Przejdź do treści

Niedobór witaminy C – mit o lewoskrętnej witaminie C, źródła suplementacji

Niedobór witaminy C – mit o lewoskrętnej witaminie C Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Witamina C, określana inaczej jako kwas askorbinowy, to jedna z witamin rozpuszczalnych w wodzie, które musimy dostarczać do organizmu. Ze względu na to, iż człowiek nie jest w stanie sam syntetyzować witaminy C, istnieje ryzyko jej niedoboru. Stres, nieprawidłowe odżywianie czy używki zwiększają ryzyko niedoborów witaminowych. Dlaczego niedobór witaminy C może okazać się niebezpieczny?

Za dużo witaminy C dostarczonej egzogennie nie jest dużym zagrożeniem dla człowieka. Jej nadmiar zostaje wydalony z moczem, choć zwiększyć się może wtedy ryzyko np. kamicy moczowej. Rozsądek w suplementacji witaminy C powinny szczególnie zachować przede wszystkim kobiety w ciąży czy karmiące.

Witamina C (kwas askorbinowy) odgrywa kluczową rolę w wielu procesach metabolicznych organizmu. To właśnie ta witamina gwarantuje prawidłową syntezę kolagenu, a co za tym idzie właściwą budowę chrząstek, kości czy zębów. Jest niezbędna dla prawidłowego procesu gojenia się ran, a także zapewnia odpowiednią wytrzymałość ścian naczyń krwionośnych. Dlatego też niedostateczna podaż witaminy C i jej niedobór może upośledzić np. procesy zrastania kości czy być przyczyną łatwego powstawania siniaków na ciele bądź krwawienia z dziąseł.

Niedobór witaminy C istotnie zaburza przemiany aminokwasów czy tłuszczy. Jest ona konieczna w procesach metabolicznych hormonów nadnerczowych czy cholesterolu. To dzięki witaminie C dochodzi do neutralizacji szkodliwych rodników nadtlenkowych w organizmie. Przy niedoborze kwasu askorbinowego można zaobserwować istotne obniżenie odporności na infekcję. Wśród niespecyficznych objawów niedoboru witaminy C wymienić można także permanentne zmęczenie, osłabienie apetytu czy bóle mięśni.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł

Niedobór witaminy C a szkorbut 

Szkorbut to choroba wynikająca z całkowitego niedoboru witaminy C. Jej objawy wynikają z istotnej patologii w zakresie syntezy kolagenu. Wśród objawów wymienia się złamania patologiczne, bóle mięśni, stawów, krwawienia z dziąseł czy wylewy do stawów czy mięśni. Obserwuje się bardzo duże upośledzenie w zakresie gojenia ran, a także ciężką niedokrwistość.  

Szkorbut był swego czasu obserwowany u marynarzy czy więźniów. Wynikał z długotrwałego odcięcia źródeł witaminy C, a mianowicie nie spożywali oni owoców czy warzyw. Aktualnie można jedynie spotkać się ze zjawiskiem łagodnego niedoboru tej witaminy. Grupę ryzyka stanowią głównie niemowlęta karmione sztucznie bez odpowiedniej podaży kwasu askorbinowego.

Ślady krwi na jabłku po ugryzieniu, spowodowane przez szkorbut

Co ma najwięcej witaminy C? 

Witaminę C najczęściej kojarzy się z cytrusami. Oczywiście prawdą jest, że jak inne owoce i warzywa stanowią doskonałe źródło witamin, w tym kwasu askorbinowego. Jednak w przeliczeniu na 100g produktu inne produkty zdecydowanie wyprzedzają np. pomarańcze.  

Otóż wśród owoców i warzyw będących najbogatszym źródłem witaminy C (w przeliczeniu na 100 g produktu) są: natka pietruszki (ok. 180 mg), czerwona papryka (ok. 140 mg) i czarna porzeczka (ok. 180 mg). Należy jednak pamiętać, że zbyt długie przechowywanie tych produktów spożywczych czy ich gotowanie unieczynnia witaminę C.

Buteleczka z witaminą C leżąca na plasterkach cytryny

Lewoskrętna witamina C 

W przypadku witaminy C mamy do czynienia z czterema różnymi izomerami (stereoizomerami), w tym: kwas L-askorbowy (witamina C), kwas D-askorbowy; kwas L-izoaskorbowy i kwas D-izoaskorbowy. Tym samym należy zaznaczyć, że wg chemicznej nomenklatury nazwa „kwas askorbinowy” nie jest do końca prawidłowa, choć ogólnie przyjęta. Z punktu widzenia biologicznego istotny jest tylko izomer L-askorbowy. Pozostałe izomery nie mają znaczenia biologicznego, jednak mają takie samo działanie przeciwutleniające pod kątem działań chemicznych. 

Witamina C jest biologicznie aktywna i jest zawsze prawoskrętna (skręca płaszczyznę światła spolaryzowanego w prawo). Dostępne na rynku preparaty „lewoskrętnej witaminy C” zawierają tak naprawdę prawoskrętną aktywną witaminę C. Firmy dystrybuujące lewoskrętną witaminę wprowadzają w błąd myląc literkę L dotyczącą izomeru konformacyjnego z cechą prawoskrętności. Tym samym można śmiało sprostować błędne dane promowane przez niektóre firmy, a mianowicie nie istnieje preparat zawierający lewoskrętną witaminę C. 

