Przejdź do treści

Co to jest zapalenie otrzewnej? Poznaj jego przyczyny oraz objawy i dowiedz się, jakie są rokowania

Kobieta z zapaleniem otrzewnej leży skulona i trzyma się za obolały brzuch.
Prostock-studio/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Anna Bulczak
Jak trzymać noworodka? Pokazuje położna Anna Bulczak [WIDEO]
Jak dbać o ręce podrażnione ciągłą dezynfekcją? Dermatolożki podpowiadają
Kobieta stoi przy oknie
Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie
Topinambur – przepis na danie ze słonecznika bulwiastego
Powiększone węzły chłonne - jakie mogą być przyczyny?
Powiększone węzły chłonne – objawy, przyczyny, leczenie

Zapalenie otrzewnej to stan zapalny w obrębie jamy brzusznej, którą wyścieła otrzewna. Choroba ma bardzo wiele przyczyn. Z reguły objawy pojawiają się nagle i postępują w bardzo szybkim tempie. Zapalenie otrzewnej wymaga bezwzględnej hospitalizacji, a często również interwencji chirurgicznej. Stan zapalny otrzewnej stanowi zagrożenie życia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Zapalenie otrzewnej to stan zapalny w obrębie jamy brzusznej, która wyściełana jest przez cienką błonę surowiczą. Do jej powstania mogą prowadzić wszelkie choroby zapalne narządów zlokalizowanych w jamie brzusznej. Stan zapalny otrzewnej wywołuje objawy, które pojawiają się nagle, mają dużą dynamikę przebiegu i nie zawsze możliwe jest określenie rokowania choroby. W przypadku ograniczonego zapalenia otrzewnej jest ono dość dobre, natomiast w przypadku rozlanego zapalenia otrzewnej albo stanu zapalnego związanego z obecnością treści ropnej w jamie brzusznej (ropne zapalenie otrzewnej) jest raczej niepomyślne i może prowadzić do zgonu chorego. Podejrzenie zapalenia otrzewnej jest wskazaniem do pilnej hospitalizacji i konsultacji chirurgicznej.

Otrzewna – czym jest ta struktura i co to jest zapalenie otrzewnej?

Otrzewną nazywamy cienką surowiczą błonę, która pokrywa od wewnątrz ściany jamy brzusznej i miednicy, wraz z narządami w nich zawartymi. W warunkach fizjologicznych u zdrowego człowieka otrzewna i jama otrzewnej są jałowe. Podstawową funkcją otrzewnej jest podtrzymywanie narządów wewnętrznych i utrzymywanie ich w prawidłowym położeniu. O ostrym zapaleniu otrzewnej mówimy w sytuacji, w której dochodzi do „zanieczyszczenia” jej przez drobnoustroje, co zaburza jałowe warunki. Poza drobnoustrojami do zapalenia otrzewnej mogą też prowadzić czynniki drażniące. Najczęściej zapalenie otrzewnej związane jest z jej infekcją bakteryjną. Jednak można też spotkać zapalenie otrzewnej związane z podrażnieniem żółcią (żółciowe zapalenie otrzewnej), sokiem trzustkowym, krwią, kwaśną treścią z żołądka lub kałem (kałowe zapalenie otrzewnej). Podstawowym mechanizmem zapalenia otrzewnej jest przerwanie ciągłości organów znajdujących się w jamie brzusznej, uwolnienie czynników drażniących i infekcyjnych i zaburzenie jałowości otrzewnej.

Zapalenie otrzewnej – przyczyny schorzenia

Przyczyny zapalenia otrzewnej są bardzo różne. Wiele stanów zapalnych i chorobowych narządów jamy brzusznej może wywołać zapalenie otrzewnej. Częstą przyczyną jest perforacja w obrębie układu pokarmowego, która może dotyczyć żołądka czy jelita w dowolnym jego miejscu. Poza tym do zapalenia otrzewnej doprowadzić może zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie uchyłka jelita i niedrożność jelit. Także choroby wątroby (marskość, stany zapalne) i trzustki (przede wszystkim jej ostre zapalenie) doprowadzić mogą do zapalenia otrzewnej. Z wątrobą ściśle związany jest pęcherzyk żółciowy, którego stan zapalny i perforacja ściany także infekują otrzewną. Dużą grupę przyczyn stanowią też urazy jamy brzusznej, zwłaszcza rany penetrujące struktury jamy brzuszne, które uszkadzają narządy i zaburzają jałowość otrzewnej. U kobiet dodatkowo przyczynami zapalenia otrzewnej mogą być infekcje i schorzenia ginekologiczne. Należą do nich ropnie jajowodu i jajnika, stany zapalne z pęknięciem macicy oraz ciąża pozamaciczna. Kolejną grupą przyczyn są powikłania po leczeniu operacyjnym w obrębie jamy brzusznej.

Objawy stanu zapalnego jamy brzusznej

Objawy zapalenia otrzewnej są bardzo różne, ich stopień nasilenia też jest różny w zależności od zaawansowania procesu zapalnego. Objawem charakterystycznym jest silny ból brzucha. Może być on zlokalizowany i ograniczony do jednego miejsca (w zależności od tego, który narząd jest przyczyną dolegliwości) albo rozlany i obejmować cały brzuch. Ból nasila się przy ruchach ciała, może promieniować do pleców. Tym dolegliwościom towarzyszą nudności i wymioty, gorączka, zawroty głowy. Zaobserwować można spadek ciśnienia i wzrost tętna.

Zobacz także

Zapalenie otrzewnej a powikłania

Najczęstsze powikłania to zrosty wewnątrzotrzewnowe oraz ropnie międzyjelitowe. Wśród powikłań występują także ropnie narządów jamy brzusznej, może rozwinąć się wstrząs, posocznica, niewydolność wielonarządowa, a w rezultacie zgon. Przy zapaleniu otrzewnej rokowania są nieprzewidywalne i trudno jest określić, jak poważny przebieg będzie miało schorzenie.

Jak wygląda leczenie w przypadku zapalenia otrzewnej?

Podejrzenie zapalenia otrzewnej wymaga bezwzględnej hospitalizacji i konsultacji chirurga. Im szybciej zostanie wdrożone leczenie, tym lepsze są rokowania dla pacjenta. W większości przypadków terapię rozpoczyna się od leczenia operacyjnego. Dodatkowo stosuje się antybiotykoterapię, leki przeciwbólowe, przeciwkrzepliwe i uzupełnianie niedoborów elektrolitowych i białka.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Lipoza iniekcyjna - zabieg

Lipoza iniekcyjna – co to, efekty, przeciwwskazania

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

Posiłek w restauracji. Kobieta je

7 nieoczywistych produktów, po których może ci się odbijać

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

kobieta zgrzytająca zębami

Bruksizm – przyczyny, objawy, leczenie. Co to jest?

Kobieta w białej bluzce przytyrzymuje chusteczkę przy nosie, ponieważ ma krwotok

Krew z nosa – przyczyny, jak zatamować krwotok z nosa?

dziecko z wysypką

Różyczka u dzieci i dorosłych – objawy, leczenie i szczepienie

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Badanie kości kobieta

Osteoporoza – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Twarz kobiety i ręce ze strzykawkami

Mezoterapia igłowa – wskazania, przebieg, efekty, przeciwwskazania

fenyloketonuria - kobieta bawi się z małym dzieckiem

Fenyloketonuria – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

chirurdzy na sali operacyjnej

„Piątego razu nie było”. Chirurg Paweł Kabata opisuje przejmującą historię pacjentki, która wybrała leczenie „dietą i ziołami”

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.