Przejdź do treści

Tętniak aorty brzusznej – objawy, operacja. Jakie są rokowania?

ból brzucha
Jakie są objawy tętniaka aorty brzusznej? Fot. Robert Kneschke/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Katarzyna Warnke i Piotr Stramowski
Katarzyna Warnke i Piotr Stramowski o seksie po urodzeniu dziecka: „W tym okresie trudno znaleźć przestrzeń na seksualność”
Monocyty – o czym świadczy ich poziom?
nastolatka w szpitalu
„Taki duży i z mamą?”. Róża Hajkuś o prawie nastolatek i nastolatków do obecności rodzica w szpitalu
Respirator
Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska
Miesiączka niepełnosprawnych. „To jest często nie do zaakceptowania dla rodziców, gdy dziewczynka potrzebuje wsparcia w higienie intymnej”

Tętniak aorty brzusznej objawia się często dopiero w czasie pęknięcia, co jest zagrażającym stanem dla zdrowia człowieka. Niezmierne ważne w jego wykrywaniu są kontrolne badania obrazowe, szczególnie u osób starszych oraz u pacjentów, którzy mają w rodzinie krewnych z tętniakiem aorty brzusznej objawowym lub bezobjawowym.

Tętniak aorty brzusznej – objawy

Tętniak to co najmniej 50-procentowe poszerzenie światła naczynia. Może lokalizować się w różnych tętnicach, często występuje w aorcie, czyli głównej tętnicy ludzkiego ciała. Tętniak aorty brzusznej ma zwykle przebieg bezobjawowy, a jego obecność wykrywa się w badaniach obrazowych. W rzadszych przypadkach może dawać niespecyficzne objawy i to dopiero na późnym etapie choroby. Do głównych objawów tętniaka aorty brzusznej należą:

  • stały, gniotący ból w śródbrzuszu, podbrzuszu,
  • ból w okolicy lędźwiowej przypominający ból występujący przy ucisku korzeni nerwowych, ruch nie wzmaga jednak dolegliwości, może być łagodzony w pozycji leżącej ze zgiętymi w kolanach nogami,
  • przy tętniakach o wielkości powyżej 5 cm lekarz ma szanse wyczuć je dotykiem podczas badania brzucha, mogą być tkliwe,
  • podczas osłuchiwania badający może usłyszeć szmery lokalizujące się nad aortą.

Tętniaki mają tendencję do powiększania się oraz pękania. Często pierwszym objawem tętniaka jest właśnie jego pęknięcie, co jest zagrażającym dla życia powikłaniem. Rozwarstwienie tętniaka aorty brzusznej objawia się silnym, stałym bólem brzucha i/lub okolicy lędźwiowo-krzyżowej z krwiakiem moszny i krocza oraz rozwijającym się wstrząsem hipowolemicznym w wyniku masywnej utraty krwi, co objawia się nagłym spadkiem ciśnienia, centralizacją krążenia, zimnymi potami, bladością, zwiększeniem akcji serca, utratą przytomności, co często kończy się zgonem.

Przyczyny tętniaka aorty brzusznej

Najczęstszą przyczyną tętniaka aorty brzusznej jest niewłaściwa dieta, a w jej konsekwencji miażdżyca zmieniająca strukturę ścian naczyń oraz ich osłabienie. W ścianach naczyń powstają blaszki zbudowane w głównej mierze z cholesterolu. Proces miażdżycowy obejmuje wszystkie naczynia ludzkiego ciała, powoduje ich stwardnienie, podatność na uszkodzenia, przyczynia się do zwiększonej krzepliwości krwi. Blaszki miażdżycowe mogą pękać i zwężać światło naczynia, prowadząc do niedokrwienia różnych narządów ciała. Przykładem jest zawał serca prowadzący do miażdżycy tętnic wieńcowych oraz niedokrwienie mózgu (udar) w wyniku miażdżycy tętnic szyjnych. Dieta pełni więc ważną rolę w zapobieganiu większości chorób o podłożu naczyniowym.

Najbardziej narażone na zachorowanie są osoby, które:

  • chorują na miażdżycę;
  • mają osłabione tętnice na skutek zmian pozapalnych;
  • palą nałogowo papierosy;
  • są otyłe;
  • skończyły 55. rok życia;
  • chorują na nadciśnienie tętnicze;
  • mają wysoki poziom cholesterolu we krwi;
  • mają nagłe urazy powypadkowe.

Choroby zwyrodnieniowe ścian naczyń (zespół Marfana, zespół Ehlersa-Danlosa) również mogą przyczynić się do powstania tętniaka aorty brzusznej.

Młoda dziewczyna siedzi za biurkiem. Ma okulary, trzyma się za klatkę piersiową. Prawdopodobnie boli ją serce

Diagnostyka tętniaka aorty brzusznej

W diagnostyce tętniaka aorty brzusznej najważniejsze znaczenie mają badania obrazowe. U wszystkich mężczyzn po 65 roku życia oraz u krewnych I stopnia osób chorych na tętniaka aorty brzusznej wykonuje się przesiewowe badanie ultrasonograficzne (USG). Jeśli podczas tego badania średnica aorty mieści się w zakresie 26–29 mm, badanie należy powtórzyć po 4 latach. Szczególne znaczenie w diagnostyce tętniaka aorty brzusznej ma angiografia (angio-TK). Badanie wykonuje się z kontrastem donaczyniowym. Dzięki niemu można dokładnie ocenić wielkość tętniaka oraz ocenić struktury z nim sąsiadujące. Kontrolne badania w postaci USG lub tomografii komputerowej (TK) wykonuje się z częstością zależną od wielkości tętniaka:

  • gdy średnica wynosi 30–39 mm – co 3 lata,
  • gdy średnica wynosi 40–44mm – co 2 lata,
  • gdy średnica wynosi > 45 mm – co rok.

Po leczeniu operacyjnym badania obrazowe wykonuje się co 5 lat, w przypadku leczenia wewnątrznaczyniowego początkowo nawet co kilka miesięcy.

Tętniak aorty brzusznej – rokowania i leczenie

Leczenie tętniaka aorty brzusznej polega przede wszystkim na eliminacji czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Ważne jest zaprzestanie palenia papierosów, prawidłowa kontrola i leczenie nadciśnienia tętniczego oraz choroby wieńcowej. Czasami konieczne jest leczenie farmakologiczne lekami z grupy beta-blokerów, które spowalniają rozwój tętniaka. Kolejnym etapem leczenia jest leczenie operacyjne – wszczepienie protezy w miejscu tętniaka lub wewnątrznaczyniowe wszczepienie stentuWskazaniami planowymi do operacji są: średnica bezobjawowego tętniaka aorty brzusznej o wartości > 55 mm, wszystkie tętniaki aorty brzusznej objawowe lub pęknięte, tętniaki szybko powiększające się. Pilnym wskazaniem do wykonania operacji tętniaka aorty brzusznej jest pęknięcie.

Przy tętniaku aorty brzusznej rokowania po operacji nie są szczególnie pomyślne. Spośród wszystkich zdiagnozowanych przypadków umiera od 10-50 proc. chorych. Tylko 30 proc. z nich przeżywa do 10 lat po zabiegu.

Zobacz także

Tętniak aorty brzusznej – dieta antymiażdżycowa

Rozwiniętego już tętniaka nie da się wyleczyć za pomocą preparatów oraz diety. Można jednak przyczynić się do zahamowania procesu pogłębiania się schorzenia. Najlepszym sposobem zapobiegania rozwoju tętniaka aorty brzusznej jest dieta antymiażdżycowa polegająca na odżywianiu się zgodnie z zasadami piramidy zdrowego żywienia. Dieta przy miażdżycy aorty powinna ograniczać przyjmowanie tłuszczów zwierzęcych oraz cholesterolu (smalcu, masła, tłustego mięsa) na rzecz spożywania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z grupy omega-3 oraz omega-6. Bardzo ważne jest spożywanie odpowiedniej ilości naturalnego błonnika, który pozwala zmniejszyć poziom cholesterolu, tłuszczów i cukru we krwi, a także zapewnia uczucie sytości. Czynnikiem prowadzącym do rozwoju miażdżycy jest nadmiar cukru, który powoduje dodatkowe uszkodzenie ściany naczyń. Spożywanie dużej ilości cukrów sprzyja otyłości oraz cukrzycy, dlatego należy ograniczyć je do minimum. Hamujący wpływ na rozwój miażdżycy naczyń mają związki antyoksydacyjne, usuwające nadmiar wolnych rodników mających działanie uszkadzające. Należy do nich witamina E, witamina C oraz beta-karoten. Kuracją zapobiegającą w szczególny sposób dalszemu rozwojowi miażdżycy i tętniaka aorty brzusznej jest dieta śródziemnomorska, bogata w owoce i warzywa, dużą ilość zdrowych, roślinnych tłuszczów, ryb oraz owoców morza. Organizmowi należy dostarczyć optymalną ilość płynów każdego dnia. Spożywanie co najmniej 1,5 litra płynów jest obowiązkowe. Dodatkowo należy z diety wykluczyć alkohol oraz zaprzestać palenia papierosów.

