Przejdź do treści

Hiponatremia – niedobór sodu. Przyczyny, objawy i leczenie schorzenia

źle czująca się kobieta
Fot. puhhha / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
istockphoto
„Że Niby Fit” na Instagramie: 5 kroków, jak nie przytyć w wakacje
istockphoto
Często miewasz migreny? Sprawdź, co może prowokować bóle
Komosa ryżowa zapiekana z brzoskwiniami
dziewczyna z lodami
Niepozorne nawyki, które niszczą zęby. Oto 6 rzeczy, których dla dobra zębów lepiej nie robić
Chuda niekoniecznie znaczy zdrowa
Uważaj przy odchudzaniu. „Chuda” niekoniecznie znaczy „zdrowa”

Hiponatremia to zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, które oznacza obniżony poziom sodu we krwi. Schorzenie może być skutkiem przewodnienia lub odwodnienia organizmu. Objawy hiponatremii to osłabienie, nudności i bóle głowy. W ciężkich przypadkach może nastąpić obrzęk mózgu i śmierć.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

Sód jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych przez neurony, reguluje napięcie mięśniowe i odpowiada za gospodarkę wodną oraz kwasowo-zasadową. Człowiek traci sód wraz z wodą. Spadek jego stężenia we krwi poniżej 135 mmol/l to hiponatremia. Leczenie zależy od czasu trwania i nasilenia objawów. Jego celem jest wyrównanie niedoboru sodu.

Czym jest hiponatremia?

Hiponatremia jest stanem chorobowym, który charakteryzuje się niedoborem sodu we krwi. Rozpoznaje się go, kiedy stężenie sodu spada poniżej 135 mmol/l. Ze względu na poziom tego pierwiastka we krwi wyróżnia się:

  • hiponatremię łagodną – 130–134 mmol/l,
  • hiponatremię umiarkowaną – 125–129 mmol/l,
  • hiponatremię ciężką – poniżej 125 mmol/l.

Ze względu na czas rozwijania się zaburzeń wodno-elektrolitowych wyróżnia się hiponatremię ostrą (udokumentowany czas trwania wynosi mniej niż 48 godzin) oraz hiponatremię przewlekłą (trwa dłużej niż 48 godzin). W ciężkich przypadkach niedobór sodu może prowadzić do zatrzymania oddechu i akcji serca, a tym samym do śmierci pacjenta.

Przyczyny hiponatremii

W większości przypadków przyczyny hiponatremii są związane z nieprawidłowym nawodnieniem organizmu. Spadek stężenia sodu poniżej normy następuje w wyniku odwodnienia, do którego dochodzi podczas obfitych wymiotów, biegunki, wzmożonej potliwości, intensywnego wysiłku fizycznego lub rozległych poparzeń ciała. Są na nie narażone również osoby, które stosują leki moczopędne. Niekiedy hiponatremia jest skutkiem przewodnienia (tzw. zatrucie wodą). Dotyczy ona głównie sportowców, którzy piją duże ilości wody bez elektrolitów oraz pacjentów z chorobami psychicznymi przebiegającymi z zaburzeniami pragnienia.

Inne przyczyny hiponatremii to przewlekłe choroby nerek, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy i niewydolność serca. Niedobór sodu we krwi może wystąpić również u osób, które przyjmują leki przeciwpsychotyczne, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny oraz leki przeciwdepresyjne (z grupy trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych). Jest to tzw. hiponatremia polekowa. Czynnikami ryzyka, które sprzyjają pojawieniu się hiponatremii polekowej, są: podeszły wiek, palenie tytoniu i płeć żeńska.

Znane są także przypadki hiponatremii rzekomej. U pacjentów występuje fałszywie małe stężenie sodu we krwi, które jest spowodowane za wysokim poziomem lipidów lub nieprawidłowych białek produkowanych przez układ odpornościowy – paraprotein.

Zobacz także

Objawy hiponatremii

Objawy hiponatremii zależą od poziomu sodu we krwi i szybkości jego zmniejszania się. Jego mały spadek może przebiegać bezobjawowo lub pojawiają się: osłabienie, nudności, wymioty, bóle głowy i drażliwość. Stężenie poniżej 120 mmol/l, czyli hiponatremia ciężka objawia się:

  • zaburzeniami koncentracji,
  • nadmierną sennością,
  • zaburzeniami świadomości,
  • drgawkami,
  • śpiączką,
  • obrzękiem mózgu,
  • zaburzeniami oddychania,
  • zatrzymaniem akcji serca.

Jeżeli przyczyną hiponatremii jest odwodnienie, może pojawić się dodatkowo: suchość błon śluzowych jamy ustnej, zmniejszona ilość oddawanego moczu, ustanie wydzielania śliny, zawroty głowy, zwiększenie temperatury ciała i skurcze mięśni.

Obrzęk mózgu jest stanem zagrożenia życia. Dochodzi do niego, kiedy w tkankach mózgowia gromadzi się nadmierna ilość płynu. W jego przebiegu pojawiają się liczne objawy neurologiczne: ból głowy, drgawki, zaburzenia świadomości, afazja (zaburzenia mowy), a także zatrzymanie oddechu i krążenia, co jest przyczyną śmierci pacjenta.

Leczenie hiponatremii

W przypadku podejrzenia hiponatremii konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych krwi i moczu w celu określenia stężenia sodu w organizmie. Rozpoznaje się ją, kiedy poziom tego pierwiastka jest mniejszy niż 135 mmol/l. Leczenie hiponatremii ma na celu uzupełnienie niedoboru. Rodzaj terapii zależy od czasu trwania objawów i ich nasilenia. Stan ten jest w pełni uleczalny, jeśli zostanie wcześnie rozpoznany.

Leczenie hiponatremii jest prowadzone w warunkach szpitalnych. Polega na wyrównaniu stężenia sodu we krwi. Jego podaż nie powinna jednak nastąpić zbyt szybko, ponieważ może dojść do uszkodzenia osłonek mielinowych komórek nerwowych, co również może spowodować śmierć pacjenta. W przypadku łagodnej hiponatremii leczenie obejmuje zmniejszenie podaży płynów i dostarczanie sodu wraz z pożywieniem (jednak nie więcej niż 5 g na dzień). Można także przyjmować doustnie specjalne roztwory elektrolitów, które są dostępne w aptece bez recepty.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

lady pasztet

„Jestem w ciąży, więc dla mnie najbardziej palące jest to, żeby kobiety wyszły z domów, a żeby do tych domów przyszli faceci” – mówi Katarzyna Barczyk, autorka bloga Lady Pasztet

Judith Butler

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

„Kiedy szłam z kimś do łóżka, zasłaniałam swoje rozstępy. Dopiero po długim czasie zrozumiałam, że moi partnerzy i partnerki nie zwracają na to żadnej uwagi” – mówi Katarzyna, która polubiła swoje niedoskonałości

lewandowska

„Jeżeli ktoś twierdzi, że się wyleczył z Hashimoto, bo zmienił coś w diecie, to jest to tylko dowód anegdotyczny” – mówi Agata Lewandowska, dietetyk i autorka książki „Hashimoto. Dieta i styl życia w chorobie”

Zainteresują cię również:

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii