Przejdź do treści

Tętniak aorty brzusznej – objawy, operacja. Jakie są rokowania?

ból brzucha
Jakie są objawy tętniaka aorty brzusznej? Fot. Robert Kneschke/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Z twoimi ocenami to skończysz na ulicy!”, „Jesteś do niczego!”, „Zamknij się, ryby i dzieci głosu nie mają”. Tak brzmi przemoc psychiczna wobec dzieci
W sieci lawina postów opatrzonych hasztagami #powiedzkomuś i #wyroknakobiety. TK zdecydował w sprawie aborcji ze względu na wady płodu
Pacjent w trakcie testu na koronawirusa
Jak przygotować się do testu na koronawirusa? Czego nie robić? Ministerstwo Zdrowia podało zalecenia
Mama z córkąsprzątają kuchnię
Mama Chemik: sprzątanie szkodzi tak samo jak palenie papierosów
Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Tętniak aorty brzusznej objawia się często dopiero w czasie pęknięcia, co jest zagrażającym stanem dla zdrowia człowieka. Niezmierne ważne w jego wykrywaniu są kontrolne badania obrazowe, szczególnie u osób starszych oraz u pacjentów, którzy mają w rodzinie krewnych z tętniakiem aorty brzusznej objawowym lub bezobjawowym.

Tętniak aorty brzusznej – objawy

Tętniak to co najmniej 50-procentowe poszerzenie światła naczynia. Może lokalizować się w różnych tętnicach, często występuje w aorcie, czyli głównej tętnicy ludzkiego ciała. Tętniak aorty brzusznej ma zwykle przebieg bezobjawowy, a jego obecność wykrywa się w badaniach obrazowych. W rzadszych przypadkach może dawać niespecyficzne objawy i to dopiero na późnym etapie choroby. Do głównych objawów tętniaka aorty brzusznej należą:

  • stały, gniotący ból w śródbrzuszu, podbrzuszu,
  • ból w okolicy lędźwiowej przypominający ból występujący przy ucisku korzeni nerwowych, ruch nie wzmaga jednak dolegliwości, może być łagodzony w pozycji leżącej ze zgiętymi w kolanach nogami,
  • przy tętniakach o wielkości powyżej 5 cm lekarz ma szanse wyczuć je dotykiem podczas badania brzucha, mogą być tkliwe,
  • podczas osłuchiwania badający może usłyszeć szmery lokalizujące się nad aortą.

Tętniaki mają tendencję do powiększania się oraz pękania. Często pierwszym objawem tętniaka jest właśnie jego pęknięcie, co jest zagrażającym dla życia powikłaniem. Rozwarstwienie tętniaka aorty brzusznej objawia się silnym, stałym bólem brzucha i/lub okolicy lędźwiowo-krzyżowej z krwiakiem moszny i krocza oraz rozwijającym się wstrząsem hipowolemicznym w wyniku masywnej utraty krwi, co objawia się nagłym spadkiem ciśnienia, centralizacją krążenia, zimnymi potami, bladością, zwiększeniem akcji serca, utratą przytomności, co często kończy się zgonem.

Przyczyny tętniaka aorty brzusznej

Najczęstszą przyczyną tętniaka aorty brzusznej jest niewłaściwa dieta, a w jej konsekwencji miażdżyca zmieniająca strukturę ścian naczyń oraz ich osłabienie. W ścianach naczyń powstają blaszki zbudowane w głównej mierze z cholesterolu. Proces miażdżycowy obejmuje wszystkie naczynia ludzkiego ciała, powoduje ich stwardnienie, podatność na uszkodzenia, przyczynia się do zwiększonej krzepliwości krwi. Blaszki miażdżycowe mogą pękać i zwężać światło naczynia, prowadząc do niedokrwienia różnych narządów ciała. Przykładem jest zawał serca prowadzący do miażdżycy tętnic wieńcowych oraz niedokrwienie mózgu (udar) w wyniku miażdżycy tętnic szyjnych. Dieta pełni więc ważną rolę w zapobieganiu większości chorób o podłożu naczyniowym.

Najbardziej narażone na zachorowanie są osoby, które:

  • chorują na miażdżycę;
  • mają osłabione tętnice na skutek zmian pozapalnych;
  • palą nałogowo papierosy;
  • są otyłe;
  • skończyły 55. rok życia;
  • chorują na nadciśnienie tętnicze;
  • mają wysoki poziom cholesterolu we krwi;
  • mają nagłe urazy powypadkowe.

Choroby zwyrodnieniowe ścian naczyń (zespół Marfana, zespół Ehlersa-Danlosa) również mogą przyczynić się do powstania tętniaka aorty brzusznej.

