Przejdź do treści

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

omdlenie
Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Szczepionka
Trzecia dawka szczepionki na COVID-19 w Polsce dla kolejnych grup. Kto będzie mógł ją otrzymać?
Kobieta przesiewa mąkę
Słyszałaś, że w trakcie menstruacji masz nie uprawiać seksu, nie chodzić do dentysty i nie piec ciast? Pani Miesiączka rozprawia się z mitami
Marta Bąkowska: Dziecko też potrafi reagować psychosomatycznie. Musi czuć się bezpiecznie [WIDEO]
Marta Bąkowska: Dziecko też potrafi reagować psychosomatycznie. Musi czuć się bezpiecznie [WIDEO]
Pomidorówka
Rozdawali pomidorówkę, by zwrócić uwagę na zdrowie układu moczowego. Niezwykła akcja urologów
Ulica
W USA więcej ofiar śmiertelnych COVID-19 niż w czasie pandemii hiszpanki

Utrata przytomności to stan, w którym dochodzi do zaburzenia świadomości i braku reakcji na bodźce zewnętrzne: głos, dotyk, ból. Może trwać od kilku sekund do nawet kilku dni. Jeśli trwa krótko, nazywana jest omdleniem. Przyczyny utraty przytomności mogą być różne, najczęściej dochodzi do niej w wyniku zaburzeń ukrwienia mózgowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Niezależnie od przyczyny, która wywołała utratę przytomności, konieczne jest prawidłowe udzielenie pierwszej pomocy osobie poszkodowanej oraz wezwanie zespołu ratownictwa medycznego. Jest to niezwykle istotne, ponieważ w krótkim czasie może dojść do niebezpiecznych dla zdrowia i życia powikłań.

Co to jest utrata przytomności?

Utrata przytomności jest potencjalnie niebezpiecznym stanem, w czasie którego z powodu wielu przyczyn dochodzi do zaburzeń świadomości. Osoba poszkodowana jest nieprzytomna i nie reaguje na żadne bodźce pochodzące z zewnątrz – głos, potrząsanie ramionami, ciepło, zimno lub doznania bólowe. Utrata przytomności może utrzymywać się przez kilka sekund (krótkotrwała utrata przytomności) lub dłużej, niekiedy nawet kilka dni.

W trakcie utraty przytomności oddech i bicie serca są zachowane, jednak w każdej chwili może dojść do zatrzymania krążenia i niedrożności dróg oddechowych. Do oceny stanu przytomności służy skala Glasgow (GCS), w której bierze się pod uwagę takie parametry, jak: otwieranie oczu, kontakt słowny oraz reakcję ruchową.

Przyczyny utraty przytomności

Do nagłej utraty przytomności może dojść z wielu powodów. Najczęściej powstaje ona w wyniku niedostatecznego ukrwienia i dotlenienia mózgu – odruchy sercowo-naczyniowe, które kontrolują krążenie są chwilowo zniesione (nie następuje skurcz naczyń krwionośnych i przyspieszenie akcji serca, przez co do mózgu napływa mniejsza ilość krwi). Jest to krótkotrwały stan, fachowo określany omdleniem, który trwa kilka sekund i ustępuje samoistnie. Może pojawić się w wyniku:

  • nagłej zmiany pozycji z siedzącej na stojącą,
  • przebywania w wysokiej temperaturze lub dusznym pomieszczeniu,
  • stresu i silnych emocji,
  • gry na instrumentach dętych,
  • spadku ciśnienia tętniczego krwi,
  • wysiłku fizycznego, np. podnoszenia ciężarów,
  • kaszlu lub wypróżniania się.

Inne przyczyny utraty przytomności to:

  • silny ból,
  • wyczerpanie organizmu,
  • odwodnienie,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • choroby i zaburzenia narządów wewnętrznych (nerek, wątroby, serca),
  • przegrzanie lub wyziębienie organizmu,
  • zatrucia substancjami toksycznymi,
  • krwawienie śródczaszkowe spowodowane urazem głowy,
  • hipoglikemia lub hiperglikemia,
  • nagłe zatrzymanie krążenia.

