Przejdź do treści

Czym jest hiperkapnia? Przyczyny, objawy, leczenie | HelloZdrowie

wykres z ekg a w tle lekarka
Fot. cassis/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Coraz więcej dzieci ma alergię na krowie mleko/iStock
Jakie są przyczyny alergii na mleko krowie u dzieci? Wyjaśnia alergolożka
Kobieta w maseczce ochronnej
Noszenie masek przeciw koronawirusowi nie ma sensu? Zmienisz zdanie, gdy to zobaczysz!
Sucha skóra? Nie pij wody!
Sucha skóra? Nie pij wody!
Nagietek lekarski - właściwości i zastosowanie w medycynie
Nagietek lekarski – właściwości i zastosowanie w medycynie
Ból sutków - kiedy występuje i jakie są jego przyczyny?
Ból sutków – kiedy występuje i jakie są jego przyczyny?

Hiperkapnia to stan podwyższonego poziomu dwutlenku węgla we krwi. Najczęściej towarzyszy on niewydolności oddechowej i objawia się omdleniami, nieregularnym biciem serca lub hiperwentylacją.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Hiperkapnia to stan sygnalizujący problemy z wydolnością oddechową lub krążeniem płucnym. Leczenie ukierunkowane jest więc na podstawową chorobę, którą najczęściej jest astma, bezdech senny lub przewlekła choroba płuc.

Czym jest hiperkapnia?

Hiperkapnia to nieprawidłowy poziom dwutlenku węgla we krwi. Może on wynikać z niewłaściwej pracy jednego z dwóch czynników regulujących ilość tlenu i dwutlenku węgla we krwi, tj. nieprawidłowej wentylacji płuc lub niewłaściwego przepływu krwi przez płuca. Wyróżnia się dwa rodzaje takiej niewydolności oddechowej:

  • częściową (hipoksemiczną) – prowadzącą do obniżenia zawartości tlenu we krwi bez wzrostu poziomu dwutlenku węgla,
  • całkowitą – połączenie hipoksemii (obniżenia poziomu tlenu we krwi) z hiperkapnią (podwyższeniem poziomu dwutlenku węgla).

Hiperkapnię stwierdza się w przypadku osiągnięcia dla ciśnienia parcjalnego przez dwutlenek węgla we krwi poziomu wyższego niż 45 mmHg (milimetrów słupa rtęci) lub 6,00 kPa (kilopaskali). Dla ciśnienia parcjalnego tlenu niebezpieczne są wartości niższe niż 75 mm Ha lub 10,00 kPa.

kobieta mająca duszności

Przyczyny hiperkapnii

Hiperkapnia jest najczęściej spowodowana zaburzeniami w zakresie wentylacji płuc. Do najczęstszych przyczyn tego problemu należą:

  • niedrożność dróg oddechowych utrudniająca oddychanie (wywołana przez ciało obce, obrzęk krtani, zamknięcie dróg oddechowych przez tzw. wiotki język występujący u osób nieprzytomnych, a także skurcz oskrzeli oraz obrzęk błony śluzowej),
  • zaburzenia pracy mięśni oddechowych (wpływ narkotyków i leków opioidowych na ośrodek mózgu odpowiedzialny za oddychanie, zaburzenia neurologiczne lub bezpośrednio dotyczące konkretnych mięśni, np. dystrofie mięśniowe),
  • zwiększenie ilości powietrza zalegającego w drogach oddechowych, które nie bierze udziału w wymianie gazowej (tzw. przestrzeń martwa).

Hiperkapnia wiąże się często z obturacją (zwężeniem światła) dolnych dróg oddechowych. Choroby powodujące to schorzenie to najczęściej:

  • astma,
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc,
  • obturacyjny bezdech senny.

Do przyczyn hiperkapnii należą również guzy, które zamykają światło oskrzeli. Natomiast zapalenie płuc, odma opłucnowa oraz obrzęk płuc mogą obniżać wydajność pracy pęcherzyków płucnych, co w poważnych stadiach choroby może utrudniać wentylację płucną.

Hiperkapnia – objawy

Hiperkapnia może się początkowo objawiać w sposób bardzo łagodny, ponieważ ludzki organizm jest w stanie częściowo skompensować zbyt wysoką ilość dwutlenku węgla we krwi. W takiej sytuacji hiperkapnia objawia się:

  • zaczerwienieniem skóry,
  • sennością,
  • problemami z koncentracją,
  • łagodnym bólami głowy,
  • zawrotami głowy,
  • uczuciem duszności,
  • uczuciem wyczerpania,
  • zmęczeniem nieadekwatnym do wysiłku.

Objawy te łatwo pomylić z innymi chorobami, co więcej, wiele osób je lekceważy. Jeśli jednak utrzymują się przez dłuższy czas, koniecznie należy je skonsultować z lekarzem. Do natychmiastowej wizyty powinny skłonić takie symptomy jak:

  • uczucie zdezorientowania,
  • uczucie paranoi lub depresji,
  • drżenie mięśni,
  • nieregularna praca serca,
  • hiperwentylacja,
  • drgawki,
  • atak paniki.

Tego typu objawy hiperkapnii mogą świadczyć o coraz wyższym poziomie dwutlenku węgla, z którego kompensacją organizm już sobie nie radzi.

Zobacz także

Hiperkapnia – następstwa

Nieleczona ciężka postać hiperkapnii może prowadzić do rozwoju kwasicy oddechowej oraz rozszerzenia naczyń mózgowych. Ciężkich objawów hiperkapnii pod żadnym pozorem nie wolno lekceważyć. Trzeba jak najszybciej rozpocząć leczenie – w innym przypadku pacjentowi grozi rozwój tzw. hipoksemicznego napędu oddechowego. Wiąże się on z utratą naturalnego odruchu przyspieszonego oddychania w przypadku zwiększonej ilości dwutlenku węgla w organizmie. Brak tego odruchu może prowadzić do zatrzymania oddechu oraz śpiączki hiperkapnicznej w przypadku intensywnej terapii tlenem.

Leczenie hiperkapnii

Leczenie hiperkapnii należy rozpocząć od odpowiedniej diagnostyki i ustalenia ilości gazu rozpuszczonego we krwi. Służy do tego badanie gazometryczne. Do gazometrii pobiera się krew tętniczą, rzadziej żylną lub włośniczkową. Badanie ma ustalić skalę problemu, natomiast leczenie najczęściej dotyczy choroby podstawowej, która jest przyczyną hiperkapnii.

W celu złagodzenia objawów stosuje się tlenoterapię 60-procentową mieszanką tlenu z użyciem maski Venturiego. Ciężka niewydolność oddechowa wymaga intubacji i wentylacji mechanicznej. Jeśli za problemy oddechowe opowiada obecność ciała obcego w drogach oddechowych, konieczna jest bronchoskopia. Zapalenie płuc i jego pochodne leczy się antybiotykoterapią. Zaostrzenia astmy i podobne im schorzenia leczy się poprzez podawanie leków rozszerzających oskrzela i zmniejszających obrzęk błony śluzowej.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza podwyższony fibrynogen i jak należy interpretować wyniki badań?

Co oznacza podwyższony fibrynogen i jak należy interpretować wyniki badań?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Ręce z pomidorami

Jak obniżyć ciśnienie? Podpowiada dietetyczka kliniczna z „Że Niby Fit”

avocado

DASH – czyli dieta dla nadciśnieniowców. Jak wygląda?

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Cewnikowanie serca

Cewnikowanie serca – na czym polega badanie?

Badanie angio-tk - na czym polega tomografia naczyń krwionośnych?

Badanie angio-tk – na czym polega tomografia naczyń krwionośnych?

Tętnica szyjna – budowa i funkcje, choroby

Tętnica szyjna – budowa i funkcje, choroby

Scyntygrafia serca – wskazania i przeciwwskazania do badania

Scyntygrafia serca – wskazania i przeciwwskazania do badania

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?