Młoda dziewczyna siedzi za biurkiem. Ma okulary, trzyma się za klatkę piersiową. Prawdopodobnie boli ją serce

Diagnostyka tętniaka aorty brzusznej

W diagnostyce tętniaka aorty brzusznej najważniejsze znaczenie mają badania obrazowe. U wszystkich mężczyzn po 65 roku życia oraz u krewnych I stopnia osób chorych na tętniaka aorty brzusznej wykonuje się przesiewowe badanie ultrasonograficzne (USG). Jeśli podczas tego badania średnica aorty mieści się w zakresie 26–29 mm, badanie należy powtórzyć po 4 latach. Szczególne znaczenie w diagnostyce tętniaka aorty brzusznej ma angiografia (angio-TK). Badanie wykonuje się z kontrastem donaczyniowym. Dzięki niemu można dokładnie ocenić wielkość tętniaka oraz ocenić struktury z nim sąsiadujące. Kontrolne badania w postaci USG lub tomografii komputerowej (TK) wykonuje się z częstością zależną od wielkości tętniaka:

  • gdy średnica wynosi 30–39 mm – co 3 lata,
  • gdy średnica wynosi 40–44mm – co 2 lata,
  • gdy średnica wynosi > 45 mm – co rok.

Po leczeniu operacyjnym badania obrazowe wykonuje się co 5 lat, w przypadku leczenia wewnątrznaczyniowego początkowo nawet co kilka miesięcy.

Tętniak aorty brzusznej – rokowania i leczenie

Leczenie tętniaka aorty brzusznej polega przede wszystkim na eliminacji czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Ważne jest zaprzestanie palenia papierosów, prawidłowa kontrola i leczenie nadciśnienia tętniczego oraz choroby wieńcowej. Czasami konieczne jest leczenie farmakologiczne lekami z grupy beta-blokerów, które spowalniają rozwój tętniaka. Kolejnym etapem leczenia jest leczenie operacyjne – wszczepienie protezy w miejscu tętniaka lub wewnątrznaczyniowe wszczepienie stentuWskazaniami planowymi do operacji są: średnica bezobjawowego tętniaka aorty brzusznej o wartości > 55 mm, wszystkie tętniaki aorty brzusznej objawowe lub pęknięte, tętniaki szybko powiększające się. Pilnym wskazaniem do wykonania operacji tętniaka aorty brzusznej jest pęknięcie.

Przy tętniaku aorty brzusznej rokowania po operacji nie są szczególnie pomyślne. Spośród wszystkich zdiagnozowanych przypadków umiera od 10-50 proc. chorych. Tylko 30 proc. z nich przeżywa do 10 lat po zabiegu.

Zobacz także

Tętniak aorty brzusznej – dieta antymiażdżycowa

Rozwiniętego już tętniaka nie da się wyleczyć za pomocą preparatów oraz diety. Można jednak przyczynić się do zahamowania procesu pogłębiania się schorzenia. Najlepszym sposobem zapobiegania rozwoju tętniaka aorty brzusznej jest dieta antymiażdżycowa polegająca na odżywianiu się zgodnie z zasadami piramidy zdrowego żywienia. Dieta przy miażdżycy aorty powinna ograniczać przyjmowanie tłuszczów zwierzęcych oraz cholesterolu (smalcu, masła, tłustego mięsa) na rzecz spożywania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z grupy omega-3 oraz omega-6. Bardzo ważne jest spożywanie odpowiedniej ilości naturalnego błonnika, który pozwala zmniejszyć poziom cholesterolu, tłuszczów i cukru we krwi, a także zapewnia uczucie sytości. Czynnikiem prowadzącym do rozwoju miażdżycy jest nadmiar cukru, który powoduje dodatkowe uszkodzenie ściany naczyń. Spożywanie dużej ilości cukrów sprzyja otyłości oraz cukrzycy, dlatego należy ograniczyć je do minimum. Hamujący wpływ na rozwój miażdżycy naczyń mają związki antyoksydacyjne, usuwające nadmiar wolnych rodników mających działanie uszkadzające. Należy do nich witamina E, witamina C oraz beta-karoten. Kuracją zapobiegającą w szczególny sposób dalszemu rozwojowi miażdżycy i tętniaka aorty brzusznej jest dieta śródziemnomorska, bogata w owoce i warzywa, dużą ilość zdrowych, roślinnych tłuszczów, ryb oraz owoców morza. Organizmowi należy dostarczyć optymalną ilość płynów każdego dnia. Spożywanie co najmniej 1,5 litra płynów jest obowiązkowe. Dodatkowo należy z diety wykluczyć alkohol oraz zaprzestać palenia papierosów.