Miażdżyca aorty brzusznej – dieta

Dieta przy miażdżycy aorty powinna być bogata w różnorodne produkty. Do diety należy włączyć produkty takie jak:

  • ryby morskie: łosoś, sardynka, makrela, śledź,
  • oleje roślinne: olej lniany, rzepakowy, słonecznikowy, oliwa z oliwek,
  • siemię lniane, orzechy,
  • owoce i warzywa spożywane do każdego posiłku,
  • płatki owsiane,
  • warzywa zielone, czerwone, żółte oraz pomarańczowe,
  • pieczywo pełnoziarniste,
  • niskotłuszczowe produkty mleczne,
  • chudy drób, mięso wołowe lub cielęce,
  • białko jaj,
  • kasze, makarony.

Zalecane techniki kulinarne wykorzystywane w kuchni to gotowanie, gotowanie na parze oraz pieczenie w folii. Należy pamiętać, że dieta po operacji tętniaka aorty brzusznej niczym nie różni się od diety przed operacją i nie warto już wracać do wcześniejszych nawyków, które spowodowały powstanie choroby.

 

Źródła:

  1. A. Szczeklik, Choroby wewnętrzne, oprac. L. Masłowski, M. Frołow M, Choroby aorty i tętnic obwodowych, rozdział 1.1: 361–365, tom I, Kraków 2005.
  2. Wojciech Noszczyk: Chirurgia repetytorium. Warszawa: PZWL, 2009.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

bóle bóle miesiączkowe a osteopatia

Pożegnaj się z bolesnymi miesiączkami za pomocą… osteopatii?  Fizjoterapeutka wyjaśnia, jak to działa

Kobieta dowiedziała się, że ma raka jajnika z przerzutami

Rak jajnika – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Dziewczyna brzuch dyskomfort

Wzdęcia – przyczyny i sposoby na wzdęty brzuch

rzut mózgu ludzkiego w 3D

Tętniak mózgu – objawy i rokowanie. Czym grozi pęknięcie tętniaka?

Kobieta z bolącym brzuchem

Przepuklina – objawy i leczenie różnych rodzajów przepukliny

kobieta trzymająca się w miejscu wyrostka robaczkowego

Zapalenie wyrostka robaczkowego – jakie są objawy i przyczyny?

Ból w nadbrzuszu – przyczyny. Co mogą oznaczać poszczególne jego rodzaje?

Ból w nadbrzuszu – przyczyny. Co mogą oznaczać poszczególne jego rodzaje?

Kobieta trzyma się za brzuch z powodu bólu brzucha

Ból brzucha – jakie są jego przyczyny? Co zrobić, gdy boli brzuch?

Alżbeta Lenska

Alżbeta Lenska obchodzi swoje „drugie urodziny”. „Dokładnie dwa lata temu mój świat się zatrzymał i stanął na głowie”

Choroby układu nerwowego - najczęstsze (i rzadsze) choroby

Choroby układu nerwowego – najczęstsze (i rzadsze) choroby

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Wielkanocne obżarstwo i co potem? Jak uniknąć kłopotów z niestrawnością?

Wielkanocne obżarstwo i co potem? Jak uniknąć kłopotów z niestrawnością?

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

usg ciążowe

Drugi trymestr ciąży – czego powinnaś się spodziewać?

Paweł Królikowski

Paweł Królikowski nie żyje. Aktor zmarł po długiej walce z chorobą

szklanka wody

Ból żołądka – jak sobie pomóc?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Herbata rooibos — właściwości, parzenie, charakterystyka

Herbata rooibos – właściwości, parzenie, charakterystyka

Helicobacter pylori – bakteria, której nie znosi żołądek

kieliszek wina

5 rzeczy, których nie cierpi twój żołądek

Balon

Masz brzuch jak balon? Sprawdź, jak możesz zapobiec wzdęciom

paznokcie obgryzanie

Obgryzanie paznokci – czym to się może skończyć?

ból głowy

Co może być przyczyną bólu głowy, jak sobie z nim radzić i kiedy brać go na poważnie?

usg

6 badań, dzięki którym diagnozujemy nowotwory

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Krwawię w różnych odcieniach czerwieni. Czy to powinno mnie niepokoić?