Przejdź do treści

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

omdlenie
Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie
Lekarz zbagatelizował jej objawy. O tym, że to rak piersi, 29-latka dowiedziała się w ósmym miesiącu ciąży
Natalia Nykiel: „Normalne, że ich dotykam”. To ważny spot, który powinna obejrzeć każda nastolatka
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł

Utrata przytomności to stan, w którym dochodzi do zaburzenia świadomości i braku reakcji na bodźce zewnętrzne: głos, dotyk, ból. Może trwać od kilku sekund do nawet kilku dni. Jeśli trwa krótko, nazywana jest omdleniem. Przyczyny utraty przytomności mogą być różne, najczęściej dochodzi do niej w wyniku zaburzeń ukrwienia mózgowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Niezależnie od przyczyny, która wywołała utratę przytomności, konieczne jest prawidłowe udzielenie pierwszej pomocy osobie poszkodowanej oraz wezwanie zespołu ratownictwa medycznego. Jest to niezwykle istotne, ponieważ w krótkim czasie może dojść do niebezpiecznych dla zdrowia i życia powikłań.

Co to jest utrata przytomności?

Utrata przytomności jest potencjalnie niebezpiecznym stanem, w czasie którego z powodu wielu przyczyn dochodzi do zaburzeń świadomości. Osoba poszkodowana jest nieprzytomna i nie reaguje na żadne bodźce pochodzące z zewnątrz – głos, potrząsanie ramionami, ciepło, zimno lub doznania bólowe. Utrata przytomności może utrzymywać się przez kilka sekund (krótkotrwała utrata przytomności) lub dłużej, niekiedy nawet kilka dni.

W trakcie utraty przytomności oddech i bicie serca są zachowane, jednak w każdej chwili może dojść do zatrzymania krążenia i niedrożności dróg oddechowych. Do oceny stanu przytomności służy skala Glasgow (GCS), w której bierze się pod uwagę takie parametry, jak: otwieranie oczu, kontakt słowny oraz reakcję ruchową.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Przyczyny utraty przytomności

Do nagłej utraty przytomności może dojść z wielu powodów. Najczęściej powstaje ona w wyniku niedostatecznego ukrwienia i dotlenienia mózgu – odruchy sercowo-naczyniowe, które kontrolują krążenie są chwilowo zniesione (nie następuje skurcz naczyń krwionośnych i przyspieszenie akcji serca, przez co do mózgu napływa mniejsza ilość krwi). Jest to krótkotrwały stan, fachowo określany omdleniem, który trwa kilka sekund i ustępuje samoistnie. Może pojawić się w wyniku:

  • nagłej zmiany pozycji z siedzącej na stojącą,
  • przebywania w wysokiej temperaturze lub dusznym pomieszczeniu,
  • stresu i silnych emocji,
  • gry na instrumentach dętych,
  • spadku ciśnienia tętniczego krwi,
  • wysiłku fizycznego, np. podnoszenia ciężarów,
  • kaszlu lub wypróżniania się.

Inne przyczyny utraty przytomności to:

  • silny ból,
  • wyczerpanie organizmu,
  • odwodnienie,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • choroby i zaburzenia narządów wewnętrznych (nerek, wątroby, serca),
  • przegrzanie lub wyziębienie organizmu,
  • zatrucia substancjami toksycznymi,
  • krwawienie śródczaszkowe spowodowane urazem głowy,
  • hipoglikemia lub hiperglikemia,
  • nagłe zatrzymanie krążenia.

Utrata przytomności z drgawkami to stan, który pojawia się zwykle podczas napadu u osób chorych na padaczkę. Jednak może być wywołany także urazem czaszki, dużą ilością alkoholu lub gorączką u małego dziecka.

Jakie są objawy utraty przytomności?

Pierwsze objawy utraty przytomności, które są odczuwane tuż przed zaburzeniami świadomości, to zwykle uczucie duszności i gorąca, zawroty i ból głowy, nudności, szum w uszach, wzmożona potliwość i bladość powłok skórnych. Osoba poszkodowana ma wiotkie mięśnie, zamknięte oczy, nie spełnia poleceń, nie reaguje na głos, dotyk i bodźce zewnętrzne. Krótkotrwała utrata przytomności najczęściej ustępuje samoistnie po kilku sekundach.