Utrata przytomności z drgawkami to stan, który pojawia się zwykle podczas napadu u osób chorych na padaczkę. Jednak może być wywołany także urazem czaszki, dużą ilością alkoholu lub gorączką u małego dziecka.

Jakie są objawy utraty przytomności?

Pierwsze objawy utraty przytomności, które są odczuwane tuż przed zaburzeniami świadomości, to zwykle uczucie duszności i gorąca, zawroty i ból głowy, nudności, szum w uszach, wzmożona potliwość i bladość powłok skórnych. Osoba poszkodowana ma wiotkie mięśnie, zamknięte oczy, nie spełnia poleceń, nie reaguje na głos, dotyk i bodźce zewnętrzne. Krótkotrwała utrata przytomności najczęściej ustępuje samoistnie po kilku sekundach.

U osoby, która była nieprzytomna, występują zwykle dezorientacja, ból głowy, nadmierna senność i ogólne osłabienie. Poszkodowany najczęściej nie pamięta okoliczności zdarzenia, ani tego, co się wydarzyło. W niektórych przypadkach może dojść do zatrzymania krążenia i niedrożności oddechowej z powodu zablokowania dróg oddechowych ciałem obcym, językiem lub treścią pochodzącą z żołądka. W takiej sytuacji skutki utraty przytomności to śmierć lub nieodwracalne uszkodzenie tkanki mózgowej.

Omdlenie a utrata przytomności

Omdlenie jest jednym z rodzajów zaburzeń świadomości. Trwa poniżej minuty. Rozwija się szybko, ustępuje samoistnie i następuje po nim pełny powrót świadomości. Jego przyczyną jest niedostateczne ukrwienie mózgu. Każde omdlenie jest utratą przytomności, jednak nie każda utrata przytomności jest omdleniem.

Pierwsza pomoc podczas utraty przytomności

Udzielenie pierwszej pomocy przy utracie przytomności jest niezwykle istotne, aby zapobiec groźnym dla zdrowia i życia powikłaniom. Postępowanie powinno obejmować:

  1. Upewnienie się, że samemu jest się bezpiecznym.
  2. Zbliżenie się do osoby poszkodowanej i ocena jej stanu:
  • reagowanie na głos i dotyk,
  • udrożnienie dróg oddechowych,
  • stwierdzenie obecności oddechu (jeżeli chory nie oddycha, należy rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową),
  • stwierdzenie widocznych urazów.
  1. Zawiadomienie pogotowia ratunkowego.
  2. Uniesienie kończyn dolnych osoby poszkodowanej w górę, co poprawia krążenie krwi.
  3. Ułożenie poszkodowanego w pozycji bezpiecznej – bocznej ustalonej i okrycie go kocem.
  4. Stałą obecność przy poszkodowanym i monitorowanie jego stanu do przyjazdu pogotowia (nawet, gdy odzyskał przytomność).

Należy pamiętać, że osobie nieprzytomnej nie można podać niczego do picia, ponieważ może dojść do zachłyśnięcia.

Zobacz także

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta siedzi przy biurku

L4 z powodu wypalenia zawodowego? Od stycznia 2022 r. będzie to możliwe

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Usprawnij swoją koncentrację! Neurolog radzi, jak bezboleśnie zejść z obłoków na ziemię/fot. Pexels

Usprawnij swoją koncentrację! Neurolog radzi, jak bezboleśnie zejść z obłoków na ziemię

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Co się dzieje w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Seks a mózg. Oto 7 rzeczy, które dzieją się w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Wojciech Gojke/fot. archiwum prywatne

Problemy z koncentracją? Deep Focus from Plants pobudzi twój mózg do działania. Przetestowałem!

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie mózgu

Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej – przyczyny, objawy

Kobieta

Mgła mózgowa w Hashimoto. Jak sobie z nią poradzić? Tłumaczą autorki „Ogarnij Hashimoto”

Ela Kowalska testuje Deep Focus from Plants /fot. archiwum prywatne

Deep Focus From Plants, czyli jak pobudziłam swój mózg

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

implant mózgu przywraca mowę

Innowacyjny implant mózgu przywrócił „mowę” sparaliżowanemu mężczyźnie. Zamienia myśli w słowa

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Kobieta

Mózg a upał. Dlaczego przez odwodnienie słabiej myślimy? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?