Przejdź do treści

Enzymy trawienne – jaka jest ich rola? Jak działają?

Enzymy trawienne - jaka jest ich rola? Jak działają? Rawpixel.xom
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
MOJA SUPLEMENTACJA: dr Monika Piecuch-Kilarowska
W jaki sposób psychoterapia „uszczelnia” jelita w depresji? Tłumaczy dr n. med. Leszek Rudzki, psychiatra
Szczepionka
Szczepionki na COVID-19 będą droższe. Pfizer i Moderna podnoszą ceny
Źródło: iStockPhoto
Co robić, gdy sen nie nadchodzi? O zmianach dla zdrowego snu pisze lek. Ewa Stawiarska
Źródło: Instagram/Porozumienie Rezydentów
Medycy walczą z hejtem, jakiego doświadczają w czasie pandemii. Rusza akcja #wylecznienawiść

Enzymy trawienne są substancjami, które warunkują prawidłowe trawienie spożywanych przez nas pokarmów. Dzięki nim możliwy jest rozkład spożywanych węglowodanów, białek i tłuszczy do substancji przyswajalnych przez organizm, a cały proces trawienia staje się łatwiejszy i mniej czasochłonny dla naszego organizmu.

Jaka jest rola enzymów trawiennych?

Enzymy trawienne to substancje, których rolą jest przyspieszenie rozkładu substancji zawartych w pożywieniu do związków wchłanialnych przez organizm. Są wydzielane przez gruczoły trawienne występujące w przewodzie pokarmowym. Spożywane przez nas posiłki składają się z węglowodanów, tłuszczów i białek. Każda z tych substancji rozkładana jest przez inne enzymy trawienne, wydzielane przez inne gruczoły trawienne.

Trawienie węglowodanów – jakie enzymy trawienne rozkładają węglowodany?

Trawienie węglowodanów rozpoczyna się już w jamie ustnej. To tutaj wydzielana jest ślina zawierająca amylazę ślinową, która rozpoczyna trawienie węglowodanów. Jej rolą jest rozcinanie długołańcuchowych wielocukrów na dekstryny i maltozę. Drugi etap trawienia węglowodanów ma miejsce w dwunastnicy, do której wydzielana jest amylaza trzustkowa. Amylaza trzustkowa jest składnikiem soku trzustkowego, produkowanego w trzustce, a wydzielanego w dwunastnicy. Jest on aktywny w lekko zasadowym środowisku.

Na tym etapie produktem rozkładu węglowodanów są dwucukry i w tej formie przechodzą do dalszej części jelita cienkiego. W jelicie cienkim dwucukry rozkładane są przez disacharazy – maltaza rozkłada dwucukier maltozę do dwóch cząsteczek glukozy, laktaza rozkłada laktozę do galaktozy i glukozy, natomiast sacharaza rozkłada sacharozę do glukozy i fruktozy. W tej formie rozłożone mogą zostać wchłonięte do krwiobiegu.

Trawienie białek

Trawienie białek rozpoczyna się dopiero w żołądku. Tutaj komórki gruczołowe wydzielają pepsynogen – nieaktywny enzym zapoczątkowujący rozkład białek. Komórki okładzinowe żołądka wydzielają kwas solny, który obniża pH żołądka. Dzięki obniżeniu pH możliwe jest stworzenie kwaśnego środowiska, które jest niezbędne do aktywowania pepsynogenu do aktywnej pepsyny. Pepsyna rozkłada długołańcuchowe białka do krótszych łańcuchów – polipeptydów.

Dalszy etap trawienia białek ma miejsce w dwunastnicy – tutaj wydzielany jest sok trzustkowy zawierający nieaktywny enzym trypsynogen i chymotrypsynogen. Enzymy są aktywowane w dwunastnicy – trypsynogen aktywowany jest przez enzym enterokinazę tworząc trypsynę, która z kolei aktywuje chymotrypsynogen do aktywnej chymotrypsyny. Enzymy te rozkładają polipeptydy do tripeptydów i dipeptydów. Kolejnym enzymem jest peptydaza występująca w jelicie cienkim – rozkłada ona tripeptydy i dipeptydy do pojedynczych aminokwasów gotowych do wchłonięcia do krwi.