U osoby, która była nieprzytomna, występują zwykle dezorientacja, ból głowy, nadmierna senność i ogólne osłabienie. Poszkodowany najczęściej nie pamięta okoliczności zdarzenia, ani tego, co się wydarzyło. W niektórych przypadkach może dojść do zatrzymania krążenia i niedrożności oddechowej z powodu zablokowania dróg oddechowych ciałem obcym, językiem lub treścią pochodzącą z żołądka. W takiej sytuacji skutki utraty przytomności to śmierć lub nieodwracalne uszkodzenie tkanki mózgowej.

Omdlenie a utrata przytomności

Omdlenie jest jednym z rodzajów zaburzeń świadomości. Trwa poniżej minuty. Rozwija się szybko, ustępuje samoistnie i następuje po nim pełny powrót świadomości. Jego przyczyną jest niedostateczne ukrwienie mózgu. Każde omdlenie jest utratą przytomności, jednak nie każda utrata przytomności jest omdleniem.

Pierwsza pomoc podczas utraty przytomności

Udzielenie pierwszej pomocy przy utracie przytomności jest niezwykle istotne, aby zapobiec groźnym dla zdrowia i życia powikłaniom. Postępowanie powinno obejmować:

  1. Upewnienie się, że samemu jest się bezpiecznym.
  2. Zbliżenie się do osoby poszkodowanej i ocena jej stanu:
  • reagowanie na głos i dotyk,
  • udrożnienie dróg oddechowych,
  • stwierdzenie obecności oddechu (jeżeli chory nie oddycha, należy rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową),
  • stwierdzenie widocznych urazów.
  1. Zawiadomienie pogotowia ratunkowego.
  2. Uniesienie kończyn dolnych osoby poszkodowanej w górę, co poprawia krążenie krwi.
  3. Ułożenie poszkodowanego w pozycji bezpiecznej – bocznej ustalonej i okrycie go kocem.
  4. Stałą obecność przy poszkodowanym i monitorowanie jego stanu do przyjazdu pogotowia (nawet, gdy odzyskał przytomność).

Należy pamiętać, że osobie nieprzytomnej nie można podać niczego do picia, ponieważ może dojść do zachłyśnięcia.

Zobacz także

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Zespół Hakima – wodogłowie normotensyjne, które można skutecznie leczyć 

Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera /fot. Getty Images

„Do gabinetu przyprowadzają mężów, u których zauważyły kłopoty z pamięcią, a okazuje się, że problem dotyczy także ich”. Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera

Dr Howard Tucke

Jest najstarszym neurologiem na świecie. Radzi, jak utrzymać mózg w dobrej kondycji przez lata

Julie Chin

Dostała udaru podczas programu na żywo. „Przepraszam, coś się ze mną dziś dzieje”

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Neurogeneza w wieku płodowym i dorosłym – jak ją aktywować?

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

„Kiedyś lekarze mówili, że parkinson lubi spokój. Teraz zmieniają zdanie. Po diagnozie trzeba się szybko otrząsnąć”

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

12-latek może zostać odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Rodzice przegrali walkę z brytyjskim Sądem Najwyższym

12-latek miał być odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Sądowa batalia rodziców z lekarzami

Skrzypaczka operowa w trakcie operacji usunięcia guza mózgu... grała na skrzypcach. To wideo trzeba zobaczyć!

Pacjentka grała na skrzypcach w trakcie operacji usunięcia guza mózgu. „Niesamowity pokaz mocy nauki!”

"W pewnym momencie nie mogłam sobie przypomnieć nawet własnego imienia. Były takie chwile, że nie chciałam żyć" - mówi Emilia Clerke o afazji

„Nie mogłam sobie przypomnieć nawet własnego imienia. Były takie chwile, że nie chciałam żyć” – mówi Emilia Clarke o afazji

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Kąpał się w jeziorze. Doszło do zakażenia amebą „zżerającą mózg”

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×