Przejdź do treści

Enzymy trawienne – jaka jest ich rola? Jak działają?

Enzymy trawienne - jaka jest ich rola? Jak działają? Rawpixel.xom
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Adam Lewanowicz
Jak pomóc bliskiej osobie, która tkwi w toksycznej relacji? Radzi psychoterapeuta Adam Lewanowicz [WIDEO]
projektowanie uśmiechu
„Od razu zauważam, gdy ktoś ma problem, bo mówi czy uśmiecha się, przekręcając głowę w bok, lub zasłania usta dłonią”. Lek. dent. Marcin Krupiński o projektowaniu uśmiechu
„Złość piękności szkodzi”? W żadnym wypadku. Pozwólmy dziewczynkom się złościć!
Złość piękności szkodzi? „Zbyt długo dałyśmy sobie wmawiać bajkę o złości, co to kobiecości nie przystoi”
Pokonała już raka i sepsę, teraz 102-latka po raz drugi wyzdrowiała z COVID-19
Pokonała już raka i sepsę, teraz 102-latka po raz drugi wyzdrowiała z COVID-19
Kobieta w ciąży
Suplementacja DHA w ciąży. Nowe rekomendacje PTGiP

Enzymy trawienne są substancjami, które warunkują prawidłowe trawienie spożywanych przez nas pokarmów. Dzięki nim możliwy jest rozkład spożywanych węglowodanów, białek i tłuszczy do substancji przyswajalnych przez organizm, a cały proces trawienia staje się łatwiejszy i mniej czasochłonny dla naszego organizmu.

Jaka jest rola enzymów trawiennych?

Enzymy trawienne to substancje, których rolą jest przyspieszenie rozkładu substancji zawartych w pożywieniu do związków wchłanialnych przez organizm. Są wydzielane przez gruczoły trawienne występujące w przewodzie pokarmowym. Spożywane przez nas posiłki składają się z węglowodanów, tłuszczów i białek. Każda z tych substancji rozkładana jest przez inne enzymy trawienne, wydzielane przez inne gruczoły trawienne.

Trawienie węglowodanów – jakie enzymy trawienne rozkładają węglowodany?

Trawienie węglowodanów rozpoczyna się już w jamie ustnej. To tutaj wydzielana jest ślina zawierająca amylazę ślinową, która rozpoczyna trawienie węglowodanów. Jej rolą jest rozcinanie długołańcuchowych wielocukrów na dekstryny i maltozę. Drugi etap trawienia węglowodanów ma miejsce w dwunastnicy, do której wydzielana jest amylaza trzustkowa. Amylaza trzustkowa jest składnikiem soku trzustkowego, produkowanego w trzustce, a wydzielanego w dwunastnicy. Jest on aktywny w lekko zasadowym środowisku.

Na tym etapie produktem rozkładu węglowodanów są dwucukry i w tej formie przechodzą do dalszej części jelita cienkiego. W jelicie cienkim dwucukry rozkładane są przez disacharazy – maltaza rozkłada dwucukier maltozę do dwóch cząsteczek glukozy, laktaza rozkłada laktozę do galaktozy i glukozy, natomiast sacharaza rozkłada sacharozę do glukozy i fruktozy. W tej formie rozłożone mogą zostać wchłonięte do krwiobiegu.

Trawienie białek

Trawienie białek rozpoczyna się dopiero w żołądku. Tutaj komórki gruczołowe wydzielają pepsynogen – nieaktywny enzym zapoczątkowujący rozkład białek. Komórki okładzinowe żołądka wydzielają kwas solny, który obniża pH żołądka. Dzięki obniżeniu pH możliwe jest stworzenie kwaśnego środowiska, które jest niezbędne do aktywowania pepsynogenu do aktywnej pepsyny. Pepsyna rozkłada długołańcuchowe białka do krótszych łańcuchów – polipeptydów.

Dalszy etap trawienia białek ma miejsce w dwunastnicy – tutaj wydzielany jest sok trzustkowy zawierający nieaktywny enzym trypsynogen i chymotrypsynogen. Enzymy są aktywowane w dwunastnicy – trypsynogen aktywowany jest przez enzym enterokinazę tworząc trypsynę, która z kolei aktywuje chymotrypsynogen do aktywnej chymotrypsyny. Enzymy te rozkładają polipeptydy do tripeptydów i dipeptydów. Kolejnym enzymem jest peptydaza występująca w jelicie cienkim – rozkłada ona tripeptydy i dipeptydy do pojedynczych aminokwasów gotowych do wchłonięcia do krwi.

Trawienie tłuszczów

Istotą trawienia tłuszczów jest ich rozkład do glicerolu i kwasów tłuszczowych. Trawienie tłuszczów rozpoczyna się w żołądku, kwaśne środowisko nie sprzyja jednak temu procesowi, dlatego w żołądku możliwe jest tylko trawienie tłuszczu mlecznego. Pod wpływem kwaśnego pH tłuszcz mleczny może być zemulgowany i pod wpływem lipazy żołądkowej rozłożony do diacylogliceroli, glicerolu i kwasów tłuszczowych. Właściwe trawienie tłuszczów rozpoczyna się w dwunastnicy i początkowym odcinku jelita cienkiego. Tutaj wydzielana jest żółć produkowana i magazynowana w pęcherzyku żółciowym, pod wpływem zjedzenia tłustego posiłku pęcherzyk obkurcza się a żółć transportowana jest do dwunastnicy. Rolą żółci jest emulgacja tłuszczów, która ułatwia ich dalsze trawienie.

