Przejdź do treści

“Choroba marynarzy” – co to jest szkorbut? Przyczyny, objawy i leczenie

ślady krwi na jabłku po ugryzieniu, spowodowane przez szkorbut
Fot. zneb076 / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kolory migreny. Jakie światło zmniejsza ból głowy?
Zimnem czy ciepłem – jak pokonać częste dolegliwości?
Chcesz obniżyć poziom złego cholesterolu? Pokochaj białe owoce i warzywa!
kot w kuchni
10 rzeczy, których lepiej pozbyć się z kuchni
Zerwij z „Czy zasługuję?” i ciesz się życiem. Jesteś tego warta!

Szkorbut to choroba, która w dzisiejszych czasach jest bardzo rzadko spotykana. Wynika ona z całkowitego niedoboru witaminy C. Objawy szkorbutu pochodzą głównie z układu łącznotkankowego, gdyż witamina C odpowiedzialna jest za syntezę kolagenu, składnika budującego m.in. ściany naczyń krwionośnych.

Narażone na szkorbut są głównie osoby niedożywione, chore na anoreksje, z terenów gdzie niedostępne są świeże owoce i warzywa. Leczenie szkorbutu polega głównie na suplementacji witaminy C oraz łagodzeniu występujących objawów, a także modyfikacji diety poprzez wdrażanie warzyw oraz owoców bogatych w kwas askorbinowy.

Szkorbut – co to jest?

Witamina C to niezbędny mikroelement pełniący różnorakie funkcje w organizmie. Jedną z jego ról jest synteza kolagenu – składnika tkanki łącznej, który odpowiada m.in. za prawidłową budowę naczyń krwionośnych. Wielonarządową chorobą wywołaną całkowitym niedoborem kwasu askorbinowego, czyli witaminy C, jest szkorbut. Inne, potoczne nazwy tej choroby to gnilec i cynga. Szkorbut jest również nazywany chorobą żeglarzy lub marynarzy.

Szkorbut jest bardzo rzadką chorobą ze względu na szeroki dostęp warzyw i owoców w codziennej diecie, jednak nadal niektóre grupy ludzi mogą zachorować na tę chorobę. O niedobór witaminy C jest bardzo trudno, ponieważ znajduje się ona w wielu produktach spożywczych, zarówno naturalnie (np. w owocach), jaki i jako dodatek do żywności.

Chcesz lepszej ochrony organizmu?

Dobre bakterie są naszymi małymi sojusznikami. Sprawdź jak WIMIN może wesprzeć ochronę Twojego organizmu.

Sprawdź
Fakty i mity: Wit. C

Co wywołuje szkorbut?

Przyczyną szkorbutu jest niedostateczne dostarczanie witaminy C wraz z pokarmem, spowodowane brakiem warzyw i owoców w diecie. Na gnilec cierpią zwykle osoby niedożywione, chore na anoreksję, bulimię, z zaburzeniami psychicznymi, alkoholicy oraz ci, których dieta opiera się głównie na żywności wysoko przetworzonej, czyli tzw. fast foodach. U osób chorujących na zaburzenia wchłaniania (np. na chorobę Leśniowskiego-Crohna) również istnieje zwiększone ryzyko rozwinięcia się choroby. Niegdyś kojarzono szkorbut z marynarzami, którzy podczas długich rejsów nie mieli dostępu do świeżych warzyw i owoców, ale obecnie szkorbut nie zdarza się tak często.

Szkorbut u dzieci również jest zjawiskiem rzadkim, choć możliwym. Niemowlęta, u których mleko matki zastępowane jest zwykłym mlekiem krowim, są narażone na występowanie tej choroby, ponieważ w produkcie tym brak witaminy C niezbędnej do prawidłowego rozwoju dziecka. Dlatego też należy pamiętać, że zastępowanie pokarmu kobiecego mlekiem krowim zamiast mlekiem modyfikowanym może mieć zgubne konsekwencje.

Objawy szkorbutu

Większość symptomów szkorbutu jest wynikiem zaburzenia procesów produkcji kolagenu. Do głównych objawów szkorbutu należą: samoistne krwawienia z naczyń, które mają tendencje do pękania, zapalny przerost dziąseł, bóle mięśni i stawów w wyniku krwawień, patologiczne łamanie się kości oraz utrudnione gojenie się ran i złamań, osłabienie, a także utrata apetytu.

Szkorbut a zęby – w wyniku zmian w dziąsłach następuje chwianie się, a następnie wypadanie pozornie zdrowych zębów, co jest również charakterystyczne dla tej choroby. Szkorbut nieleczony może pozbawić chorego nawet całości uzębienia.

Do innych objawów szkorbutu należą: niedokrwistość, związana ze zmniejszonym wchłanianiem żelaza przy braku kwasu askorbinowego oraz depresja. W schyłkowej fazie choroby może dojść do zaburzeń neurologicznych – drgawek oraz zaników świadomości.

Zobacz także

Szkorbut – leczenie i profilaktyka

Leczenie szkorbutu polega na podawaniu dużych dawek witaminy C oraz modyfikacji diety, czyli włączeniu do niej dużych ilości świeżych owoców i warzyw. Chorobę łatwo się leczy, a cierpiąca na nią osoba szybko wraca do zdrowia, dlatego należy niezwłocznie wdrożyć preparaty z kwasem askorbinowym. Czasami konieczne jest leczenie objawowe, zmniejszające ilość powikłań związanych ze szkorbutem.

Choroba jest bardzo prosta do uniknięcia. Profilaktyka szkorbutu polega na wzbogaceniu diety w produkty zawierające duże ilości witaminy C: owoce cytrusowe (pomarańcze, cytryny, grejpfruty, mandarynki), owoce czarnej porzeczki. Spożywanie warzyw również zapobiegnie skutecznie zachorowaniu na szkorbut, zwłaszcza cebuli, szpinaku, papryki, marchewki, a także bogatych w witaminę C brokułów i ziemniaków. Osoby narażone na brak tej witaminy w diecie, np. z powodu długiego wyjazdu na teren o utrudnionej dostępności różnorodnego pokarmu, powinny profilaktycznie przyjmować witaminę C w tabletkach.

Zainteresował Cię WIMIN?

Zobacz więcej

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

zapalenie ucha

Zapalenie ucha u dzieci – jak wyglądają objawy? Czy są domowe sposoby leczenia?

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

O co pytasz swoje dziecko, kiedy odbierasz je z przedszkola? Psycholog wyjaśnia, których pytań lepiej unikać

Jak chronić dziecko przed upałem?

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Dziewczynka w basenie

Martwisz się o swoje dziecko? Nie pozwalaj mu pływać w dmuchanych akcesoriach

Pexels.com

Dr Lifestyle: Owocowe smoothie może być mniej wartościowe niż te same owoce zjedzone w całości

„Gdyby w jednym miejscu spotkały się wszystkie matki, nie byłoby już więcej wojen”. Dobrze powiedziane. Poznaj jeszcze inne budujące cytaty o macierzyństwie

kobieta w ciąży pije kawę

„Poproszę kawę dla ciężarnej”, czyli kofeinowy dylemat kobiety w ciąży

W jakiej wannie kąpać niemowlaka? Wanienki z wyprofilowanym kształtem zrobią dziecku krzywdę? Tłumaczy fizjoterapeutka niemowląt

Fot. Pexels.com

Witaminy i suplementy – jakich potrzebujemy latem?

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Zastanawiałaś się kiedyś, jak wyglądałoby twoje dzieciństwo, gdybyś urodziła się w innym państwie? Uğur Gallenkuş znów szokuje. Jego zdjęcia są skuteczniejsze niż tysiąc słów

dziecko wózek upał

„Nie wkładaj dziecka do szklarni!” – mówi lek. med. Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska, Mama Pediatra

samotnosc

Samotność ciąży. Felieton Ewy Kalety

Dlaczego warto budzić dzieci kwadrans wcześniej?

dzieci myją zbęby

Dobry zwyczaj – nie pożyczaj. Twoje dziecko jedzie na zieloną szkołę? Sprawdź, czym i dlaczego nie powinno się dzielić

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

dziecko i zabawki

Minimalizm a dzieci. Czy da się kupować mniej?

5 rzeczy, które trzeba wiedzieć o inhalacji