Przejdź do treści

Jak działa oftalmoskop i w jakich sytuacjach bada się nim dno oka?

kobieta podczas badania u okulisty
Fot. Yakobchuk Olena / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jennifer Garner zachęca do mammografii. Aktorka pokazała relację z własnej wizyty
Pętla wisielcza z żelka
„Cukier to zguba i zło” alarmują eksperci z Czytamy Etykiety. Jak się przed nim ustrzec?
Skandaliczne porównanie na szkoleniu dla lekarzy. USG porównane do „gwałtu w ciemnej uliczce”!
Kurki, fot. Karol Niziołek
Tagliatelle z polędwiczkami i duszonymi kurkami. Idealne na jesienny obiad!
Smalec grzybowy
Przepis na smalec grzybowy. Aromatyczny i prosty do wykonania!

Oftalmoskop to jeden z najpowszechniej używanych przyrządów medycznych w okulistyce. Dzięki temu urządzeniu można dokładnie zbadać dno oka w celu wykrycia jego chorób, ale też i cukrzycy.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Budowa oftalmoskopu

Pierwszy oftalmoskop powstał w połowie XIX wieku. Od tego czasu urządzenie było udoskonalane przez naukowców, m.in. przez polskiego wynalazcę i lekarza okulistę Ksawerego Gałęzowskiego. Każdy model oftalmoskopu, inaczej nazywanym wziernikiem okulistycznym, posiada źródło światła, zestaw soczewek korygujących i pryzmat lub lusterko, które ma zadanie odchylać wiązkę światła. Urządzenie może być również wyposażone w specjalne filtry i przesłony umożliwiające dokładniejsze obejrzenie danych struktur dna oka. Cena oftalmoskopu różni się w zależności od modelu – najprostsze urządzenia kosztują kilkaset złotych, a najbardziej zaawansowane nawet kilkanaście tysięcy złotych.

Kiedy do okulisty, gdy bolą oczy

Oftalmoskop pośredni i bezpośredni

Oftalmoskop pośredni to rodzaj wziernika, na którym źródło światła jest przymocowane do specjalnego kasku, który nakłada się badanej osobie na głowę. Urządzenie ma też soczewki i filtry. Pacjent siada przed przyrządem w wyprostowanej pozycji. Podczas badania okulista przybliża do oka soczewkę, która nigdy nie styka się z powierzchnią oka. Dzięki zastosowanej optyce lekarz ma dokładny wgląd w dno oka – obraz widziany przez optyka jest odwrócony i powiększony. Zaletą wziernika pośredniego jest to, że pozwala on na przestrzenne obejrzenie dna oka. Oftalmoskop to urządzenie sporych rozmiarów, jednak łatwo można zmieniać jego pozycję. Oftalmoskopia pośrednia to jedno z najczęściej wykonywanych badań okulistycznych.

Oftalmoskop bezpośredni również zawiera źródło światła i system soczewek. Okulista kieruje światło na kolejne struktury dna oka – ciało szkliste, tarczę nerwu wzrokowego, naczynia krwionośne, obwodową część siatkówki i na plamkę. Skierowanie światła wziernika na plamkę może wywołać dyskomfort u badanego, ponieważ badanie powoduje nieprzyjemne i nienaturalne olśnienia. Wziernik może posiadać też różnego rodzaju filtry, które pozwalają na łatwiejsze oglądanie poszczególnych struktur dna oka. Obraz widziany przez okulistę jest powiększony i nieodwrócony. Specjalista bada jednym okiem, więc obraz dna oka pacjenta jest dwuwymiarowy. Zaletą wziernika bezpośredniego, który nazywa się również oftalmoskopem kieszonkowym, są jego niewielkie rozmiary, lekarz może więc go swobodnie przenosić i badać pacjentów przy łóżku.

Kiedy wykonać oftalmoskopię?

Badanie dna oka za pomocą oftalmoskopu należy do standardowych czynności wykonywanych w gabinecie okulistycznym. Osobom do 40. roku życia zaleca się wykonywanie badania co 5 lat, osoby starsze powinny zgłaszać się do okulisty co 1–2 lata. Dzięki badaniu za pomocą wziernika lekarz jest w stanie określić stan naczyń krwionośnych, siatkówki i nerwu wzrokowego i może wykryć większość schorzeń dna oka, w tym choroby plamki żółtej, odklejanie siatkówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie nerwu wzrokowego czy jaskrę. Okulista jest też w stanie zdiagnozować początkowe stadium miażdżycy, cukrzycy czy nadciśnienia tętniczego.

Przed wykonaniem oftalmoskopii należy poinformować lekarza o aktualnych chorobach i przyjmowanych lekach. Badanie za pomocą wziernika optycznego jest poprzedzone zaaplikowaniem pacjentowi specjalnych kropli rozszerzających źrenice, dzięki czemu możliwy jest ogląd większej części dna oka. Po około 15 minutach okulista kieruje światło płynące z oftalmoskopu kolejno na jedno i drugie oko. W trakcie badania pacjent powinien patrzeć nieruchomo przed siebie i w miarę możliwości powstrzymywać się od mrugania. Lekarz może również poprosić badaną osobę o spojrzenie w konkretnym kierunku. Przy wykorzystaniu oftalmoskopu pośredniego należy trzymać nieruchomo głowę na specjalnych podpórkach. Oftalmoskopia jest całkowicie bezbolesna, pacjent może jedynie odczuwać nieprzyjemne olśnienia podczas badania plamki.

Zobacz także

Postępowanie po badaniu oftalmoskopem

Do około 3 godzin po badaniu widziany obraz może być rozmyty – to skutek zastosowania środka rozszerzającego źrenicę. Dodatkowo może pojawić się zaczerwienienie oka, ból głowy, nudności i światłowstręt. Na badanie warto więc przynieść ze sobą okulary przeciwsłoneczne, które przydadzą się w drodze powrotnej. Bezpośrednio po oftalmoskopii nie można prowadzić pojazdów mechanicznych.

Badanie jest bezpieczne dla oka, ponieważ wykorzystuje ono światło widzialne. Oftalmoskopia może być powtarzana wielokrotnie bez obawy o stan zdrowia i niepożądane skutki uboczne. Jeśli jednak po badaniu zaczerwienienie oka utrzymuje się dłużej niż dobę lub jeśli pojawi się wydzielina ropna, należy bezzwłocznie zgłosić się do lekarza.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Kiedy do okulisty, gdy bolą oczy

Bolą cię oczy? Sprawdź, w jakich przypadkach powinnaś udać się do okulisty

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

oczy wada wzroku okulary

Nosisz okulary korekcyjne albo soczewki? Masz astygmatyzm? Ekspertka wyjaśnia, czy wady wzroku mogą samoistnie ustąpić

Fitness dla oczu. Wypróbuj tych ćwiczeń i ciesz się dobrym wzrokiem przez lata

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

freepik

Czy to, co jemy, ma wpływ na nasze oczy? Zdecydowanie tak! Co zatem warto włączyć do diety?

Zespół suchego oka – oto 9 objawów tego schorzenia

Musimy przestać wierzyć w te medyczne mity! Wraz z ekspertami obaliliśmy 10 z nich

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

kolor oczu

Czy kolor oczu ma znaczenie dla naszego zdrowia? Odpowiada dr n. med. Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

10 rzeczy, za które podziękują ci twoje oczy

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Chora trzustka – gdzie boli? Przyczyny i objawy chorób trzustki

grupy inwalidzkie - człowiek na wózku inwalidzkim

Grupy inwalidzkie – rodzaje i przywileje. Dlaczego już nie nadaje się grup inwalidzkich?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka