Przejdź do treści

Choroby układu pokarmowego – najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe

Choroby układu pokarmowego - najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe
Choroby układu pokarmowego - najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe Rawpixel.xom
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak zwracać się do osób trans i niebinarnych? Stowarzyszenie „Miłość nie wyklucza” wyjaśnia
Kiedy iść do psychiatry?
Kiedy iść do psychiatry? Lekarka podpowiada, co powinno zwrócić naszą uwagę u siebie i innych
Kobieta idzie do samolotu
Jak zadbać o wzrok w trakcie podróży samolotem?
Dieta zupowa, czyli jadłospis pełen zup. Czy warto ją stosować?
Zachorowań na grypę o połowę mniej niż w zeszłym roku. Pozytywny efekt uboczny koronawirusa?

Zatrucia wywołane infekcjami wirusowymi lub bakteryjnymi należą do najczęściej występujących chorób układu pokarmowego. Z artykułu dowiesz się, jak dochodzi do zakażeń najbardziej powszechnie występującymi patogenami i kiedy wymagana jest pomoc lekarska. Przedstawimy także najważniejsze zasady higieny, których stosowanie na 4 etapach kontaktu z żywnością zapobiega przenoszeniu tych chorób.

Najczęstsze bakteryjne i wirusowe choroby układu pokarmowego

Najbardziej typowe objawy choroby układu pokarmowego wywołanej zakażeniem wirusowym lub bakteryjnym to:

W większości przypadków wykrycie konkretnego mikroorganizmu, który wywołał chorobę układu pokarmowego nie jest konieczne. Na podstawie objawów i podejrzewanego źródła zatrucia trudno wiarygodnie określić rodzaj patogenu, choć obraz kliniczny różni się w przebiegu najczęściej występujących chorób bakteryjnych i wirusowych.

Infekcja norowirusem stanowi najbardziej powszechną przyczynę zatruć pokarmowych. Do zakażenia dochodzi przez spożycie zainfekowanej żywności (np. dotykanej wcześniej przez zakażone osoby). Objawy (nudności, wymioty, wodnista biegunka, ból brzucha) pojawiają się po 12-48 godzinach od ekspozycji. W większość przypadków osoba zakażona nie wymaga pomocy lekarskiej a symptomy ustępują w ciągu 1-3 dni.

Innym patogenem często odpowiedzialnym za zakażenia układu pokarmowego jest Salmonella. Do zakażenia dochodzi przez spożycie produktów takich jak drób, wieprzowina, warzywa i owoce, orzechy, jajka i kiełki, które zawierały bakterie tego rodzaju lub niezachowanie zasad higieny po kontakcie ze zwierzętami. Objawy utrzymują się 4 do 7 dni.

Spożycie niepasteryzowanego mleka, niedogotowanego mięsa (najczęściej drobiu) lub żywności zanieczyszczonej krzyżowo poprzez kontakt z surowym mięsem (np. poprzez użycie tego samego noża lub deski do przygotowywania mięsa i produktów, które nie są gotowane przez jedzeniem) może skutkować zatruciem bakterią Campylobacter. Objawy tej infekcji to biegunka (czasami z domieszką krwi), skurcze żołądka, ból w okolicy pępka, który może sięgać też do prawej strony brzucha. Symptomy pojawiają się po 2 do 5 dni od zakażenia i utrzymują się 2-10 dni.

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Leczenie chorób bakteryjnych i wirusowych układu pokarmowego

W większości przypadków zakażenie pokarmowe przechodzi w ciągu kilku dni bez konieczności wizyty u lekarza i wdrożenia leczenia. W określonych przypadkach choroby układu pokarmowego wynikającej z infekcji wirusowej lub bakteryjnej zalecana jest jednak konsultacja ze specjalistą:

  • gdy w stolcu lub wymiocinach pojawia się krew,
  • gdy występuje bardzo silny ból brzucha,
  • gdy w ciągu 24 h wystąpiło więcej niż 6 epizodów wodnistej biegunki,
  • w przypadku gorączki powyżej 38,5°C, która nie przechodzi w ciągu doby,
  • w przypadku zaobserwowania objawów odwodnienia: uczucia silnego zmęczenia, pragnienia, suchości w jamie ustnej, skurczów mięśni, zawrotów głowy, uczucia zmieszania, oddawania ciemnożółtego moczu lub nieodczuwania potrzeby oddawania moczu przez więcej niż 5 godzin,
  • niezależnie od powyższych czynników: małe dzieci i osoby w wieku 70 lub więcej lat.

Podstawą leczenia chorób wirusowych i bakteryjnych układu pokarmowego jest zapobieganie odwodnieniu. W warunkach domowych możemy zastosować doustnie podawane napoje z elektrolitami (dostępnymi w aptece). W przypadku wystąpienia silnego odwodnienia konieczne jest dożylne podawanie płynów w warunkach szpitalnych.

Higiena a choroby układu pokarmowego

Wielu chorobom układu pokarmowego wywołanym zakażeniem bakteryjnym lub wirusowym zapobiegniemy stosując podstawowe zasady higieny. Najważniejsze reguły podzielić można według w czterech faz kontaktu z żywnością: mycia, rozdzielania, gotowania i schładzania. Poniżej przedstawimy działania, które podejmowane na wymienionych etapach uchronią nas przed nieprzyjemnymi objawami zakażeń pokarmowych.

