Przejdź do treści

Hiponatremia – niedobór sodu. Przyczyny, objawy i leczenie schorzenia

źle czująca się kobieta
Fot. puhhha / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wszyscy kłamiemy. Wiesz, którym typem kłamcy jesteś? Sprawdź i zastanów się, czy warto
Jak dobrze się kłócić? Poznaj 5 kroków do udanej i dojrzałej kłótni
Refluks żołądkowo-przełykowy: objawy i dieta
Refluks żołądkowo-przełykowy: jakie są objawy? Czego powinnaś unikać?
Jak biegać, żeby schudnąć?
Po wielkanocnym biesiadowaniu trzeba spalić nadmiar kalorii. Podpowiadamy, jak biegać, aby chudnąć
Dziewczyna „chłopięca” czy”dziewczęca”? Po co w ogóle wybierać?! Zobacz świetne zdjęcia, które przełamują ten stereotypowy podział

Hiponatremia to zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, które oznacza obniżony poziom sodu we krwi. Schorzenie może być skutkiem przewodnienia lub odwodnienia organizmu. Objawy hiponatremii to osłabienie, nudności i bóle głowy. W ciężkich przypadkach może nastąpić obrzęk mózgu i śmierć.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

Sód jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych przez neurony, reguluje napięcie mięśniowe i odpowiada za gospodarkę wodną oraz kwasowo-zasadową. Człowiek traci sód wraz z wodą. Spadek jego stężenia we krwi poniżej 135 mmol/l to hiponatremia. Leczenie zależy od czasu trwania i nasilenia objawów. Jego celem jest wyrównanie niedoboru sodu.

Czym jest hiponatremia?

Hiponatremia jest stanem chorobowym, który charakteryzuje się niedoborem sodu we krwi. Rozpoznaje się go, kiedy stężenie sodu spada poniżej 135 mmol/l. Ze względu na poziom tego pierwiastka we krwi wyróżnia się:

  • hiponatremię łagodną – 130–134 mmol/l,
  • hiponatremię umiarkowaną – 125–129 mmol/l,
  • hiponatremię ciężką – poniżej 125 mmol/l.

Ze względu na czas rozwijania się zaburzeń wodno-elektrolitowych wyróżnia się hiponatremię ostrą (udokumentowany czas trwania wynosi mniej niż 48 godzin) oraz hiponatremię przewlekłą (trwa dłużej niż 48 godzin). W ciężkich przypadkach niedobór sodu może prowadzić do zatrzymania oddechu i akcji serca, a tym samym do śmierci pacjenta.

Przyczyny hiponatremii

W większości przypadków przyczyny hiponatremii są związane z nieprawidłowym nawodnieniem organizmu. Spadek stężenia sodu poniżej normy następuje w wyniku odwodnienia, do którego dochodzi podczas obfitych wymiotów, biegunki, wzmożonej potliwości, intensywnego wysiłku fizycznego lub rozległych poparzeń ciała. Są na nie narażone również osoby, które stosują leki moczopędne. Niekiedy hiponatremia jest skutkiem przewodnienia (tzw. zatrucie wodą). Dotyczy ona głównie sportowców, którzy piją duże ilości wody bez elektrolitów oraz pacjentów z chorobami psychicznymi przebiegającymi z zaburzeniami pragnienia.

Inne przyczyny hiponatremii to przewlekłe choroby nerek, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy i niewydolność serca. Niedobór sodu we krwi może wystąpić również u osób, które przyjmują leki przeciwpsychotyczne, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny oraz leki przeciwdepresyjne (z grupy trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych). Jest to tzw. hiponatremia polekowa. Czynnikami ryzyka, które sprzyjają pojawieniu się hiponatremii polekowej, są: podeszły wiek, palenie tytoniu i płeć żeńska.

Znane są także przypadki hiponatremii rzekomej. U pacjentów występuje fałszywie małe stężenie sodu we krwi, które jest spowodowane za wysokim poziomem lipidów lub nieprawidłowych białek produkowanych przez układ odpornościowy – paraprotein.

Zobacz także

Objawy hiponatremii

Objawy hiponatremii zależą od poziomu sodu we krwi i szybkości jego zmniejszania się. Jego mały spadek może przebiegać bezobjawowo lub pojawiają się: osłabienie, nudności, wymioty, bóle głowy i drażliwość. Stężenie poniżej 120 mmol/l, czyli hiponatremia ciężka objawia się:

  • zaburzeniami koncentracji,
  • nadmierną sennością,
  • zaburzeniami świadomości,
  • drgawkami,
  • śpiączką,
  • obrzękiem mózgu,
  • zaburzeniami oddychania,
  • zatrzymaniem akcji serca.

Jeżeli przyczyną hiponatremii jest odwodnienie, może pojawić się dodatkowo: suchość błon śluzowych jamy ustnej, zmniejszona ilość oddawanego moczu, ustanie wydzielania śliny, zawroty głowy, zwiększenie temperatury ciała i skurcze mięśni.

Obrzęk mózgu jest stanem zagrożenia życia. Dochodzi do niego, kiedy w tkankach mózgowia gromadzi się nadmierna ilość płynu. W jego przebiegu pojawiają się liczne objawy neurologiczne: ból głowy, drgawki, zaburzenia świadomości, afazja (zaburzenia mowy), a także zatrzymanie oddechu i krążenia, co jest przyczyną śmierci pacjenta.

Leczenie hiponatremii

W przypadku podejrzenia hiponatremii konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych krwi i moczu w celu określenia stężenia sodu w organizmie. Rozpoznaje się ją, kiedy poziom tego pierwiastka jest mniejszy niż 135 mmol/l. Leczenie hiponatremii ma na celu uzupełnienie niedoboru. Rodzaj terapii zależy od czasu trwania objawów i ich nasilenia. Stan ten jest w pełni uleczalny, jeśli zostanie wcześnie rozpoznany.

Leczenie hiponatremii jest prowadzone w warunkach szpitalnych. Polega na wyrównaniu stężenia sodu we krwi. Jego podaż nie powinna jednak nastąpić zbyt szybko, ponieważ może dojść do uszkodzenia osłonek mielinowych komórek nerwowych, co również może spowodować śmierć pacjenta. W przypadku łagodnej hiponatremii leczenie obejmuje zmniejszenie podaży płynów i dostarczanie sodu wraz z pożywieniem (jednak nie więcej niż 5 g na dzień). Można także przyjmować doustnie specjalne roztwory elektrolitów, które są dostępne w aptece bez recepty.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarz nakładający na plecy kobiety pijawkę, w celu wykonania hirudoterapii

W jakim celu wykonuje się hirudoterapię? Szanse i zagrożenia związane z leczeniem pijawkami lekarskimi

Kobieta na zabiegu peelingiem enzymatycznym

Jak działa peeling enzymatyczny? Efekty, przebieg zabiegu, wskazania i przeciwwskazania

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Na czym polega sedacja i w jakim celu się ją stosuje? Rodzaje, bezpieczeństwo i wskazania do sedacji

Kobieta na zabiegu osoczem bogatopłytkowym

Leczenie osoczem bogatopłytkowym – wszechstronne zastosowanie i efekty preparatu krwiopochodnego

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?