Przejdź do treści

Jak wygląda i ile trwa badanie dna oka? Choroby, które można dzięki niemu wykryć

badanie dna oka - okulista bada dno oka
Fot. visivasnc / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Podstawowa przemiana materii (PPM) - od czego zależy i jak ją obliczyć?
Podstawowa przemiana materii (PPM) – od czego zależy i jak ją obliczyć?
Mateusz Morawiecki / MWMEDIA
Rząd przedłuża ograniczenia. Nadal nie możemy wychodzić z domów
wysypka na plecach
Dermatolodzy ostrzegają. Zmiany skórne mogą być objawem koronawirusa?
Smutna kobieta - GAD
Czym jest GAD i jakie są jego objawy? Tłumaczy psycholożka Anna Cyklińska

Badanie dna oka służy do oceny stanu plamki żółtej i siatkówki. To proste narzędzie diagnostyczne wykorzystywane nie tylko w okulistyce. Za jego pomocą można wykryć także schorzenia ogólnoustrojowe, w tym neurologiczne. Badanie jest nieinwazyjne, bezbolesne i trwa zaledwie kilka minut.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Dno oka to tylna część wnętrza gałki ocznej. Znajduje się tam siatkówka, tarcza nerwu wzrokowego i drobne naczynia krwionośne. Elementy, które ocenia się w badaniu dna oka to głównie plamka żółta, tarcza nerwu wzrokowego, żyły i tętnice. Test wykonuje się rutynowo w chorobach oczu, chorobach naczyń i po urazach w obrębie głowy. Osobom po 50. roku życia zaleca się profilaktyczne badanie dna oka raz w roku.

Na czym polega badanie dna oka?

Badanie dna oka jest narzędziem diagnostycznym, służącym do oceny elementów, znajdujących się wewnątrz gałki ocznej – siatkówki, plamki żółtej, nerwu wzrokowego i naczyń krwionośnych. To nieinwazyjne i bezbolesne badanie przeprowadzane rutynowo podczas wizyty u lekarza okulisty, które nie wymaga od pacjenta wcześniejszego przygotowania.

Polega na wpuszczeniu przez źrenicę wiązki światła do wnętrza oka, dzięki czemu poszczególne elementy są dobrze widoczne. Lekarz ogląda je pod różnymi kątami i obserwuje ich wygląd w celu wykrycia odchyleń od normy, np. zmian zwyrodnieniowych siatkówki lub obrzęku tarczy nerwu wzrokowego. Badanie dna oka przeprowadza się za pomocą jednej z trzech metod:

  • oftalmoskopia (wziernikowanie bezpośrednie) – wykonuje się je przy użyciu niewielkiego elektrycznego narzędzia – oftalmoskopu. Z jednej strony generuje on punktowe światło, którym oświetla się źrenicę pacjenta z odległości kilku centymetrów, a z drugiej posiada okular, przez który zagląda lekarz. Uzyskany obraz jest powiększony 15 razy, dzięki czemu możliwa jest dokładna ocena poszczególnych elementów dna oka;
  • badanie za pomocą soczewki Volka – jest to silnie skupiająca soczewka, którą lekarz trzyma bezpośrednio przed okiem pacjenta. Odwrócony i powiększony obraz ogląda za pomocą mikroskopu szczelinowego, który jest jednocześnie źródłem wiązki światła służącej do oświetlenia gałki ocznej;
  • badanie za pomocą wziernika Fisona (wziernikowanie pośrednie) – lekarz zakłada specjalny kask, w którym znajdują się soczewki i filtry. Patrzy on na oko pacjenta z pewnej odległości, a uzyskany obraz jest powiększony i odwrócony.

Badanie dna oka w ciąży jest bezpieczne dla kobiety i dziecka. Wykonuje się je w celu wykrycia zwyrodnień siatkówki, które mogą prowadzić do komplikacji w trakcie porodu.

Kiedy do okulisty, gdy bolą oczy

Jak wygląda badanie dna oka?