Dalszy etap trawienia możliwy jest dzięki lipazie trzustkowej. Lipaza trzustkowa hydrolizuje wiązania estrowe w triglicerydach i powstają 2-monoglicerydy oraz wolne kwasy tłuszczowe. W soku trzustkowym znajdują się również: fosfolipaza i esteraza karboksylowa, które rozbijają tłuszcze na mniejsze cząsteczki. W jelicie cienkim działa lipaza jelitowa i fosfataza alkaliczna rozkładająca tłuszcze do finalnego glicerolu i kwasów tłuszczowych.

Kwasy tłuszczowe występują w formie krótko-, średnio- i długołańcuchowych. Krótkołańcuchowe i średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe wchłaniane są do krwiooiegu z jelita cienkiego. Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe natomiast zamieniane są w trójglicerydy i uwalniane są do naczyń limfatycznych.

Niedobór enzymów trawiennych – objawy i leczenie

Izolowany niedobór enzymów trawiennych, czyli brak enzymu rozkładającego jeden z trzech głównych makroskładników może powodować różne objawy. W przypadku niedoboru białek objawami są najczęściej masywne obrzęki, niedobory odporności, zaburzenia krzepnięcia. U dzieci występuje także niedobór wzrostu. Wystąpić może także przewlekła biegunka tłuszczowa, związana z nieprawidłowym wchłanianiem tłuszczów, a także przewlekłe wzdęcia, bóle brzucha i gazy spowodowane zaleganiem w świetle jelit niestrawionych cukrów.

Leczenie polega na suplementacji enzymów trawiennych, po konsultacji z lekarzem i ustaleniu przyczyny nieprawidłowego wchłaniania substancji odżywczych.

 

Bibliografia:

  1. William F. Ganong red. wyd. pol. Joanna Lewin-Kowalik. PZWL
  2. Wielka interna, gastroenterologia część 1. Andrzej Dąbrowski. Medical Tribune

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Posiłek w restauracji. Kobieta je

7 nieoczywistych produktów, po których może ci się odbijać

Zielony stolec, biegunka i inne problemy z kupą. Co oznaczają?

Wstrzymywanie gazów - jakie są skutki?

Wstrzymywanie gazów jelitowych – skutki. Jak powstają gazy?

Kobieta je danie na talerzu

W których odcinkach przewodu pokarmowego wchłaniane są poszczególne witaminy? Wyjaśnia dietetyczka

Zespół złego wchłaniania/Getty Images

Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?

Chrzan - właściwości zdrowotne. Lepiej kupić tarty czy korzeń?

Chrzan – właściwości zdrowotne. Lepiej kupić tarty czy korzeń?

figi

Imbirówka na spirytusie? Przepis na nalewkę na wódce

Skrobia - jakie ma właściwości i zastosowanie?

Skrobia – jakie ma właściwości i zastosowanie?

Wielkanocne obżarstwo i co potem? Jak uniknąć kłopotów z niestrawnością?

Wielkanocne obżarstwo i co potem? Jak uniknąć kłopotów z niestrawnością?

Jak uniknąć przejedzenia w Wielkanoc? 7 sposobów na święta bez problemów trawiennych

Jak uniknąć przejedzenia w Wielkanoc? 7 sposobów na święta bez problemów trawiennych

Jak zdrowo i bez uczucia ciężkości przeżyć święta wielkanocne?

Jak zdrowo i bez uczucia ciężkości przeżyć święta wielkanocne?

Domowy chrzan – na poprawę trawienia

Przepis na domowy chrzan na lepsze trawienie. W sam raz na Wielkanoc!

Domowa musztarda na lepsze trawienie

Przepis na domową musztardę na lepsze trawienie

Co daje wolniejsze jedzenie?

kiszonki

Top 10 produktów na leniwe jelita

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Święta – jak polepszyć trawienie? O czym warto pamiętać?

mandarynki

5 przysmaków, którymi możesz się objadać w święta

6 sposobów na poprawę trawienia bez wyrzeczeń

stół świąteczny

6 świątecznych grzechów za stołem. Który z nich popełniasz?

barszcz świąteczny

Świąteczny stół – niestrawność w imię tradycji? O czym warto pamiętać, by kolacja wigilijna nie spowodowała bólu brzucha?

kobiety w trakcie świąt

9 zasad, by spędzić święta zdrowo i bez zbędnych kilogramów

przygotowania do świąt

8 sposobów na spędzenie świąt bez wyrzutów sumienia

Lipaza — rola w organizmie, normy, interpretacja

Lipaza – rola w organizmie, normy, interpretacja wyników badań

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?