Przejdź do treści

Tętniak aorty brzusznej – objawy, operacja. Jakie są rokowania?

ból brzucha
Jakie są objawy tętniaka aorty brzusznej? Fot. Robert Kneschke/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zadbaj o efektywny sen. Jakie dolegliwości mogą przeszkadzać w spaniu i jak je wyeliminować?
Agnieszka Włodarczyk
Agnieszka Włodarczyk: nigdy wcześniej nie chciałam mieć dziecka
Ratowniczka medyczna
Czeka nas kolejny lockdown? „Będziemy mieli naprawdę bardzo silną czwartą falę”
kobieta żuje gumę do żucia
Czy można żuć gumę przed operacją? Wyjaśnia anestezjolog
Jak uniknąć infekcji intymnej na wakacjach? Poznaj 12 sprawdzonych sposobów

Tętniak aorty brzusznej objawia się często dopiero w czasie pęknięcia, co jest zagrażającym stanem dla zdrowia człowieka. Niezmierne ważne w jego wykrywaniu są kontrolne badania obrazowe, szczególnie u osób starszych oraz u pacjentów, którzy mają w rodzinie krewnych z tętniakiem aorty brzusznej objawowym lub bezobjawowym.

Tętniak aorty brzusznej – objawy

Tętniak to co najmniej 50-procentowe poszerzenie światła naczynia. Może lokalizować się w różnych tętnicach, często występuje w aorcie, czyli głównej tętnicy ludzkiego ciała. Tętniak aorty brzusznej ma zwykle przebieg bezobjawowy, a jego obecność wykrywa się w badaniach obrazowych. W rzadszych przypadkach może dawać niespecyficzne objawy i to dopiero na późnym etapie choroby. Do głównych objawów tętniaka aorty brzusznej należą:

  • stały, gniotący ból w śródbrzuszu, podbrzuszu,
  • ból w okolicy lędźwiowej przypominający ból występujący przy ucisku korzeni nerwowych, ruch nie wzmaga jednak dolegliwości, może być łagodzony w pozycji leżącej ze zgiętymi w kolanach nogami,
  • przy tętniakach o wielkości powyżej 5 cm lekarz ma szanse wyczuć je dotykiem podczas badania brzucha, mogą być tkliwe,
  • podczas osłuchiwania badający może usłyszeć szmery lokalizujące się nad aortą.

Tętniaki mają tendencję do powiększania się oraz pękania. Często pierwszym objawem tętniaka jest właśnie jego pęknięcie, co jest zagrażającym dla życia powikłaniem. Rozwarstwienie tętniaka aorty brzusznej objawia się silnym, stałym bólem brzucha i/lub okolicy lędźwiowo-krzyżowej z krwiakiem moszny i krocza oraz rozwijającym się wstrząsem hipowolemicznym w wyniku masywnej utraty krwi, co objawia się nagłym spadkiem ciśnienia, centralizacją krążenia, zimnymi potami, bladością, zwiększeniem akcji serca, utratą przytomności, co często kończy się zgonem.

Przyczyny tętniaka aorty brzusznej

Najczęstszą przyczyną tętniaka aorty brzusznej jest niewłaściwa dieta, a w jej konsekwencji miażdżyca zmieniająca strukturę ścian naczyń oraz ich osłabienie. W ścianach naczyń powstają blaszki zbudowane w głównej mierze z cholesterolu. Proces miażdżycowy obejmuje wszystkie naczynia ludzkiego ciała, powoduje ich stwardnienie, podatność na uszkodzenia, przyczynia się do zwiększonej krzepliwości krwi. Blaszki miażdżycowe mogą pękać i zwężać światło naczynia, prowadząc do niedokrwienia różnych narządów ciała. Przykładem jest zawał serca prowadzący do miażdżycy tętnic wieńcowych oraz niedokrwienie mózgu (udar) w wyniku miażdżycy tętnic szyjnych. Dieta pełni więc ważną rolę w zapobieganiu większości chorób o podłożu naczyniowym.

Najbardziej narażone na zachorowanie są osoby, które:

  • chorują na miażdżycę;
  • mają osłabione tętnice na skutek zmian pozapalnych;
  • palą nałogowo papierosy;
  • są otyłe;
  • skończyły 55. rok życia;
  • chorują na nadciśnienie tętnicze;
  • mają wysoki poziom cholesterolu we krwi;
  • mają nagłe urazy powypadkowe.

