Przejdź do treści

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

omdlenie
Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Ciężko ustać ci w tej pozycji? Naukowcy mówią, o czym może to świadczyć
„Nadżerkę, taką prawdziwą, będzie miało tylko 30 proc. z was. To, czym najczęściej 'straszą’ was ginekolodzy, to ektopia” – mówi dr Agnieszka Nalewczyńska
Dieta łagodząca objawy PMS, czyli co jeść, żeby mniej cierpieć
Ciśnieniomierze odejdą w zapomnienie? Grafenowy tatuaż sam zmierzy ciśnienie krwi
Wyleczą migrenę botoksem. Przełomową terapię zrefunduje państwo

Utrata przytomności to stan, w którym dochodzi do zaburzenia świadomości i braku reakcji na bodźce zewnętrzne: głos, dotyk, ból. Może trwać od kilku sekund do nawet kilku dni. Jeśli trwa krótko, nazywana jest omdleniem. Przyczyny utraty przytomności mogą być różne, najczęściej dochodzi do niej w wyniku zaburzeń ukrwienia mózgowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Niezależnie od przyczyny, która wywołała utratę przytomności, konieczne jest prawidłowe udzielenie pierwszej pomocy osobie poszkodowanej oraz wezwanie zespołu ratownictwa medycznego. Jest to niezwykle istotne, ponieważ w krótkim czasie może dojść do niebezpiecznych dla zdrowia i życia powikłań.

Co to jest utrata przytomności?

Utrata przytomności jest potencjalnie niebezpiecznym stanem, w czasie którego z powodu wielu przyczyn dochodzi do zaburzeń świadomości. Osoba poszkodowana jest nieprzytomna i nie reaguje na żadne bodźce pochodzące z zewnątrz – głos, potrząsanie ramionami, ciepło, zimno lub doznania bólowe. Utrata przytomności może utrzymywać się przez kilka sekund (krótkotrwała utrata przytomności) lub dłużej, niekiedy nawet kilka dni.

W trakcie utraty przytomności oddech i bicie serca są zachowane, jednak w każdej chwili może dojść do zatrzymania krążenia i niedrożności dróg oddechowych. Do oceny stanu przytomności służy skala Glasgow (GCS), w której bierze się pod uwagę takie parametry, jak: otwieranie oczu, kontakt słowny oraz reakcję ruchową.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Przyczyny utraty przytomności

Do nagłej utraty przytomności może dojść z wielu powodów. Najczęściej powstaje ona w wyniku niedostatecznego ukrwienia i dotlenienia mózgu – odruchy sercowo-naczyniowe, które kontrolują krążenie są chwilowo zniesione (nie następuje skurcz naczyń krwionośnych i przyspieszenie akcji serca, przez co do mózgu napływa mniejsza ilość krwi). Jest to krótkotrwały stan, fachowo określany omdleniem, który trwa kilka sekund i ustępuje samoistnie. Może pojawić się w wyniku:

  • nagłej zmiany pozycji z siedzącej na stojącą,
  • przebywania w wysokiej temperaturze lub dusznym pomieszczeniu,
  • stresu i silnych emocji,
  • gry na instrumentach dętych,
  • spadku ciśnienia tętniczego krwi,
  • wysiłku fizycznego, np. podnoszenia ciężarów,
  • kaszlu lub wypróżniania się.

Inne przyczyny utraty przytomności to:

  • silny ból,
  • wyczerpanie organizmu,
  • odwodnienie,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • choroby i zaburzenia narządów wewnętrznych (nerek, wątroby, serca),
  • przegrzanie lub wyziębienie organizmu,
  • zatrucia substancjami toksycznymi,
  • krwawienie śródczaszkowe spowodowane urazem głowy,
  • hipoglikemia lub hiperglikemia,
  • nagłe zatrzymanie krążenia.

Utrata przytomności z drgawkami to stan, który pojawia się zwykle podczas napadu u osób chorych na padaczkę. Jednak może być wywołany także urazem czaszki, dużą ilością alkoholu lub gorączką u małego dziecka.

