Przejdź do treści

“Choroba marynarzy” – co to jest szkorbut? Przyczyny, objawy i leczenie

ślady krwi na jabłku po ugryzieniu, spowodowane przez szkorbut
Fot. zneb076 / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Słońce jesienią też może być groźne! / istock.com
Myślisz, że jesienią nie potrzebujesz kremów z filtrem? Nic bardziej mylnego
Apteka
GIF wycofuje kolejny lek. Chodzi o preparat stosowany w leczeniu zaburzeń psychicznych
Świąteczna reklama Allegro / Fot. Screen z YouTube
Świąteczna reklama Allegro wzrusza i daje ważną lekcję o relacjach. Nie przegap tego, co najważniejsze w czasie świąt!
Rokitnik – naturalny sposób na przeziębienie. Jak go przyjmować, aby szybciej wyzdrowieć i wzmocnić odporność?
Szczepienia obowiązkowe / istockphoto.com
Kiedy ostatnio się szczepiłaś? Pewnie jeszcze w liceum? Najwyższy czas to zmienić. Lekarka stworzyła listę szczepień dla dorosłych

Szkorbut to choroba, która w dzisiejszych czasach jest bardzo rzadko spotykana. Wynika ona z całkowitego niedoboru witaminy C. Objawy szkorbutu pochodzą głównie z układu łącznotkankowego, gdyż witamina C odpowiedzialna jest za syntezę kolagenu, składnika budującego m.in. ściany naczyń krwionośnych.

Narażone na szkorbut są głównie osoby niedożywione, chore na anoreksje, z terenów gdzie niedostępne są świeże owoce i warzywa. Leczenie szkorbutu polega głównie na suplementacji witaminy C oraz łagodzeniu występujących objawów, a także modyfikacji diety poprzez wdrażanie warzyw oraz owoców bogatych w kwas askorbinowy.

Szkorbut – co to jest?

Witamina C to niezbędny mikroelement pełniący różnorakie funkcje w organizmie. Jedną z jego ról jest synteza kolagenu – składnika tkanki łącznej, który odpowiada m.in. za prawidłową budowę naczyń krwionośnych. Wielonarządową chorobą wywołaną całkowitym niedoborem kwasu askorbinowego, czyli witaminy C, jest szkorbut. Inne, potoczne nazwy tej choroby to gnilec i cynga. Szkorbut jest również nazywany chorobą żeglarzy lub marynarzy.

Szkorbut jest bardzo rzadką chorobą ze względu na szeroki dostęp warzyw i owoców w codziennej diecie, jednak nadal niektóre grupy ludzi mogą zachorować na tę chorobę. O niedobór witaminy C jest bardzo trudno, ponieważ znajduje się ona w wielu produktach spożywczych, zarówno naturalnie (np. w owocach), jaki i jako dodatek do żywności.

Fakty i mity: Wit. C

Co wywołuje szkorbut?

Przyczyną szkorbutu jest niedostateczne dostarczanie witaminy C wraz z pokarmem, spowodowane brakiem warzyw i owoców w diecie. Na gnilec cierpią zwykle osoby niedożywione, chore na anoreksję, bulimię, z zaburzeniami psychicznymi, alkoholicy oraz ci, których dieta opiera się głównie na żywności wysoko przetworzonej, czyli tzw. fast foodach. U osób chorujących na zaburzenia wchłaniania (np. na chorobę Leśniowskiego-Crohna) również istnieje zwiększone ryzyko rozwinięcia się choroby. Niegdyś kojarzono szkorbut z marynarzami, którzy podczas długich rejsów nie mieli dostępu do świeżych warzyw i owoców, ale obecnie szkorbut nie zdarza się tak często.

Szkorbut u dzieci również jest zjawiskiem rzadkim, choć możliwym. Niemowlęta, u których mleko matki zastępowane jest zwykłym mlekiem krowim, są narażone na występowanie tej choroby, ponieważ w produkcie tym brak witaminy C niezbędnej do prawidłowego rozwoju dziecka. Dlatego też należy pamiętać, że zastępowanie pokarmu kobiecego mlekiem krowim zamiast mlekiem modyfikowanym może mieć zgubne konsekwencje.

Objawy szkorbutu

Większość symptomów szkorbutu jest wynikiem zaburzenia procesów produkcji kolagenu. Do głównych objawów szkorbutu należą: samoistne krwawienia z naczyń, które mają tendencje do pękania, zapalny przerost dziąseł, bóle mięśni i stawów w wyniku krwawień, patologiczne łamanie się kości oraz utrudnione gojenie się ran i złamań, osłabienie, a także utrata apetytu.

Szkorbut a zęby – w wyniku zmian w dziąsłach następuje chwianie się, a następnie wypadanie pozornie zdrowych zębów, co jest również charakterystyczne dla tej choroby. Szkorbut nieleczony może pozbawić chorego nawet całości uzębienia.

Do innych objawów szkorbutu należą: niedokrwistość, związana ze zmniejszonym wchłanianiem żelaza przy braku kwasu askorbinowego oraz depresja. W schyłkowej fazie choroby może dojść do zaburzeń neurologicznych – drgawek oraz zaników świadomości.

Zobacz także

Szkorbut – leczenie i profilaktyka

Leczenie szkorbutu polega na podawaniu dużych dawek witaminy C oraz modyfikacji diety, czyli włączeniu do niej dużych ilości świeżych owoców i warzyw. Chorobę łatwo się leczy, a cierpiąca na nią osoba szybko wraca do zdrowia, dlatego należy niezwłocznie wdrożyć preparaty z kwasem askorbinowym. Czasami konieczne jest leczenie objawowe, zmniejszające ilość powikłań związanych ze szkorbutem.

Choroba jest bardzo prosta do uniknięcia. Profilaktyka szkorbutu polega na wzbogaceniu diety w produkty zawierające duże ilości witaminy C: owoce cytrusowe (pomarańcze, cytryny, grejpfruty, mandarynki), owoce czarnej porzeczki. Spożywanie warzyw również zapobiegnie skutecznie zachorowaniu na szkorbut, zwłaszcza cebuli, szpinaku, papryki, marchewki, a także bogatych w witaminę C brokułów i ziemniaków. Osoby narażone na brak tej witaminy w diecie, np. z powodu długiego wyjazdu na teren o utrudnionej dostępności różnorodnego pokarmu, powinny profilaktycznie przyjmować witaminę C w tabletkach.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Chłopiec lezy na oparciu kanapy. Na kanapie lezy tablet. Chłopiec wygląda na znudzonego i bez sił

Nie posądzaj swojego dziecka o lenistwo. To może być depresja! Ostrzega psycholożka Ewa Sękowska-Molga

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

para w kuchni

Dieta na płodność. Dbaj o to, co jesz!

dziewczynka na krześle

Gdy rośnięcie u dziecka powoduje ból

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

pomidorki koktajlowe

Pomidory dostarczają mnóstwo dobra. Jaki jest twój ulubiony gatunek?

kobieta z chorym synem

Przeziębienie czy grypa? Jak odróżnić? Kiedy do lekarza?

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

Amigdalina (witamina B17) - lek na raka czy trucizna?

Amigdalina (witamina B17) – lek na raka czy trucizna?

6 prostych sposobów na pogorszenie odporności dziecka

Naucz dziecko kichać… w łokieć

Smółka - czym jest u noworodka?

Smółka – czym jest u noworodka?

Jak wyjść na jesienny spacer i nie zwariować

9 faktów o witaminie C, których możesz nie znać

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Została mamą w wieku 16 lat

„Kobiety 30-letnie piszą do mnie, że jestem gówniarą i niepotrzebnie się chwalę synem. Że powinnam siedzieć w domu, zamiast wypisywać bzdury” – mówi Patrycja Koziej, która urodziła syna w wieku 16 lat

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

Depresja u dzieci

„Człowiek, aby się rozwijać, potrzebuje wyzwań adekwatnych do wieku. Jeśli rodzice takich wyzwań nie stawiają, wychowują człowieka podatnego na zaburzenia emocjonalne” – mówi dr Lidia Popek o depresji wśród dzieci

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.