Ile witaminy C należy dziennie spożywać? 

Przy zachowaniu zasad zdrowego odżywiania nie ma konieczności dodatkowej podaży tego suplementu w postaci gotowych preparatów. Warto o nich pomyśleć jednak w czasie, gdy jesteśmy poddani nadmiernym bodźcom stresowym, czy też zdajemy sobie sprawę o niskiej podaży głównych źródeł tej witaminy.

Witamina C bardzo łatwo dociera do tkanek, szybko wchłania się z przewodu pokarmowego. Następnie podlega w organizmie licznym procesom chemicznym będąc ostatecznie wydalona przez nerki. Tym samym, w przypadku nadmiernej podaży tej witaminy, będzie wydalona z moczem. Zdrowy rozsądek należy zachować jednak przy suplementacji witaminy C w okresie ciąży czy karmieniu piersią, gdyż witamina C przenika przez łożysko i do pokarmu kobiecego. Na nadmierną podaż muszą uważać również osoby obciążone kamicą dróg moczowych czy wykazujące nadmierne wydalanie szczawianów przez nerki.  

Dobowe zapotrzebowanie na witaminę C u dorosłego człowieka wynosi ok. 30-60 mg. W czasie infekcji, aktywnych zakażeń, czy w podeszłym wieku to zapotrzebowanie może być nieco większe. 

Przy suplementacji witaminy C należy uważać w sytuacji chęci wykonania niektórych badań laboratoryjnych, w tym poziomu glukozy czy kreatyniny. Wysokie dawki witaminy C mogą fałszować te wyniki przy próbach oznaczania ich metodami oksydoredukcyjnymi. Witamina C dostarczana egzogennie również przyspiesza eliminację niektórych leków przeciwdepresyjnych, dlatego przy rozpoczęciu jakichkolwiek suplementów warto skonsultować się z lekarzem bądź farmaceutą. 

Źródła: 

  1. Zawada K., Znaczenie witaminy C dla organizmu człowieka, Herbalism, 2016, 1 (2), s. 22–34. 
  1. Jolanta Szymańska-Pasternak, Anna Janicka, Joanna Bober, Witamina C jako oręż w walce z rakiem, Onkologia w Praktyce Klinicznej 2011, tom 7, nr 1, 9–23 
  1. Andrew Saul, Steve Hickey, Witamina C historia prawdziwa, wyd. Biały Wiatr, 2017 
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Budzisz się zlana potem? Oto 8 możliwych przyczyn

Czym jest inozytol i czy jego stosowanie jest bezpieczne? Inozytol a zespół policystycznych jajników

Czujesz, że "jedziesz na oparach"? Michał Kot podpowiada, z czego to może wynikać i dzięki czemu zyskasz więcej energii

Czujesz, że „jedziesz na oparach”? Michał Kot podpowiada, z czego to może wynikać i dzięki czemu zyskasz więcej energii

Sposób na przeziębienie - odwar z malin

Znasz ten sposób naszych babć na przeziębienie? Może zdziałać cuda! Przypominają go Lasy Państwowe

Nie masz pomysłu na prezent dla bliskiej osoby? W te święta mądrze zainwestuj… w jej odporność!

Uważano, że ta choroba zamieni rodzaj ludzki w „pokolenie widma”, a towarzyszący jej zielonkawy odcień skóry wywoływał panikę. Jak kiedyś leczono blednicę?

Witamina E (tokoferol), czyli witamina potrzebna bardziej niż myślisz!

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Glutation – co to jest? Gdzie znajdziesz go najwięcej? Skutki uboczne niedoboru

Wlewy witaminowe sposobem na kaca? "Promowanie ich jest szkodliwe społecznie" - podkreśla dietetyczka Aneta Pisarek

Wlewy witaminowe sposobem na kaca? „Promowanie ich jest szkodliwe społecznie” – podkreśla dietetyczka Aneta Pisarek

86-latek przedawkował witaminę B6 / istock

Mężczyzna przyjmował 70-krotnie wyższą dawkę witaminy B6 niż zakładają zalecenia. 86-latek utracił zdolność chodzenia

Witamina B6 pomoże w walce z depresją? Zaskakujące odkrycie naukowców

Przedawkowanie witaminy C – przyczyny, objawy, postępowanie

Kobieta łykała preparat dla koni / istock

Kobieta przyjmowała witaminę D w formie preparatu dla koni. „Jesteś koniem – bierzesz dawki dla konia. Nie jesteś koniem – nie bierzesz końskich dawek” – apeluje ekspert

Ile ważna jest recepta? Czym różni się recepta papierowa od e-recepty?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Witamina E a płodność - jaki jest między nimi związek? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Witamina E a płodność – jaki jest między nimi związek? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Kroplówki witaminowe – na czym polegają i ile kosztują? Czy to bezpieczne?

Białko S – rola w organizmie, badanie, interpretacja wyniku

Witamina w kroplach

Popularna witamina D3 wycofana. To kolejna wadliwa seria w ciągu ostatnich tygodni

Białko C – co to jest, konsekwencje niedoboru i metody diagnozy

Przyczyny i sposoby na suche usta. Jak leczyć zajady i kserostomię?

Jak długo trzeba brać suplementy, żeby zauważyć rezultaty?

Kwas foliowy – nie tylko dla kobiet w ciąży

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×