Przejdź do treści

10 faktów o witaminie C, których możesz nie znać

Ilustracja: shuterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Musimy przestać wierzyć w te medyczne mity! Wraz z ekspertami obaliliśmy 10 z nich
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła

Czy witaminę C można przedawkować? Dlaczego w Pakistanie banany to bogate źródło witaminy C, zaś w Stanach Zjednoczonych już nie? Jak witamina C działa na układ krwionośny? Poznajcie odpowiedź na te i inne pytania. Dowiedzcie się, czemu warto sięgać po kwas askorbinowy.

Witamina C kojarzy nam się przede wszystkim z tematem przeziębień. Łykamy ją głównie po to, by w okresach osłabionej odporności ustrzec się przed krążącymi zarazkami albo w celu przyspieszenia kuracji. Witamina C ma jednak niejedno imię. Tematu tutaj nie wyczerpiemy, ale poznajmy chociaż kilka ważnych, i często zaskakujących, faktów o kwasie askorbinowym.

Hamuje rozwój zaćmy

Ze wzrokiem kojarzymy głównie witaminę A. Ale witamina C także służy naszym oczom. Do jej zadań możemy teraz dodać to, że istotnie spowalnia rozwój zaćmy. Bogata w nią dieta hamuje chorobę o jedną trzecią. Do takich wniosków doszli naukowcy z King’s College London. Ich zdaniem witamina C chroni soczewkę przed atakiem wolnych rodników.

Witaminę C trudno przedawkować

Witamina C należy do rozpuszczalnych w wodzie (a nie w tłuszczach, jak witaminy: A, D, E i K) a to oznacza, że trudniej ją przedawkować. Jest wchłaniana w organizmie w ok. 70-80 proc. a nadmiar wydalany z moczem. Kwestią sporną jest jej wpływ na rozwój kamicy nerkowej. Niektórzy eksperci zalecają unikanie dawek powyżej 500 mg na dobę u osób ze skłonnością do powstawania kamieni nerkowych. Przypuszcza się bowiem, że część z nas kwas askorbinowy przekształca w szczawiany sprzyjające formowaniu kamieni nerkowych.

Osoby palące papierosy mają większe zapotrzebowanie na witaminę C

Minimalne dzienne zapotrzebowanie osób palących na witaminę C to co najmniej 35 mg na dobę więcej niż dla osób niepalących. Dodajmy, że dzienne zapotrzebowanie dla niepalących mężczyzn to 90 mg a dla kobiet 75 mg. Dlaczego palacze potrzebują więcej tego związku? Kwas askorbinowy jest niezbędny do naprawy uszkodzeń wywołanych przez wolne rodniki, których organizm osoby palącej produkuje więcej niż osoby wolnej od tego nałogu. Poza tym działa ochronnie na serce i naczynia krwionośne.

Ma podobny wpływ na układ krwionośny co ćwiczenia

Witamina C zamiast aktywności fizycznej? To wcale nie absurd. Na jednej z konferencji medycznych naukowcy z Uniwersytetu Kolorado ogłosili nawet, że suplementacja witaminą C może zastąpić aktywność fizyczną. Przyjmowanie preparatów z witaminą C ograniczało u osób o nadmiernej wadze aktywność endoteliny (ET-1) – białka powodującego kurczenie się naczyń krwionośnych. Badacze zaobserwowali, że codzienna dawka w wysokości 500 mg hamuje działanie ET-1 nie gorzej niż regularna aktywność fizyczna. Na tym nie koniec. Witamina C dzięki właściwościom przeciwutleniającym pełni ochronną rolę w chorobach serca i naczyń krwionośnych, chroni komórki organizmu przed stresem oksydacyjnym, a także bierze udział w regulowaniu ciśnienia tętniczego. Serce ją lubi bez wątpienia.

5. Pomaga w walce z chorobą Alzheimera

W 2011 roku Szwedzi odkryli całkowicie nową funkcję witaminy C. Zauważyli, że rozpuszcza ona toksyczne białko, które odkłada się w mózgu osób chorych na Alzheimera. Chodzi o blaszki amyloidowe atakujące komórki nerwowe i prowadzące do ich zniszczenia. Badanie opublikowali w Journal of Biological Chemistry.

6. Witamina C stosowana jest jako przeciwutleniacz w żywności

Jeśli na opakowaniu jedzenia znajdziemy złowieszczo brzmiący przeciwutleniacz E300 (lub: E301, E302, E303, E304), nie panikujmy od razu. To pochodne witaminy C. Kolejno: kwas askorbinowy, askorbinian sodu, askorbinian wapnia, askorbinian potasu oraz estry kwasów tłuszczowych i kwasu askorbinowego. Wszak wiadomo, ze witamina C to najbardziej znany przeciwutleniacz.

7. Niezbędna człowiekowi, lecz nie produkowana przez organizm

I w tym właśnie cały jest ambaras. Jest nam potrzebna, a jednocześnie organizm jej nie syntetyzuje i do tego łatwo wydala. Na szczęście witamina C występuje powszechnie i zwykle zaspokajamy zapotrzebowanie organizmu podczas zjadania codziennych posiłków. Jak przeczytamy w pracy polskich specjalistek z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego (PUM) w Szczecinie, większość gatunków zwierząt jest zdolna do syntezowania w organizmie witaminy C, wyjątek stanowią małpy, świnki morskie, nietoperze owocożerne, pstrągi, łososie, niektóre ptaki oraz niektóre rasy psów (np. dalmatyńczyk). I człowiek. Nie posiadamy szlaków metabolicznych prowadzących do syntezy tej witaminy, w związku z czym musi być ona dostarczana na bieżąco z pożywieniem.