Jakie są objawy utraty przytomności?

Pierwsze objawy utraty przytomności, które są odczuwane tuż przed zaburzeniami świadomości, to zwykle uczucie duszności i gorąca, zawroty i ból głowy, nudności, szum w uszach, wzmożona potliwość i bladość powłok skórnych. Osoba poszkodowana ma wiotkie mięśnie, zamknięte oczy, nie spełnia poleceń, nie reaguje na głos, dotyk i bodźce zewnętrzne. Krótkotrwała utrata przytomności najczęściej ustępuje samoistnie po kilku sekundach.

U osoby, która była nieprzytomna, występują zwykle dezorientacja, ból głowy, nadmierna senność i ogólne osłabienie. Poszkodowany najczęściej nie pamięta okoliczności zdarzenia, ani tego, co się wydarzyło. W niektórych przypadkach może dojść do zatrzymania krążenia i niedrożności oddechowej z powodu zablokowania dróg oddechowych ciałem obcym, językiem lub treścią pochodzącą z żołądka. W takiej sytuacji skutki utraty przytomności to śmierć lub nieodwracalne uszkodzenie tkanki mózgowej.

Omdlenie a utrata przytomności

Omdlenie jest jednym z rodzajów zaburzeń świadomości. Trwa poniżej minuty. Rozwija się szybko, ustępuje samoistnie i następuje po nim pełny powrót świadomości. Jego przyczyną jest niedostateczne ukrwienie mózgu. Każde omdlenie jest utratą przytomności, jednak nie każda utrata przytomności jest omdleniem.

Pierwsza pomoc podczas utraty przytomności

Udzielenie pierwszej pomocy przy utracie przytomności jest niezwykle istotne, aby zapobiec groźnym dla zdrowia i życia powikłaniom. Postępowanie powinno obejmować:

  1. Upewnienie się, że samemu jest się bezpiecznym.
  2. Zbliżenie się do osoby poszkodowanej i ocena jej stanu:
  • reagowanie na głos i dotyk,
  • udrożnienie dróg oddechowych,
  • stwierdzenie obecności oddechu (jeżeli chory nie oddycha, należy rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową),
  • stwierdzenie widocznych urazów.
  1. Zawiadomienie pogotowia ratunkowego.
  2. Uniesienie kończyn dolnych osoby poszkodowanej w górę, co poprawia krążenie krwi.
  3. Ułożenie poszkodowanego w pozycji bezpiecznej – bocznej ustalonej i okrycie go kocem.
  4. Stałą obecność przy poszkodowanym i monitorowanie jego stanu do przyjazdu pogotowia (nawet, gdy odzyskał przytomność).

Należy pamiętać, że osobie nieprzytomnej nie można podać niczego do picia, ponieważ może dojść do zachłyśnięcia.

Zobacz także

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Przekazując diagnozę rodzicom, mówi: „Gratuluję, mają państwo dziecko z zespołem Aspergera”. O różnorodności, która występuje w spektrum autyzmu, mówi Tony Attwood

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

25-latka była pewna, że jej synek cierpi na zaparcia. Badania pokazały, że problem jest o wiele bardziej poważny

25-latka była pewna, że jej dziecko cierpi na zaparcia. Badania pokazały, że problem jest o wiele bardziej poważny

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

„To jest gonitwa myśli w głowie, wrażenie umierania, duszenia się, zasłabnięcia”. Polska influencerka opowiedziała o atakach paniki

„Samodzielność dla osób ze spektrum autyzmu to wolność i godne życie” – mówi Monika Kłeczek, prezeska stowarzyszenia AS

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Leczenie nerwobóli będzie prostsze? Australijscy naukowcy na drodze do stworzenia innowacyjnych leków

Choroba Devica – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Naprawią serca i oczy. Innowacyjne syntetyczne neurony zrewolucjonizują świat?

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki? / Fot. Pexels

„Piasek mózgowy” może powodować bezsenność, występuje nawet u 30-latków. Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki, mówi neurolożka Magdalena Podbrożna

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

×