Przejdź do treści

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

omdlenie
Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta stoi na ulicy przy murze
Kwas hialuronowy – jakie funkcje pełni w skórze? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny
Olej palmowy – jeść czy nie jeść?
Olej palmowy – szkodliwy czy nie? Paulina Górska zebrała najważniejsze fakty
kawa
Kawa ma ważne oznaczenia na opakowaniach. O czym nas informują i dlaczego powinnyśmy zwracać na nie uwagę?
badanie krwii, test, ciążą
Test ciążowy z krwi – kiedy go zrobić i jak interpretować wynik?
Sala na onkologii dziecięcej. Rodzice w małym pomieszczeniu śpią na podłodze, czuwając przy chorych dzieciach
Jak wygląda onkologia dziecięca w Polsce? Przepełnione sale, dzieci z chemioterapią na korytarzach, rodzice śpią na podłodze

Utrata przytomności to stan, w którym dochodzi do zaburzenia świadomości i braku reakcji na bodźce zewnętrzne: głos, dotyk, ból. Może trwać od kilku sekund do nawet kilku dni. Jeśli trwa krótko, nazywana jest omdleniem. Przyczyny utraty przytomności mogą być różne, najczęściej dochodzi do niej w wyniku zaburzeń ukrwienia mózgowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Niezależnie od przyczyny, która wywołała utratę przytomności, konieczne jest prawidłowe udzielenie pierwszej pomocy osobie poszkodowanej oraz wezwanie zespołu ratownictwa medycznego. Jest to niezwykle istotne, ponieważ w krótkim czasie może dojść do niebezpiecznych dla zdrowia i życia powikłań.

Co to jest utrata przytomności?

Utrata przytomności jest potencjalnie niebezpiecznym stanem, w czasie którego z powodu wielu przyczyn dochodzi do zaburzeń świadomości. Osoba poszkodowana jest nieprzytomna i nie reaguje na żadne bodźce pochodzące z zewnątrz – głos, potrząsanie ramionami, ciepło, zimno lub doznania bólowe. Utrata przytomności może utrzymywać się przez kilka sekund (krótkotrwała utrata przytomności) lub dłużej, niekiedy nawet kilka dni.

W trakcie utraty przytomności oddech i bicie serca są zachowane, jednak w każdej chwili może dojść do zatrzymania krążenia i niedrożności dróg oddechowych. Do oceny stanu przytomności służy skala Glasgow (GCS), w której bierze się pod uwagę takie parametry, jak: otwieranie oczu, kontakt słowny oraz reakcję ruchową.

Zemdlała koleżanka, znajomi jej pomagają

Przyczyny utraty przytomności

Do nagłej utraty przytomności może dojść z wielu powodów. Najczęściej powstaje ona w wyniku niedostatecznego ukrwienia i dotlenienia mózgu – odruchy sercowo-naczyniowe, które kontrolują krążenie są chwilowo zniesione (nie następuje skurcz naczyń krwionośnych i przyspieszenie akcji serca, przez co do mózgu napływa mniejsza ilość krwi). Jest to krótkotrwały stan, fachowo określany omdleniem, który trwa kilka sekund i ustępuje samoistnie. Może pojawić się w wyniku:

  • nagłej zmiany pozycji z siedzącej na stojącą,
  • przebywania w wysokiej temperaturze lub dusznym pomieszczeniu,
  • stresu i silnych emocji,
  • gry na instrumentach dętych,
  • spadku ciśnienia tętniczego krwi,
  • wysiłku fizycznego, np. podnoszenia ciężarów,
  • kaszlu lub wypróżniania się.

Inne przyczyny utraty przytomności to:

  • silny ból,
  • wyczerpanie organizmu,
  • odwodnienie,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • choroby i zaburzenia narządów wewnętrznych (nerek, wątroby, serca),
  • przegrzanie lub wyziębienie organizmu,
  • zatrucia substancjami toksycznymi,
  • krwawienie śródczaszkowe spowodowane urazem głowy,
  • hipoglikemia lub hiperglikemia,
  • nagłe zatrzymanie krążenia.

Utrata przytomności z drgawkami to stan, który pojawia się zwykle podczas napadu u osób chorych na padaczkę. Jednak może być wywołany także urazem czaszki, dużą ilością alkoholu lub gorączką u małego dziecka.

