Przejdź do treści

Choroby układu pokarmowego – najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe

Choroby układu pokarmowego - najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe
Choroby układu pokarmowego - najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe Rawpixel.xom
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobalt – występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobieta na plaży w swetrze i kapeluszu
„Kryzys psychiczny może spotkać mnie, ciebie, twoją matkę, brata, przyjaciółkę… każdego” – pisze lekarka z okazji Marszu Żółtej Wstążki
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu
Topinambur – jakie ma właściwości, jak go jeść i jak smakuje
Topinambur – jakie ma właściwości, jak go jeść i jak smakuje
Bolą mięśnie? To nie "zakwasy"!
Bolą mięśnie? To nie „zakwasy”! Poznaj prawdziwą przyczynę bólu mięśni po treningu

Zatrucia wywołane infekcjami wirusowymi lub bakteryjnymi należą do najczęściej występujących chorób układu pokarmowego. Z artykułu dowiesz się, jak dochodzi do zakażeń najbardziej powszechnie występującymi patogenami i kiedy wymagana jest pomoc lekarska. Przedstawimy także najważniejsze zasady higieny, których stosowanie na 4 etapach kontaktu z żywnością zapobiega przenoszeniu tych chorób.

Najczęstsze bakteryjne i wirusowe choroby układu pokarmowego

Najbardziej typowe objawy choroby układu pokarmowego wywołanej zakażeniem wirusowym lub bakteryjnym to:

W większości przypadków wykrycie konkretnego mikroorganizmu, który wywołał chorobę układu pokarmowego nie jest konieczne. Na podstawie objawów i podejrzewanego źródła zatrucia trudno wiarygodnie określić rodzaj patogenu, choć obraz kliniczny różni się w przebiegu najczęściej występujących chorób bakteryjnych i wirusowych.

Infekcja norowirusem stanowi najbardziej powszechną przyczynę zatruć pokarmowych. Do zakażenia dochodzi przez spożycie zainfekowanej żywności (np. dotykanej wcześniej przez zakażone osoby). Objawy (nudności, wymioty, wodnista biegunka, ból brzucha) pojawiają się po 12-48 godzinach od ekspozycji. W większość przypadków osoba zakażona nie wymaga pomocy lekarskiej a symptomy ustępują w ciągu 1-3 dni.

Innym patogenem często odpowiedzialnym za zakażenia układu pokarmowego jest Salmonella. Do zakażenia dochodzi przez spożycie produktów takich jak drób, wieprzowina, warzywa i owoce, orzechy, jajka i kiełki, które zawierały bakterie tego rodzaju lub niezachowanie zasad higieny po kontakcie ze zwierzętami. Objawy utrzymują się 4 do 7 dni.

Spożycie niepasteryzowanego mleka, niedogotowanego mięsa (najczęściej drobiu) lub żywności zanieczyszczonej krzyżowo poprzez kontakt z surowym mięsem (np. poprzez użycie tego samego noża lub deski do przygotowywania mięsa i produktów, które nie są gotowane przez jedzeniem) może skutkować zatruciem bakterią Campylobacter. Objawy tej infekcji to biegunka (czasami z domieszką krwi), skurcze żołądka, ból w okolicy pępka, który może sięgać też do prawej strony brzucha. Symptomy pojawiają się po 2 do 5 dni od zakażenia i utrzymują się 2-10 dni.

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Leczenie chorób bakteryjnych i wirusowych układu pokarmowego

W większości przypadków zakażenie pokarmowe przechodzi w ciągu kilku dni bez konieczności wizyty u lekarza i wdrożenia leczenia. W określonych przypadkach choroby układu pokarmowego wynikającej z infekcji wirusowej lub bakteryjnej zalecana jest jednak konsultacja ze specjalistą:

  • gdy w stolcu lub wymiocinach pojawia się krew,
  • gdy występuje bardzo silny ból brzucha,
  • gdy w ciągu 24 h wystąpiło więcej niż 6 epizodów wodnistej biegunki,
  • w przypadku gorączki powyżej 38,5°C, która nie przechodzi w ciągu doby,
  • w przypadku zaobserwowania objawów odwodnienia: uczucia silnego zmęczenia, pragnienia, suchości w jamie ustnej, skurczów mięśni, zawrotów głowy, uczucia zmieszania, oddawania ciemnożółtego moczu lub nieodczuwania potrzeby oddawania moczu przez więcej niż 5 godzin,
  • niezależnie od powyższych czynników: małe dzieci i osoby w wieku 70 lub więcej lat.

Podstawą leczenia chorób wirusowych i bakteryjnych układu pokarmowego jest zapobieganie odwodnieniu. W warunkach domowych możemy zastosować doustnie podawane napoje z elektrolitami (dostępnymi w aptece). W przypadku wystąpienia silnego odwodnienia konieczne jest dożylne podawanie płynów w warunkach szpitalnych.

Higiena a choroby układu pokarmowego

Wielu chorobom układu pokarmowego wywołanym zakażeniem bakteryjnym lub wirusowym zapobiegniemy stosując podstawowe zasady higieny. Najważniejsze reguły podzielić można według w czterech faz kontaktu z żywnością: mycia, rozdzielania, gotowania i schładzania. Poniżej przedstawimy działania, które podejmowane na wymienionych etapach uchronią nas przed nieprzyjemnymi objawami zakażeń pokarmowych.