Choroby zwyrodnieniowe ścian naczyń (zespół Marfana, zespół Ehlersa-Danlosa) również mogą przyczynić się do powstania tętniaka aorty brzusznej.

Młoda dziewczyna siedzi za biurkiem. Ma okulary, trzyma się za klatkę piersiową. Prawdopodobnie boli ją serce

Diagnostyka tętniaka aorty brzusznej

W diagnostyce tętniaka aorty brzusznej najważniejsze znaczenie mają badania obrazowe. U wszystkich mężczyzn po 65 roku życia oraz u krewnych I stopnia osób chorych na tętniaka aorty brzusznej wykonuje się przesiewowe badanie ultrasonograficzne (USG). Jeśli podczas tego badania średnica aorty mieści się w zakresie 26–29 mm, badanie należy powtórzyć po 4 latach. Szczególne znaczenie w diagnostyce tętniaka aorty brzusznej ma angiografia (angio-TK). Badanie wykonuje się z kontrastem donaczyniowym. Dzięki niemu można dokładnie ocenić wielkość tętniaka oraz ocenić struktury z nim sąsiadujące. Kontrolne badania w postaci USG lub tomografii komputerowej (TK) wykonuje się z częstością zależną od wielkości tętniaka:

  • gdy średnica wynosi 30–39 mm – co 3 lata,
  • gdy średnica wynosi 40–44mm – co 2 lata,
  • gdy średnica wynosi > 45 mm – co rok.

Po leczeniu operacyjnym badania obrazowe wykonuje się co 5 lat, w przypadku leczenia wewnątrznaczyniowego początkowo nawet co kilka miesięcy.

Tętniak aorty brzusznej – rokowania i leczenie

Leczenie tętniaka aorty brzusznej polega przede wszystkim na eliminacji czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Ważne jest zaprzestanie palenia papierosów, prawidłowa kontrola i leczenie nadciśnienia tętniczego oraz choroby wieńcowej. Czasami konieczne jest leczenie farmakologiczne lekami z grupy beta-blokerów, które spowalniają rozwój tętniaka. Kolejnym etapem leczenia jest leczenie operacyjne – wszczepienie protezy w miejscu tętniaka lub wewnątrznaczyniowe wszczepienie stentuWskazaniami planowymi do operacji są: średnica bezobjawowego tętniaka aorty brzusznej o wartości > 55 mm, wszystkie tętniaki aorty brzusznej objawowe lub pęknięte, tętniaki szybko powiększające się. Pilnym wskazaniem do wykonania operacji tętniaka aorty brzusznej jest pęknięcie.

Przy tętniaku aorty brzusznej rokowania po operacji nie są szczególnie pomyślne. Spośród wszystkich zdiagnozowanych przypadków umiera od 10-50 proc. chorych. Tylko 30 proc. z nich przeżywa do 10 lat po zabiegu.

Zobacz także

Tętniak aorty brzusznej – dieta antymiażdżycowa

Rozwiniętego już tętniaka nie da się wyleczyć za pomocą preparatów oraz diety. Można jednak przyczynić się do zahamowania procesu pogłębiania się schorzenia. Najlepszym sposobem zapobiegania rozwoju tętniaka aorty brzusznej jest dieta antymiażdżycowa polegająca na odżywianiu się zgodnie z zasadami piramidy zdrowego żywienia. Dieta przy miażdżycy aorty powinna ograniczać przyjmowanie tłuszczów zwierzęcych oraz cholesterolu (smalcu, masła, tłustego mięsa) na rzecz spożywania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z grupy omega-3 oraz omega-6. Bardzo ważne jest spożywanie odpowiedniej ilości naturalnego błonnika, który pozwala zmniejszyć poziom cholesterolu, tłuszczów i cukru we krwi, a także zapewnia uczucie sytości. Czynnikiem prowadzącym do rozwoju miażdżycy jest nadmiar cukru, który powoduje dodatkowe uszkodzenie ściany naczyń. Spożywanie dużej ilości cukrów sprzyja otyłości oraz cukrzycy, dlatego należy ograniczyć je do minimum. Hamujący wpływ na rozwój miażdżycy naczyń mają związki antyoksydacyjne, usuwające nadmiar wolnych rodników mających działanie uszkadzające. Należy do nich witamina E, witamina C oraz beta-karoten. Kuracją zapobiegającą w szczególny sposób dalszemu rozwojowi miażdżycy i tętniaka aorty brzusznej jest dieta śródziemnomorska, bogata w owoce i warzywa, dużą ilość zdrowych, roślinnych tłuszczów, ryb oraz owoców morza. Organizmowi należy dostarczyć optymalną ilość płynów każdego dnia. Spożywanie co najmniej 1,5 litra płynów jest obowiązkowe. Dodatkowo należy z diety wykluczyć alkohol oraz zaprzestać palenia papierosów.

