Przejdź do treści

Co to jest zapalenie otrzewnej? Poznaj jego przyczyny oraz objawy i dowiedz się, jakie są rokowania

Kobieta z zapaleniem otrzewnej leży skulona i trzyma się za obolały brzuch.
Prostock-studio/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Zapalenie otrzewnej to stan zapalny w obrębie jamy brzusznej, którą wyścieła otrzewna. Choroba ma bardzo wiele przyczyn. Z reguły objawy pojawiają się nagle i postępują w bardzo szybkim tempie. Zapalenie otrzewnej wymaga bezwzględnej hospitalizacji, a często również interwencji chirurgicznej. Stan zapalny otrzewnej stanowi zagrożenie życia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Zapalenie otrzewnej to stan zapalny w obrębie jamy brzusznej, która wyściełana jest przez cienką błonę surowiczą. Do jej powstania mogą prowadzić wszelkie choroby zapalne narządów zlokalizowanych w jamie brzusznej. Stan zapalny otrzewnej wywołuje objawy, które pojawiają się nagle, mają dużą dynamikę przebiegu i nie zawsze możliwe jest określenie rokowania choroby. W przypadku ograniczonego zapalenia otrzewnej jest ono dość dobre, natomiast w przypadku rozlanego zapalenia otrzewnej albo stanu zapalnego związanego z obecnością treści ropnej w jamie brzusznej (ropne zapalenie otrzewnej) jest raczej niepomyślne i może prowadzić do zgonu chorego. Podejrzenie zapalenia otrzewnej jest wskazaniem do pilnej hospitalizacji i konsultacji chirurgicznej.

Otrzewna – czym jest ta struktura i co to jest zapalenie otrzewnej?

Otrzewną nazywamy cienką surowiczą błonę, która pokrywa od wewnątrz ściany jamy brzusznej i miednicy, wraz z narządami w nich zawartymi. W warunkach fizjologicznych u zdrowego człowieka otrzewna i jama otrzewnej są jałowe. Podstawową funkcją otrzewnej jest podtrzymywanie narządów wewnętrznych i utrzymywanie ich w prawidłowym położeniu. O ostrym zapaleniu otrzewnej mówimy w sytuacji, w której dochodzi do „zanieczyszczenia” jej przez drobnoustroje, co zaburza jałowe warunki. Poza drobnoustrojami do zapalenia otrzewnej mogą też prowadzić czynniki drażniące. Najczęściej zapalenie otrzewnej związane jest z jej infekcją bakteryjną. Jednak można też spotkać zapalenie otrzewnej związane z podrażnieniem żółcią (żółciowe zapalenie otrzewnej), sokiem trzustkowym, krwią, kwaśną treścią z żołądka lub kałem (kałowe zapalenie otrzewnej). Podstawowym mechanizmem zapalenia otrzewnej jest przerwanie ciągłości organów znajdujących się w jamie brzusznej, uwolnienie czynników drażniących i infekcyjnych i zaburzenie jałowości otrzewnej.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek
17,39 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do jamy ustnej w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł

Zapalenie otrzewnej – przyczyny schorzenia

Przyczyny zapalenia otrzewnej są bardzo różne. Wiele stanów zapalnych i chorobowych narządów jamy brzusznej może wywołać zapalenie otrzewnej. Częstą przyczyną jest perforacja w obrębie układu pokarmowego, która może dotyczyć żołądka czy jelita w dowolnym jego miejscu. Poza tym do zapalenia otrzewnej doprowadzić może zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie uchyłka jelita i niedrożność jelit. Także choroby wątroby (marskość, stany zapalne) i trzustki (przede wszystkim jej ostre zapalenie) doprowadzić mogą do zapalenia otrzewnej. Z wątrobą ściśle związany jest pęcherzyk żółciowy, którego stan zapalny i perforacja ściany także infekują otrzewną. Dużą grupę przyczyn stanowią też urazy jamy brzusznej, zwłaszcza rany penetrujące struktury jamy brzuszne, które uszkadzają narządy i zaburzają jałowość otrzewnej. U kobiet dodatkowo przyczynami zapalenia otrzewnej mogą być infekcje i schorzenia ginekologiczne. Należą do nich ropnie jajowodu i jajnika, stany zapalne z pęknięciem macicy oraz ciąża pozamaciczna. Kolejną grupą przyczyn są powikłania po leczeniu operacyjnym w obrębie jamy brzusznej.

Objawy stanu zapalnego jamy brzusznej

Objawy zapalenia otrzewnej są bardzo różne, ich stopień nasilenia też jest różny w zależności od zaawansowania procesu zapalnego. Objawem charakterystycznym jest silny ból brzucha. Może być on zlokalizowany i ograniczony do jednego miejsca (w zależności od tego, który narząd jest przyczyną dolegliwości) albo rozlany i obejmować cały brzuch. Ból nasila się przy ruchach ciała, może promieniować do pleców. Tym dolegliwościom towarzyszą nudności i wymioty, gorączka, zawroty głowy. Zaobserwować można spadek ciśnienia i wzrost tętna.

Zobacz także

Zapalenie otrzewnej a powikłania

Najczęstsze powikłania to zrosty wewnątrzotrzewnowe oraz ropnie międzyjelitowe. Wśród powikłań występują także ropnie narządów jamy brzusznej, może rozwinąć się wstrząs, posocznica, niewydolność wielonarządowa, a w rezultacie zgon. Przy zapaleniu otrzewnej rokowania są nieprzewidywalne i trudno jest określić, jak poważny przebieg będzie miało schorzenie.

Jak wygląda leczenie w przypadku zapalenia otrzewnej?

Podejrzenie zapalenia otrzewnej wymaga bezwzględnej hospitalizacji i konsultacji chirurga. Im szybciej zostanie wdrożone leczenie, tym lepsze są rokowania dla pacjenta. W większości przypadków terapię rozpoczyna się od leczenia operacyjnego. Dodatkowo stosuje się antybiotykoterapię, leki przeciwbólowe, przeciwkrzepliwe i uzupełnianie niedoborów elektrolitowych i białka.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Kobieta trzyma w rękach kubek z herbatą. Wlewa do niego miód

Co na zgagę po świętach?

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

kieliszek wina

5 rzeczy, których nie cierpi twój żołądek

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

×