Mycie:

  • pamiętaj o myciu rąk zawsze: po dotykaniu surowego mięsa lub nieugotowanych jaj, przed jedzeniem, po korzystaniu z toalety, po zmianie pieluch dziecku, po dotykaniu zwierząt, ich karmy lub odchodów, po dotykaniu śmieci, przed i po opiece nad osobą chorą, przed i po zajmowaniu się ranami, po wydmuchiwaniu nosa, kichaniu, kaszleniu,
  • myj wszystkie akcesoria kuchenne z użyciem detergentu za każdym razem po kontakcie z surowym mięsem lub jajkami,
  • dokładnie myj wszystkie owoce i warzywa przed spożyciem.

Rozdzielanie:

  • używaj osobnej deski dla produktów, które nie będą gotowane i osobnej dla produktów, takich jak surowe mięso i ryby,
  • w wózku w sklepie spożywczym rozdzielaj surowe mięso, ryby i jaja od innych produktów; używaj osobnych toreb zakupowych dla powyższych grup artykułów spożywczych,
  • w domu surowe mięso i ryby przechowuj w osobnych pojemnikach lub zamykanych torebkach plastikowych,
  • jajka przechowuj w oryginalnym kartonie w głównej części lodówki (nie na drzwiach, gdzie temperatura jest najwyższa).

Gotowanie:

  • zadbaj o to, żeby mięso i ryby przed podaniem były całkowicie dogotowane; najlepiej sprawdzić termometrem, czy temperatura wewnątrz tych produktów osiągnęła bezpieczny poziom: – 63°C dla wołowiny i wieprzowiny (po osiągnięciu tej temperatury, przed spożyciem pozostaw je na 3-minuty), 71°C dla mięsa mielonego, 74°C dla drobiu oraz potraw, które są odgrzewane,
  • unikaj przepisów, w których wykorzystywane są surowe jajka.

Przechowywanie:

  • produktów, które łatwo się psują nigdy nie przechowuj poza lodówką dłużej niż 2 h (do 1 h w wysokiej temperaturze, np. na zewnątrz w lato); jeśli ugotowanej potrawy nie zjesz od razu, pozostałości także wstaw do lodówki w ciągu 2 h od przygotowania,
  • utrzymuj temperaturę w lodówce pomiędzy 0 a 4°C i temperaturę w zamrażarce na poziomie nie wyższym niż -18°C.

 

Źródła:

  1. LaRocque R., Harris J. i wsp. (red.) (2019) Patient education: Foodborne illness (food poisoning) (Beyond the Basics), UpToDate.
  2. S. Department of Health & Human Services (2019) 4 Steps to Food Safety, foodsafety.gov.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

słodka papryka mielona

Salmonella w popularnej przyprawie. GIS wycofuje ze sklepów partię słodkiej papryki

Choroba Whipple’a – na czym polega? Jakie są objawy choroby?

Choroba Whipple’a – na czym polega? Jakie są objawy choroby?

Zespół złego wchłaniania/Getty Images

Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?

Masz wzdęcia? 10 produktów, które pomogą ci z nimi walczyć

Problem z zaparciami? Zobacz, co twój organizm chce ci powiedzieć

10 ziół i przypraw, które powinnaś zacząć dodawać do swoich posiłków

4 powody, dla których warto jeść błonnik. Chodzi nie tylko o zaparcia

Chcesz mieć zdrowe jelita? Siedem rzeczy o których musisz pamiętać

Chcesz mieć zdrowe jelita? 7 rzeczy, o których musisz pamiętać

Kawa pomaga w trawieniu i w walce z jego zaburzeniami?

kobieta, która trzyma się za bolący brzuch

WZW typu A, B i C – szczepienie, przyczyny, objawy i leczenie

Czy możemy pić kawę w czasie choroby? Odpowiedź wcale nie jest taka oczywista

Kawa to remedium na problemy trawienne? Badania nie są jednoznaczne, ale coś w tym jest

Dieta lekkostrawna / unsplash

Dieta lekkostrawna – efekty, zasady, przeciwwskazania

Produkty, które mogą wywołać alergie pokarmowe u dorosłych

Alergia pokarmowa – przyczyny, objawy, badania i leczenie

celiakia - ziarna zbóż

Celiakia – objawy, badania, dieta. Powikłania choroby trzewnej

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Robaczyca - objawy, zapobieganie.

Robaczyca – objawy u dzieci, dorosłych i zwierząt

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit występuje podczas antybiotykoterapii lub po jej zakończeniu.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy, leczenie i zapobieganie chorobie

Jakie objawy daje wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – objawy, leczenie i dieta

nieżyt żołądka - kobieta leży na łóżku i trzyma się za brzuch

Przewlekły lub ostry nieżyt żołądka – objawy, dieta, leki, domowe sposoby leczenia

kolonoskopia - lekarka przy urządzeniu do kolonoskopii

Kolonoskopia – jakie są wskazania, jak przygotować się do badania?

Dziecko jedzie samochodem i trzyma się za buzię

Choroba lokomocyjna – sposoby na kinetozę. Objawy, przyczyny, leczenie

Refluks żołądkowo-przełykowy: objawy i dieta

Refluks u dorosłych i u dzieci – jakie są objawy, jak wygląda dieta i leczenie

kobieta, załamana nieudanymi próbami zrzucenia wagi

Anoreksja – przyczyny, objawy, leczenie. Jak pomóc chorej osobie?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Krwawię w różnych odcieniach czerwieni. Czy to powinno mnie niepokoić?