Przejdź do treści

Niedokrwistość aplastyczna – przyczyny, objawy i leczenie anemii

Mężczyzna siedzi zmartwiony w białym pokoju
fot. Syda Productions/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kapsułki
Witaminy – kiedy, które i dla kogo?
Psychologiczny problem… zaparć
istockphoto.com
Jak mają się twoje biodra, gdy ty masz 20, 30, 40… lat?
istockphoto.com
„Czy podoba mi się moje ciało poporodowe? Nieszczególnie, ale jestem z niego bardzo dumna”. Kobiety pokazały, jak wyglądały po porodzie
Nike
Kończy się świat, w którym nie podejmujemy trudnych tematów. Nowa kampania Nike walczy z depresją i próbami samobójczymi

Niedokrwistość aplastyczna to rzadka choroba występująca u określonej liczby osób pomiędzy 15. a 25. rokiem życia. Niekiedy pojawia się też u osób starszych. Dotyka głównie mężczyzn, chociaż zdarza się, że chorują również kobiety. Niedokrwistość polega na zaburzeniu prawidłowego funkcjonowania szpiku. Jej przebieg i objawy zależne są od postaci, jaką przyjmie.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Niedokrwistość aplastyczna polega na drastycznym spadku płytek krwi i zachodzeniu reakcji autoimmunologicznej organizmu. Powstaje jako wynik zaburzeń w funkcjonowaniu komórek macierzystych w szpiku kostnym. W prawidłowych warunkach szpik średnio co 120 dni wymienia krwinki czerwone. Może jednak dojść do sytuacji, kiedy szpik nie jest w stanie wytwarzać krwinek w potrzebnej liczbie i we właściwym momencie. Wówczas dochodzi do pojawienia się objawów związanych z początkiem niedokrwistości. Anemia aplastyczna u dzieci najczęściej uwarunkowana jest genetyką i wadami wrodzonymi. U osób dorosłych może być np. konsekwencją przyjmowania leków.

Postacie aplastycznej anemii i przyczyny jej rozwoju

Przyczyny niedokrwistości aplastycznej są różne i warunkują postać, jaką przybiera choroba. Punktem wspólnym jest drastyczny spadek, a nawet całkowity brak krwinek czerwonych. Zahamowany również zostaje podział pozostałych komórek krwi i dochodzi do zaburzenia funkcji komórki macierzystej w szpiku. Anemia aplastyczna może być uwarunkowaną genetycznie chorobą dziedziczną bądź przyjąć postać wady wrodzonej (zespół Diamonda i Blackfana, niedokrwistość Fanconiego). W przypadku postaci nabytej wśród przyczyn warunkujących jej rozwój wyróżnia się:

  • długotrwałe przyjmowanie leków przeciwpadaczkowych, przeciwnowotworowych, antybiotyków,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • choroby krwi,
  • ciąża,
  • grasiczak,
  • wirusowe zapalenie wątroby,
  • zakażenie wirusem HIV, HBV lub HAV,
  • narażenie na promieniowanie (jonizujące, radioterapia).
Mocz i odczynniki

Niedokrwistość aplastyczna – objawy

W rozpoznaniu choroby wskazuje się trzy objawy chorobowe uzależnione od ilości spadku krwi:

  • postać nieciężka
    • liczba krwinek białych: < 1500 komórek w 1μl krwi
    • liczba krwinek czerwonych: < 60 000 komórek w 1μl krwi
    • liczba płytek krwi: < 50 000 komórek w 1μl krwi
  • postać ciężka
    • liczba krwinek białych: < 500 komórek w 1μl krwi
    • liczba krwinek czerwonych: < 20 000 komórek w 1μl krwi
    • liczba płytek krwi: < 50 000 komórek w 1μl krwi
  • postać bardzo ciężka
    • liczba krwinek białych: < 200 komórek w 1μl krwi
    • liczba krwinek czerwonych: < 10 000 komórek w 1μl krwi
    • liczba płytek krwi: < 20 000 komórek w 1μl krwi.

Niedokrwistość w zależności od przebiegu może objawiać się nagle bądź stopniowo. Co więcej, w początkowym stadium rozwoju przypomina inne jednostki chorobowe, również mające swoje źródło w zaburzeniu funkcjonowania szpiku (białaczka, chłoniak, zespół, mielodysplastyczny, niektóre z nowotworów). Pełna diagnoza dotycząca anemii aplastycznej zostaje postawiona po wystąpieniu i zatwierdzeniu przynajmniej trzech objawów. Otrzymany wynik wskazuje także na postać choroby.

W obrazie klinicznym u osób z niedokrwistością aplastyczną obserwuje się:

  • bladość,
  • uczucie kołatania serca,
  • bóle i zawroty głowy,
  • duszność,
  • zmęczenie i brak energii
  • gorączkę
  • silne zaczerwienienie dziąseł.

W celu potwierdzenia choroby hematolog kieruje pacjenta na badania laboratoryjne w kierunku niedokrwistości. Przy niejednoznacznych wynikach morfologii lekarz może zlecić wykonanie dodatkowych badań uzupełniających – biopsję aspiracyjną szpiku kostnego, badanie na potwierdzenie zakażeń wirusowych, badanie na obecność przeciwciał, badanie poziomu żelaza i witaminy B12, a także badanie na obecność arszeniku i innych toksyn.

Zobacz także

Anemia aplastyczna – leczenie

Leczenie niedokrwistości aplastycznej uzależnione jest od źródła jej powstania, a także tego, czy ma ona postać przejściową, czy ciężką, powodującą trwałe uszkodzenia szpiku. Etapy leczenia anemii wywołanej przez czynniki zewnętrzne (np. leki czy promieniowanie) zaczynają się od eliminacji z życia chorego toksyn powodujących spadek krwinek. Dodatkowo osoba dotknięta niedokrwistością dostaje leki stymulujące wytwarzanie szpiku kostnego i produkcję krwinek. Bardzo ważne jest przywrócenie zdolności krwi do podziału na poszczególne krwinki. Anemia, która powstała jako choroba autoimmunologiczna, leczona jest poprzez hamowanie działania układu odpornościowego, który w sposób patologiczny walczy sam ze sobą. W ciężkich przypadkach i zaawansowanym stadium anemii konieczne jest przetoczenie krwi, a nawet przeszczep szpiku kostnego. Anemia aplastyczna nie jest chorobą, którą można leczyć na własną rękę. Pacjent powinien ściśle stosować się do zaleceń lekarza hematologa. W leczeniu i przebiegu choroby bardzo ważne jest stałe nawadnianie. Dlatego wskazane jest picie 3 litrów wody dziennie, by nie dopuścić do odwodnienia organizmu.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

Masz cerę naczynkową? Zobacz, dlaczego fotoprotekcja jest dla ciebie tak ważna! Ostrzegają dermatolożki z Dermatolook

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Kobieta w szpitalu

7 faktów o zaburzeniach krzepliwości krwi, które trzeba znać

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii