Przejdź do treści

Dyspepsja – charakterystyka schorzenia, przyczyny i objawy. Jak przebiega leczenie dyspepsji?

dyspepsja - ból nad brzuchem
Fot. Africa Studio / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zgaga? Refluks? Wzdęcia? Poznaj 5 produktów, których nie lubi twój żołądek
Ćwiczenia oddechowe na trawienie
Ćwiczenia oddechowe na trawienie. Kasia Bem pokazuje, jak dobrze je wykonać
Muffiny z rabarbarem i glazurą tahini
10 wegetariańskich źródeł żelaza
Wrzody żołądka – jak wyglądają objawy? Wyjaśnia gastroenterolog

Dyspepsja (łac. dyspepsia) to określenie zespołu objawów, które występują na skutek kłopotów z układem trawiennym. Potocznie mówiąc, jest to stan dyskomfortu w jamie brzusznej, który można podzielić na organiczny, czynnościowy lub niezdiagnozowany. Leczenie dyspepsji jest uwarunkowane przyczyną powstania.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Kłopoty z trawieniem mogą się pojawić na skutek szeregu czynników zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Wpływ na pojawienie się dolegliwości może mieć nerwica, choroby przewlekłe albo osłabiona reakcja przewodu pokarmowego. Charakterystycznymi dla dyspepsji objawami są ból brzucha i uczucie pełności po posiłkach.  Jak sobie radzić z tym schorzeniem?

Co to jest dyspepsja?

Dyspepsja, termin pochodzący z języka greckiego, to określenie zespołu objawów związanych ze złym trawieniem. Z tym schorzeniem zmaga się blisko 20% populacji, a u połowy rozpoznanych przypadków przyczynę dyskomfortu trudno odnaleźć. Zmagają się z nią głównie osoby dorosłe, choć nie omija i dzieci.

Ćwiczenia oddechowe na trawienie

Dyspepsja – klasyfikacja

Zaburzenia trawienia mogą powstać na skutek szeregu czynników. To od nich jest zależny rodzaj dyspepsji, który zostanie zdiagnozowany u chorego. Klasyfikacja obejmuje:

  • dyspepsję organiczną, powstałą na skutek chorób układu pokarmowego, które mogą powodować dyskomfort w jamie brzusznej, np. choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, refluks, rak żołądka;
  • dyspepsję czynnościową, powstałą bez uchwytnej przyczyny, ten rodzaj występuje u blisko 60% chorych;
  • dyspepsję niezdiagnozowaną, która nie została do tej pory zbadana i występuje okresowo.

Przy dyspepsji ICD 10 (kod chorobowy jednostki) to K30. Nie obejmuje on “dyspepsji nerwicowej”, która powstaje na skutek stresu.

Dyspepsja czynnościowa

Dyspepsja (K30) czynnościowa to najczęściej diagnozowana postać dyspepsji u dzieci i dorosłych. Jej przyczyna pozostaje nieznana, ale za czynnik predysponujący do powstania uważa się osłabioną reakcję układu pokarmowego (zbyt późne opróżnianie się żołądka po posiłkach) i zwiększoną produkcję kwasu solnego w żołądku. Pod uwagę brano także zakażenie bakterią Helicobacter pylori, ale teoria nie została potwierdzona. Czynnościowe zaburzenia trawienia określa się niekiedy dyspepsją żołądka lub dyspepsją jelitową ze względu na problemy z motoryką przewodu pokarmowego.

Ze względu na występujące przy dyspepsji czynnościowej objawy można ją podzielić na dwa rodzaje: dyspepsję typu wrzodowego, której charakterystycznym symptomem jest ból w nadbrzuszu i dyspepsję typu motorycznego, której nie towarzyszą dolegliwości bólowe, ale chory odczuwa uczucie pełności po posiłkach, wzdęcia i nudności mimo zachowania prawidłowego rytmu wypróżnień.

Dyspepsję czynnościową rozpoznaje się na podstawie Kryteriów Rzymskich II, przy których rozpoznanie opiera się na objawach zaobserwowanych u chorego w okresie ostatnich 12 miesięcy.

Dyspepsja – objawy

Przy K30 (dyspepsji) objawy to charakterystyczne uczucie pełności po zjedzonym posiłku. Choremu towarzyszy dyskomfort i ból w nadbrzuszu, który nie ustępuje mimo wypróżnienia. Osoby chore mają wzdęcia i nudności, co powoduje, że tracą apetyt lub nie chcą spożywać posiłków, aby nie nasilać tych objawów. Uporczywe dolegliwości trwają miesiącami.

Zobacz także

Dyspepsja – diagnostyka

Podstawą do rozpoznania dyspepsji jest szczegółowy wywiad przeprowadzony z pacjentem oraz badanie endoskopowe przewodu pokarmowego (gastroskopia). Pomocna bywa również ultrasonografia jamy brzusznej. Badania wykonuje się, gdy zawodzi leczenie zachowawcze lub gdy u chorego wystąpiły objawy niepokojące, takie jak: nagła utrata wagi, żółtaczka, wymioty, krwawienie z przewodu pokarmowego albo stwierdzenie obecności guza w nadbrzuszu.

Dyspepsja – leczenie

Leczenie dyspepsji jest uwarunkowane rodzajem, który został zdiagnozowany u chorego. Jeśli objawy świadczą o dyspepsji organicznej, należy leczyć chorobę podstawową, która jest winowajcą zaburzeń. Przy dyspepsji czynnościowej leczenie jest zachowawcze. Chory musi zmienić nawyki żywieniowe i przez miesiąc przyjmować leki zalecone przez lekarza. Zazwyczaj stosuje się inhibitory pompy protonowej (IPP) lub antagonistów receptora histaminowego. Jeśli terapia okaże się nieskuteczna, podaje się leki rozkurczowe i prokinetyczne, a chorego kieruje na szczegółową diagnostykę. Odnalezienie przyczyny pozwoli zalecić bardziej skuteczne leczenie.

Dyspepsja – dieta

Dieta przy dyspepsji jest kluczowym elementem do złagodzenia dolegliwości. Chory musi zaprzestać palenia tytoniu i spożywania produktów, które mogą mieć działanie drażniące na śluzówkę żołądka. Posiłki powinny być lekkostrawne, mało słone i pozbawione tłuszczu.  Z jadłospisu muszą zniknąć potrawy ostre, kwaśne i smażone.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Tom I. Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, s. 773-775.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

kobieta cierpiąca na opryszczkę dotyka wargi

HSV jako wirus wywołujący opryszczkę. Czy jest zagrożeniem dla organizmu?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Jakie są zasady prawidłowego odżywiania się matki karmiącej piersią

kobieta cierpiąca na chorobę Gauchera siedzi na łóżku

Choroba Gauchera – leczenie, objawy i diagnostyka tej rzadkiej choroby

Kobieta trzymająca się za głowę z powodu zawrotów głowy

Przyczyny, objawy i leczenie zawrotów głowy. Czy zawroty głowy podczas leżenia zagrażają zdrowiu?