8. Zawartość witaminy C w roślinach może być skrajnie różna

W niektórych źródłach znajdziemy odmienne informacje na temat tego, jaki owoc lub warzywo ma jej najwięcej. Dlaczego? Bo jej zawartość jest zmienna. Zależy chociażby od odmiany, pory roku czy kraju pochodzenia. W Pakistanie na przykład za bogate w witaminę C uznawane są banany, czego nie można już powiedzieć o bananach uprawianych w Stanach Zjednoczonych. W Polsce za doskonałe źródło witaminy C przyjmuje się m.in. natkę pietruszki, czerwoną paprykę, brukselkę, brokuły oraz czarne porzeczki, kiwi i truskawki.

9. Po raz pierwszy w historii witaminę C wyodrębniono z papryki

A nie z cytryny… Jak przypominają K. Janda, M. Kasprzak, J. Wolska z PUM w swojej pracy poświęconej witaminie C, została ona wyodrębniona po raz pierwszy z papryki przez węgierskiego biochemika Alberta Szenta -Görgyiego w 1928 r. Za to odkrycie został on  uhonorowany nagrodą Nobla. Witaminę C nazwano kwasem askorbinowym, ponieważ jej niedobór wywoływał szkorbut (scorbutus).

10. Witamina C chroni przed nowotworami

Działanie protekcyjne witaminy C w rozwoju nowotworów to nie jest fikcja. Dowodów na to jest wiele. Stres, złe odżywianie, papierosy i inne negatywne czynniki zaburzają równowagę tlenową w organizmie. Prowadzą do wywierania niekorzystnego wpływu reaktywnych form tlenu na każdą komórkę organizmu, wywołując wiele złych zmian, np. w DNA. Taki mechanizm sprzyja również powstawaniu komórek rakowych. Witamina C atakuje wolne rodniki, wypędza je z organizmu, i dzięki temu zapobiega uszkodzeniom DNA, białek czy lipidów. – Chroni także przed tworzeniem mutagennych N-nitrozozwiązków poprzez blokowanie przemiany azotanów do rakotwórczych nitrozoamin. (…) Witamina C jest również ważna dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, gdyż uczestniczy w procesach immunomodulacyjnych oraz stymuluje syntezę interferonu. Ponadto zwiększa aktywność limfocytów B i T, które oprócz zwalczania patogenów eliminują również komórki nowotworowe – wymieniają K. Janda, M. Kasprzak, J. Wolska z PUM.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

Najlepsza pozycja do spania. Jak spać, by się wyspać?

10 rzeczy, za które podziękują ci twoje oczy

Wirus opryszczki, którego mamy prawie wszyscy. Wiesz o nim wszystko?

co szkodzi oczom

Co najbardziej szkodzi oczom?

Kobieta podnosi pęczek marchwi

Beta-karoten – wszechstronna moc z marchwi

Sałatkowy dream team: jabłka i maliny

Sałatkowy dream team: jabłka i maliny

Sałatkowy dream team: łosoś i kurkuma

Sałatkowy dream team: łosoś i kurkuma. Podniebienie oszaleje!

Przepis na witaminowe koktajle usprawniające pracę mózgu

Miksujemy: koktajl na dobrą pamięć

Miksujemy: koktajl na dobrą pamięć

Natka pietruszki dostarczy ci mnóstwa witaminy C. Poznaj przepis na zdrowy koktajl

Potrzebujesz wzmocnienia dla intelektu? Oto 6 produktów poprawiających pracę mózgu

Jesteś pewna że odpowiednio dbasz o swój wzrok? Sprawdź!

6 produktów lepszych dla zdrowia kobiet niż superfoods

masaż niemowlęcia

Dystrofia mięśniowa – jak ją rozpoznać?

dziecko z zespołem Downa

Zespół Downa – przyczyny i objawy. Czy trisomię 21 można wyleczyć?

Widok zza okularów, jak widzi osoba z astygmatyzmem

Astygmatyzm – co to? Przyczyny, objawy, leczenie

Lekarz przeprowadza operację wady wzroku

Operacja wady wzroku – przebieg krok po kroku

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

Kobieta poddaje się leczeniu zaćmy

Zaćma – leczenie. Wskazania i przebieg zabiegu. Na czym polega operacja?

Lekarze operujący zaćmę

Operacja zaćmy. Jak wygląda rekonwalescencja i czego nie wolno po operacji zaćmy?

Zbliżenie oka z zaćmą

Zaćma – objawy. Pierwsze dolegliwości oczu związane z kataraktą

Lekarz wykonuje na komputerze test na Alzheimera

Testy na alzheimera – pierwsze sygnały zaburzeń poznawczych

Dłonie starszej kobiety z czarno-białymi zdjęciami

Choroba Alzheimera – przyczyny i główne objawy demencji

Starsza kobieta ma pierwsze objawy choroby Alzheimera

Pierwsze objawy alzheimera – jak rozpoznać chorobę?