Miażdżyca aorty brzusznej – dieta

Dieta przy miażdżycy aorty powinna być bogata w różnorodne produkty. Do diety należy włączyć produkty takie jak:

  • ryby morskie: łosoś, sardynka, makrela, śledź,
  • oleje roślinne: olej lniany, rzepakowy, słonecznikowy, oliwa z oliwek,
  • siemię lniane, orzechy,
  • owoce i warzywa spożywane do każdego posiłku,
  • płatki owsiane,
  • warzywa zielone, czerwone, żółte oraz pomarańczowe,
  • pieczywo pełnoziarniste,
  • niskotłuszczowe produkty mleczne,
  • chudy drób, mięso wołowe lub cielęce,
  • białko jaj,
  • kasze, makarony.

Zalecane techniki kulinarne wykorzystywane w kuchni to gotowanie, gotowanie na parze oraz pieczenie w folii. Należy pamiętać, że dieta po operacji tętniaka aorty brzusznej niczym nie różni się od diety przed operacją i nie warto już wracać do wcześniejszych nawyków, które spowodowały powstanie choroby.

 

Źródła:

  1. A. Szczeklik, Choroby wewnętrzne, oprac. L. Masłowski, M. Frołow M, Choroby aorty i tętnic obwodowych, rozdział 1.1: 361–365, tom I, Kraków 2005.
  2. Wojciech Noszczyk: Chirurgia repetytorium. Warszawa: PZWL, 2009.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta w ciąży jest na badaniu u lekarza. Młoda, cieżarna kobieta leży na łóżku w gabinecie i ma odsłonięty brzuch, na którym lekarka trzyma sondę do robienia USG brzucha. Obie panie patrzą na monitor, na którym widać zdjęcie płodu. Lekarka ma fartuch lekarski, siwe włosy, jedną ręką trzyma sondę na brzuchu pacjentki, drugą trzyma na urządzeniu do badania.

USG połówkowe w ciąży – kiedy, normy, jakie choroby wykrywa

USG jamy brzusznej – kiedy, po co i dla kogo?

USG jamy brzusznej – przygotowanie, cena. Co wykrywa badanie?

Dłonie kobiety, która trzyma test ciążowy z dwiema kreskami

Pozytywny test ciążowy a brak ciąży. Co to oznacza?

Kobieta dowiedziała się, że ma raka jajnika z przerzutami

Rak jajnika – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

usg ciążowe

Drugi trymestr ciąży – czego powinnaś się spodziewać?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

usg

6 badań, dzięki którym diagnozujemy nowotwory

Kobieta w zaawansowanej ciąży ma wykonywane USG

Na czym polega badanie przezierności karkowej – normy i oceny wyników

sprzęt USG

USG kolana – jak wygląda badanie ultrasonograficzne stawu kolanowego?

lekarz i usg

USG bioderek – badanie zalecane dla wszystkich maluchów w pierwszych tygodniach życia

Kobieta podczas USG dopochwowego.

USG dopochwowe – bezpieczne i bezbolesne badanie profilaktyczne umożliwiające ocenę wewnętrznych narządów płciowych

Kobieta w ciąży podczas rozmowy z lekarką przed zabiegiem amniopunkcji.

Czy warto wykonać amniopunkcję? Charakterystyka badania, przebieg, wskazania do przeprowadzenia zabiegu

Kobieta podczas USG genetycznego.

USG genetyczne – na czym polega badanie i kiedy należy je wykonać? Przygotowanie do badań genetycznych

kobieta lekarz siedzi w gabinecie przy aparacie do usg

Czy USG dopochwowe wykryje ciążę? Jak wygląda to badanie i jak się przygotować?

Kobieta na leżance podczas badania USG nerek.

Jak się przygotować do USG nerek? Przebieg badania oraz wskazania do przeprowadzenia

sprzęt medyczny wykorzystywany do usg przezciemiączkowego

USG przezciemiączkowe – do kiedy można je wykonać? Jaka jest cena badania?

badanie Dopplera - lekarz robi usg nogi

Badanie Dopplera – na czym polega? Znaczenie USG Dopplera w diagnostyce chorób układu krążenia

usg tarczycy - lekarz wykonujący badanie usg szyi

Jak przebiega USG tarczycy? Cena, przygotowanie oraz interpretacja wyników

usg połówkowe - lekarz wykonujący badanie usg brzucha

USG połówkowe ciąży – przebieg badania. Kiedy należy je wykonać?

Ultrasonograf do wykonania USG kręgosłupa

USG kręgosłupa ‒ na czym polega? Przygotowanie do badania i jego koszt

Ginekolog wykonuje USG jamy brzusznej

Badanie USG jamy brzusznej ‒ co wykrywa?

doktor michał lipa przodem

Czy USG jest bezpieczne? Dr Michał Lipa uspokaja

Karetka pogowia i SOR

Ratownik medyczny Jan Świtała o koronawirusie: Te igrzyska są dopiero przed nami. Po nich zacznie się rozliczanie z każdego trupa

Maja Bohosiewicz zrobiła test na koronawirusa. Pokazała, jak wygląda badanie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?