Mycie:

  • pamiętaj o myciu rąk zawsze: po dotykaniu surowego mięsa lub nieugotowanych jaj, przed jedzeniem, po korzystaniu z toalety, po zmianie pieluch dziecku, po dotykaniu zwierząt, ich karmy lub odchodów, po dotykaniu śmieci, przed i po opiece nad osobą chorą, przed i po zajmowaniu się ranami, po wydmuchiwaniu nosa, kichaniu, kaszleniu,
  • myj wszystkie akcesoria kuchenne z użyciem detergentu za każdym razem po kontakcie z surowym mięsem lub jajkami,
  • dokładnie myj wszystkie owoce i warzywa przed spożyciem.

Rozdzielanie:

  • używaj osobnej deski dla produktów, które nie będą gotowane i osobnej dla produktów, takich jak surowe mięso i ryby,
  • w wózku w sklepie spożywczym rozdzielaj surowe mięso, ryby i jaja od innych produktów; używaj osobnych toreb zakupowych dla powyższych grup artykułów spożywczych,
  • w domu surowe mięso i ryby przechowuj w osobnych pojemnikach lub zamykanych torebkach plastikowych,
  • jajka przechowuj w oryginalnym kartonie w głównej części lodówki (nie na drzwiach, gdzie temperatura jest najwyższa).

Gotowanie:

  • zadbaj o to, żeby mięso i ryby przed podaniem były całkowicie dogotowane; najlepiej sprawdzić termometrem, czy temperatura wewnątrz tych produktów osiągnęła bezpieczny poziom: – 63°C dla wołowiny i wieprzowiny (po osiągnięciu tej temperatury, przed spożyciem pozostaw je na 3-minuty), 71°C dla mięsa mielonego, 74°C dla drobiu oraz potraw, które są odgrzewane,
  • unikaj przepisów, w których wykorzystywane są surowe jajka.

Przechowywanie:

  • produktów, które łatwo się psują nigdy nie przechowuj poza lodówką dłużej niż 2 h (do 1 h w wysokiej temperaturze, np. na zewnątrz w lato); jeśli ugotowanej potrawy nie zjesz od razu, pozostałości także wstaw do lodówki w ciągu 2 h od przygotowania,
  • utrzymuj temperaturę w lodówce pomiędzy 0 a 4°C i temperaturę w zamrażarce na poziomie nie wyższym niż -18°C.

 

Źródła:

  1. LaRocque R., Harris J. i wsp. (red.) (2019) Patient education: Foodborne illness (food poisoning) (Beyond the Basics), UpToDate.
  2. S. Department of Health & Human Services (2019) 4 Steps to Food Safety, foodsafety.gov.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Robaczyca - objawy, zapobieganie.

Robaczyca – objawy u dzieci, dorosłych i zwierząt

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit występuje podczas antybiotykoterapii lub po jej zakończeniu.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy, leczenie i zapobieganie chorobie

kolonoskopia - lekarka przy urządzeniu do kolonoskopii

Kolonoskopia – jak wyglądają przygotowania do badania? Po co się je wykonuje?

Czym są hemoroidy i jak je leczyć?

Hemoroidy – czym są, jakie wywołują objawy i jak je leczyć?

Ból w nadbrzuszu – przyczyny. Co mogą oznaczać poszczególne jego rodzaje?

Ból w nadbrzuszu – przyczyny. Co mogą oznaczać poszczególne jego rodzaje?

Kobieta trzyma się za brzuch z powodu bólu brzucha

Ból brzucha – jakie są jego przyczyny? Co zrobić, gdy boli brzuch?

Dieta jogurtowa – efekty, opinie i przykładowy jadłospis

Dieta jogurtowa – efekty, opinie i przykładowy jadłospis

Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane

Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

kobieta podczas joggingu

Notuje się coraz większą relację między obiegiem estrogenami, a działaniem mikrobioty jelitowej. To estrobolom

Dieta FODMAP - na czym polega, produkty, tabela, przepisy

Dieta FODMAP – na czym polega? Czy każdy może skorzystać?

jelita

6 rzeczy, które pomogą zadbać o zdrowe jelita

Tajemnicze choroby

Tajemnicze choroby. Mimo postępu w nauce, wciąż nie wiemy, co je wywołuje

zastanawiająca się kobieta

Helicobacter pylori – jak wyglądają objawy? Jak przebiega leczenie? Wyjaśnia ekspert

Jelita a stres / istock

Jelita a stres – czy mają ze sobą coś wspólnego? Psycholożka i gastroenterolog wyjaśniają

Ankieta dla dawców mikrobioty / istock

Homofobiczne kryteria dla dawców mikrobioty? Mamy odpowiedź Human Biome Institute

brzuch

Młodość tkwi w jelitach. Chcesz być zdrowa i zdrowo (oraz powoli) się starzeć? Zadbaj o jelita!

Antybiotyki a alkohol / istock

Czy antybiotyki można łączyć z alkoholem?

Co na zgagę po świętach

6 sposobów na poprawę trawienia bez wyrzeczeń

świąteczne ciasteczka

Świąteczne zasady na mniejsze zło. Jak jeść, by się nie przejeść?

jedzenie nocą

Jedzenie na noc – fatalny nawyk

Śluz w kupce niemowlaka – czego może być objawem?

Śluz w kupce niemowlaka – czego może być objawem?

Pełzak czerwonki i pełzak okrężnicy – charakterystyka, objawy i leczenie

Pełzak czerwonki i pełzak okrężnicy – charakterystyka, objawy i leczenie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?