Jakie są objawy utraty przytomności?

Pierwsze objawy utraty przytomności, które są odczuwane tuż przed zaburzeniami świadomości, to zwykle uczucie duszności i gorąca, zawroty i ból głowy, nudności, szum w uszach, wzmożona potliwość i bladość powłok skórnych. Osoba poszkodowana ma wiotkie mięśnie, zamknięte oczy, nie spełnia poleceń, nie reaguje na głos, dotyk i bodźce zewnętrzne. Krótkotrwała utrata przytomności najczęściej ustępuje samoistnie po kilku sekundach.

U osoby, która była nieprzytomna, występują zwykle dezorientacja, ból głowy, nadmierna senność i ogólne osłabienie. Poszkodowany najczęściej nie pamięta okoliczności zdarzenia, ani tego, co się wydarzyło. W niektórych przypadkach może dojść do zatrzymania krążenia i niedrożności oddechowej z powodu zablokowania dróg oddechowych ciałem obcym, językiem lub treścią pochodzącą z żołądka. W takiej sytuacji skutki utraty przytomności to śmierć lub nieodwracalne uszkodzenie tkanki mózgowej.

Omdlenie a utrata przytomności

Omdlenie jest jednym z rodzajów zaburzeń świadomości. Trwa poniżej minuty. Rozwija się szybko, ustępuje samoistnie i następuje po nim pełny powrót świadomości. Jego przyczyną jest niedostateczne ukrwienie mózgu. Każde omdlenie jest utratą przytomności, jednak nie każda utrata przytomności jest omdleniem.

Pierwsza pomoc podczas utraty przytomności

Udzielenie pierwszej pomocy przy utracie przytomności jest niezwykle istotne, aby zapobiec groźnym dla zdrowia i życia powikłaniom. Postępowanie powinno obejmować:

  1. Upewnienie się, że samemu jest się bezpiecznym.
  2. Zbliżenie się do osoby poszkodowanej i ocena jej stanu:
  • reagowanie na głos i dotyk,
  • udrożnienie dróg oddechowych,
  • stwierdzenie obecności oddechu (jeżeli chory nie oddycha, należy rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową),
  • stwierdzenie widocznych urazów.
  1. Zawiadomienie pogotowia ratunkowego.
  2. Uniesienie kończyn dolnych osoby poszkodowanej w górę, co poprawia krążenie krwi.
  3. Ułożenie poszkodowanego w pozycji bezpiecznej – bocznej ustalonej i okrycie go kocem.
  4. Stałą obecność przy poszkodowanym i monitorowanie jego stanu do przyjazdu pogotowia (nawet, gdy odzyskał przytomność).

Należy pamiętać, że osobie nieprzytomnej nie można podać niczego do picia, ponieważ może dojść do zachłyśnięcia.

Zobacz także

Najnowsze w naszym serwisie

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Migrena czy neuralgia / istock

Neuralgia czy migrena? Wyjaśniamy różnice

„Uważam, że stres wywołał to wszystko, co mnie spotkało. Wyhodowałam sobie guza na własne życzenie” – mówi Ina Dźwierzyńska od trzech lat żyjąca z guzem mózgu

lustrzane neurony

Lustrzany mózg, czyli zachowania zaraźliwe

pizza

6 produktów najgorszych dla mózgu

„To, że przeżyłam, to cud, ale to, że urodziłam syna, to kilka cudów. Medycyna nie brała tego pod uwagę. Dziecko jest najpotężniejszą motywacją do życia” – mówi Iwona Mazur, która 25 lat temu doznała stłuczenia pnia mózgu

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

kobieta ogląda tv

Co telewizja robi z naszym mózgiem? Od jej oglądania stajemy się głupsi?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

pączek

Co cukier robi z twoim mózgiem? Nie będziesz zadowolona

szklanki z wodą

Dlaczego zimą szybciej się odwadniamy?

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Łuk odruchowy - rodzaje, budowa

Łuk odruchowy – rodzaje, budowa

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

8 sposobów na podniesienie libido

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Żelatyna na stawy

Żelatyna na stawy – czy rzeczywiście jest skuteczna w walce z bólem stawów?