub zanieczyszczonych owoców, także po kontakcie bezpośrednim z chorym lub nosicielem. Z tego względu dur brzuszny jest nazywany chorobą brudnych rąk. Gorący, tropikalny klimat Afryki, Ameryki Południowej czy Azji ułatwia namnażanie się bakterii, co w połączeniu z niskim poziomem higieny w tych rejonach świata przyczynia się do częstego, a nawet endemicznego występowania tej choroby.

Jakie są objawy duru brzusznego?

Objawy duru brzusznego, wywołane przez toksynę bakteryjną, są niecharakterystyczne – na początku występuje pogorszenie samopoczucia, dochodzą: ból głowy, gorączka (która narasta powoli, przez kilka dni, rzadko przekracza 40 stopni, towarzyszy jej względnie wolna akcja serca), ból brzucha, wzdęcia i zaparcia oraz drobna wysypka plamisto-grudkowa na tułowiu i klatce piersiowej – tak zwana różyczka durowa, pojawiająca się po kilku dniach choroby i przypominająca wysypkę w chorobie zakaźnej wieku dziecięcego – różyczce. Stan chorego na dur brzuszny może być ciężki – chory może być senny, a nawet zamroczony, często dochodzi do odwodnienia i wyczerpania organizmu. Objawom tym towarzyszyć mogą także powiększenie wątroby, śledziony oraz węzłów chłonnych.

Okres rozwoju choroby po kontakcie z materiałem zakaźnym to około 2 tygodnie. Kluczowa jest szybka diagnoza pierwszych objawów – niezwłoczny kontakt z lekarzem oraz wykonanie posiewu krwi (wyniki dodatnie już po kilku dniach objawów), moczu lub kału (wyniki dodatnie po 2–3 tygodniach). W Polsce dostępny jest także test serologiczny, wykrywający obecność swoistych przeciwciał przeciwko Salmonella typhi we krwi chorego. Właściwa terapia antybiotykowa pozwala uniknąć bardzo nasilonych objawów choroby oraz zapobiec najcięższemu powikłaniu – perforacji jelita cienkiego z krwawieniem do przewodu pokarmowego, porażenną niedrożnością jelit oraz objawami rozlanego zapalenia otrzewnej.

Zobacz także

Jak leczyć dur brzuszny? Sposoby zapobiegania chorobie

Leczenie duru brzusznego polega przede wszystkim na zastosowaniu celowanej antybiotykoterapii. Niezwykle ważne jest także leczenie objawowe chorego – stosowane są leki przeciwgorączkowe, przeciwbólowe oraz nawadnianie dożylne.

Najskuteczniejszymi metodami profilaktyki zachorowania na dur brzuszny są szczepionki oraz przestrzeganie zasad higieny żywności i wody – mycie owoców i warzyw, spożywanie tylko czystej wody z pewnego źródła, unikanie kontaktu z nieczystościami ludzkimi.

Szczepionka na dur brzuszny zalecana jest wszystkim osobom podróżującym w obszary świata, gdzie występuje duże ryzyko zachorowania na tę chorobę. Jest także zalecana pracownikom służb komunalnych, mającym kontakt z potencjalnie zanieczyszczoną wodą. Nie jest to szczepionka objęta kalendarzem szczepień obowiązkowych.

W Polsce dostępne są dwa rodzaje szczepionek – pierwsza zawiera całe inaktywowane komórki bakterii Salmonella typhi, druga natomiast tylko polisacharyd otoczkowy bakterii. Należy zaszczepić się około 2–3 tygodnie przed planowaną datą wyjazdu (najpóźniej tydzień przed), ponieważ dopiero po tym okresie powstają przeciwciała ochronne.

Szczepionki pełnokomórkowe (Ty) są zalecane osobom pomiędzy 5. a 60. rokiem życia. Profilaktyka podstawowa obejmuje 3 dawki (schemat 0–1–12 miesięcy), a przypominająco stosuje się tylko pojedynczą dawkę co 3–5 lat.

Szczepienie podstawowe szczepionką polisacharydową obejmuje jedną dawkę, zalecaną u wszystkich powyżej 2. roku życia. Jej cena wynosi około 200 zł. U osób stale narażonych na zakażenie należy powtarzać profilaktykę co 3 lata. Szczepionka polisacharydowa jest lepiej tolerowana niż pełnokomórkowa.

Nie należy wykonywać szczepienia podczas ostrych chorób zakaźnych oraz gorączkowych. Po podaniu każdej dawki mogą wystąpić ból i zaczerwienienie w miejscu podania. Nie zaleca się szczepienia kobiet w ciąży.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, Interna Szczeklika, Medycyna praktyczna, Kraków 2018.
Szczepionka przeciw durowi brzusznemu http://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/dur-brzuszny/
Dur brzuszny. https://www.mp.pl/szczepienia/artykuly/podrecznik/95967,dur-brzuszny

Zainteresował Cię WIMIN?

Zobacz więcej

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

barbara pasek

„Gdybym po kolejnym ataku przestała szukać odpowiedzi, to skończyłoby się to śmiercią” – Barbara Pasek o swoich zmaganiach z boreliozą

„Pary homoseksualne są rodzicami bardzo odpowiedzialnymi. Ich miłość jest taka sama jak heteroseksualnych rodziców. Ale mają więcej niepokoju” – mówi psychoterapeutka Agnieszka Gudzowaty

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

10 rzeczy w twoim domu, które czyścisz źle, za rzadko lub wcale

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

dzieci myją zbęby

Dobry zwyczaj – nie pożyczaj. Twoje dziecko jedzie na zieloną szkołę? Sprawdź, czym i dlaczego nie powinno się dzielić

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?