Trawienie tłuszczów

Istotą trawienia tłuszczów jest ich rozkład do glicerolu i kwasów tłuszczowych. Trawienie tłuszczów rozpoczyna się w żołądku, kwaśne środowisko nie sprzyja jednak temu procesowi, dlatego w żołądku możliwe jest tylko trawienie tłuszczu mlecznego. Pod wpływem kwaśnego pH tłuszcz mleczny może być zemulgowany i pod wpływem lipazy żołądkowej rozłożony do diacylogliceroli, glicerolu i kwasów tłuszczowych. Właściwe trawienie tłuszczów rozpoczyna się w dwunastnicy i początkowym odcinku jelita cienkiego. Tutaj wydzielana jest żółć produkowana i magazynowana w pęcherzyku żółciowym, pod wpływem zjedzenia tłustego posiłku pęcherzyk obkurcza się a żółć transportowana jest do dwunastnicy. Rolą żółci jest emulgacja tłuszczów, która ułatwia ich dalsze trawienie.

Dalszy etap trawienia możliwy jest dzięki lipazie trzustkowej. Lipaza trzustkowa hydrolizuje wiązania estrowe w triglicerydach i powstają 2-monoglicerydy oraz wolne kwasy tłuszczowe. W soku trzustkowym znajdują się również: fosfolipaza i esteraza karboksylowa, które rozbijają tłuszcze na mniejsze cząsteczki. W jelicie cienkim działa lipaza jelitowa i fosfataza alkaliczna rozkładająca tłuszcze do finalnego glicerolu i kwasów tłuszczowych.

Kwasy tłuszczowe występują w formie krótko-, średnio- i długołańcuchowych. Krótkołańcuchowe i średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe wchłaniane są do krwiooiegu z jelita cienkiego. Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe natomiast zamieniane są w trójglicerydy i uwalniane są do naczyń limfatycznych.

Niedobór enzymów trawiennych – objawy i leczenie

Izolowany niedobór enzymów trawiennych, czyli brak enzymu rozkładającego jeden z trzech głównych makroskładników może powodować różne objawy. W przypadku niedoboru białek objawami są najczęściej masywne obrzęki, niedobory odporności, zaburzenia krzepnięcia. U dzieci występuje także niedobór wzrostu. Wystąpić może także przewlekła biegunka tłuszczowa, związana z nieprawidłowym wchłanianiem tłuszczów, a także przewlekłe wzdęcia, bóle brzucha i gazy spowodowane zaleganiem w świetle jelit niestrawionych cukrów.

Leczenie polega na suplementacji enzymów trawiennych, po konsultacji z lekarzem i ustaleniu przyczyny nieprawidłowego wchłaniania substancji odżywczych.

 

Bibliografia:

  1. William F. Ganong red. wyd. pol. Joanna Lewin-Kowalik. PZWL
  2. Wielka interna, gastroenterologia część 1. Andrzej Dąbrowski. Medical Tribune

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Chinina – co to jest, właściwości i skutki uboczne, cena

Nie wstydź się puszczania gazów! Poinformują cię o twoim stanie zdrowia

6 zaskakujących rzeczy powodujących wzdęcia

5 zaskakujących spowalniaczy metabolizmu

6 sposobów na poprawę trawienia bez wyrzeczeń

5 przysmaków, którymi możesz się objadać w święta

7 zdrowotnych właściwości imbiru

Zielony stolec, biegunka i inne problemy z kupą. Co oznaczają?

Wstrzymywanie gazów - jakie są skutki?

Wstrzymywanie gazów jelitowych – skutki. Jak powstają gazy?

Kobieta je danie na talerzu

W których odcinkach przewodu pokarmowego wchłaniane są poszczególne witaminy? Wyjaśnia dietetyczka

Zespół złego wchłaniania/Getty Images

Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?

Skrobia - jakie ma właściwości i zastosowanie?

Skrobia – jakie ma właściwości i zastosowanie?

Wielkanocne obżarstwo i co potem? Jak uniknąć kłopotów z niestrawnością?

Wielkanocne obżarstwo i co potem? Jak uniknąć kłopotów z niestrawnością?

Co daje wolniejsze jedzenie?

kiszonki

Top 10 produktów na leniwe jelita

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Święta – jak polepszyć trawienie? O czym warto pamiętać?

przygotowania do świąt

8 sposobów na spędzenie świąt bez wyrzutów sumienia

Lipaza — rola w organizmie, normy, interpretacja

Lipaza – rola w organizmie, normy, interpretacja wyników badań

Balon

Masz brzuch jak balon? Sprawdź, jak możesz zapobiec wzdęciom

Pudełko z tabletkami widziane od góry. Wieko do opakowania jest otwarte, w srodku widać tabletki

Kolejny lek na zgagę wycofany. Może zawierać substancje rakotwórcze

„Trzustka to mały śpiący tygrys. Kiedy go obudzimy, może doprowadzić do katastrofy” – mówi prof. Mikołaj Spodaryk

kolendr

Przejadłaś się? Sprawdź, jakie zioła mogą przynieść ulgę

8 superfoods dla zdrowia układu trawiennego

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!