Miażdżyca aorty brzusznej – dieta

Dieta przy miażdżycy aorty powinna być bogata w różnorodne produkty. Do diety należy włączyć produkty takie jak:

  • ryby morskie: łosoś, sardynka, makrela, śledź,
  • oleje roślinne: olej lniany, rzepakowy, słonecznikowy, oliwa z oliwek,
  • siemię lniane, orzechy,
  • owoce i warzywa spożywane do każdego posiłku,
  • płatki owsiane,
  • warzywa zielone, czerwone, żółte oraz pomarańczowe,
  • pieczywo pełnoziarniste,
  • niskotłuszczowe produkty mleczne,
  • chudy drób, mięso wołowe lub cielęce,
  • białko jaj,
  • kasze, makarony.

Zalecane techniki kulinarne wykorzystywane w kuchni to gotowanie, gotowanie na parze oraz pieczenie w folii. Należy pamiętać, że dieta po operacji tętniaka aorty brzusznej niczym nie różni się od diety przed operacją i nie warto już wracać do wcześniejszych nawyków, które spowodowały powstanie choroby.

 

Źródła:

  1. A. Szczeklik, Choroby wewnętrzne, oprac. L. Masłowski, M. Frołow M, Choroby aorty i tętnic obwodowych, rozdział 1.1: 361–365, tom I, Kraków 2005.
  2. Wojciech Noszczyk: Chirurgia repetytorium. Warszawa: PZWL, 2009.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Polip szyjki macicy – przyczyny, objawy, leczenie i usuwanie

kobieta trzymająca rękę na dekolcie

USG grasicy – co wykrywa, wskazania, przygotowanie do badania

USG stawów – wskazania, przygotowanie i przebieg badania

Mięsień gruszkowaty – przyczyny, objawy, leczenie zespołu

USG trzustki – co wykrywa badanie i jak się przygotować?

USG ślinianek – co wykrywa, wskazania, jak wygląda?

Badanie ginekologiczne – jak wygląda, wskazania, przygotowanie

USG szyi – co wykrywa i jakie są wskazania do badania

USG jamy brzusznej – kiedy, po co i dla kogo?

USG jamy brzusznej – przygotowanie, cena. Co wykrywa badanie?

Dłonie kobiety, która trzyma test ciążowy z dwiema kreskami

Pozytywny test ciążowy a brak ciąży. Co to oznacza?

Kobieta dowiedziała się, że ma raka jajnika z przerzutami

Rak jajnika – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

usg ciążowe

Drugi trymestr ciąży – czego powinnaś się spodziewać?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

usg

6 badań, dzięki którym diagnozujemy nowotwory

Kobieta w zaawansowanej ciąży ma wykonywane USG

Na czym polega badanie przezierności karkowej – normy i oceny wyników

sprzęt USG

USG kolana – jak wygląda badanie ultrasonograficzne stawu kolanowego?

lekarz i usg

USG bioderek – badanie zalecane dla wszystkich maluchów w pierwszych tygodniach życia

Kobieta podczas USG dopochwowego.

USG dopochwowe – bezpieczne i bezbolesne badanie profilaktyczne umożliwiające ocenę wewnętrznych narządów płciowych

Kobieta w ciąży podczas rozmowy z lekarką przed zabiegiem amniopunkcji.

Czy warto wykonać amniopunkcję? Charakterystyka badania, przebieg, wskazania do przeprowadzenia zabiegu

Kobieta podczas USG genetycznego.

USG genetyczne – na czym polega badanie i kiedy należy je wykonać? Przygotowanie do badań genetycznych

kobieta lekarz siedzi w gabinecie przy aparacie do usg

Czy USG dopochwowe wykryje ciążę? Jak wygląda to badanie i jak się przygotować?

Kobieta na leżance podczas badania USG nerek.

Jak się przygotować do USG nerek? Przebieg badania oraz wskazania do przeprowadzenia

sprzęt medyczny wykorzystywany do usg przezciemiączkowego

USG przezciemiączkowe – do kiedy można je wykonać? Jaka jest cena badania?

badanie Dopplera - lekarz robi usg nogi

Badanie Dopplera – na czym polega? Znaczenie USG Dopplera w diagnostyce chorób układu krążenia

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?