Na początku wizyty lekarz przeprowadza z pacjentem dokładny wywiad i analizuje dokumentację medyczną. Pytania dotyczą wieku, przebytych i obecnych chorób oraz przyjmowanych na stałe leków. Badanie dna oka bez kropli rozszerzających źrenicę nie wymaga żadnych wcześniejszych przygotowań. Okulista przybliża wybrane narzędzie do oka i poleca pacjentowi spoglądanie w różne strony, aby dostrzec wszystkie elementy tylnej części gałki ocznej. Dokładna ocena trwa kilka minut.

Częściej jednak badanie dna oka wykonuje się po wcześniejszym zakropieniu oczu atropiną. Ma to na celu rozszerzenie źrenicy i zniesienie odruchu obronnego przed światłem, dzięki czemu możliwa jest dokładniejsza ocena gałki ocznej. Pacjent powinien zgłosić się na badanie kilka minut wcześniej. Dobrze, jeżeli będzie obecna przy nim osoba towarzysząca, która pomoże mu się poruszać, ponieważ przez kilka godzin po badaniu widzenie będzie zaburzone.

Badanie dna oka u dziecka

Badanie dna oka u dzieci przeprowadza się w przypadku zeza lub pogorszenia się wzroku i nieprawidłowego widzenia barw. Test jest bezbolesny, a w trakcie badania lekarz nie dotyka bezpośrednio gałki ocznej. Dla wielu dzieci jest on jednak nieprzyjemny, ponieważ wymaga wcześniejszego zakropienia oczu atropiną, co może powodować uczucie pieczenia. Badanie trwa około 45 minut. W niektórych przypadkach konieczne jest stosowanie kropelek już na kilka dni przed wizytą u okulisty.

Badanie dna oka u niemowlaka wykonuje się w pierwszym miesiącu życia w przypadku wcześniactwa. Jego celem jest wczesne wykrycie retinopatii, która wymaga podjęcia szybkiego leczenia. Test powtarza się w 8. i 12. tygodniu życia, a także po ukończeniu przez dziecko 1. roku życia.

Zobacz także

Co diagnozuje badanie dna oka?

Wynik badania dna oka pacjent otrzymuje w dzień wizyty. Na podstawie testu diagnostycznego możliwe jest wykrycie:

  • jaskry i zmian w obrębie tarczy nerwu wzrokowego,
  • zwyrodnień dotyczących plamki żółtej,
  • odwarstwienia, rozdarcia i zwyrodnienia siatkówki,
  • krwotoków wewnątrzgałkowych,
  • chorób nerwu wzrokowego,
  • nowotworów siatkówki,
  • wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego,
  • powikłań cukrzycy i miażdżycy.

Czy po badaniu dna oka można prowadzić samochód?

Prowadzenie samochodu po badaniu dna oka nie jest dozwolone, ponieważ po zakropieniu oczu atropiną pojawia się nadwrażliwość na światło i znaczne zaburzenia ostrości widzenia, które mogą przyczynić się do wypadku komunikacyjnego. Zabroniona jest także jazda na rowerze i obsługiwanie urządzeń mechanicznych.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Podkrążone oczy - przyczyny i sposoby na walkę z nimi

Podkrążone oczy – przyczyny i sposoby na walkę z nimi

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Sposoby na zmęczone oczy

6 sposobów na zmęczone oczy

Ślepota zmierzchowa, kurza ślepota. Czy kierowcy mają się czego bać?

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

soczewki

Problem z soczewkami kontaktowymi? Sprawdź, z czego może wynikać

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Oko kobiety

Coś ci wpadło do oka? Okulista tłumaczy, co zrobić

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

PRK – na czym polega ta laserowa metoda korekcji wzroku?

PRK – na czym polega ta laserowa metoda korekcji wzroku?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

seks analny

Ciekawi cię seks analny? Mamy dla ciebie 9 wskazówek, które pozwolą ci się do niego sensownie przygotować

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia