Przejdź do treści

Niedrożność jelit u dzieci i dorosłych – objawy, przyczyny i mechanizm powstawania

młoda kobieta trzyma się za brzuch
Fot. Adiano / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
dziewczyna z lodami
Niepozorne nawyki, które niszczą zęby. Oto 6 rzeczy, których dla dobra zębów lepiej nie robić
Chuda niekoniecznie znaczy zdrowa
Uważaj przy odchudzaniu. „Chuda” niekoniecznie znaczy „zdrowa”
Drożdżówki z rabarbarem
Chrupiące drożdżówki z rabarbarem i budyniem
kolor oczu
Czy kolor oczu ma znaczenie dla naszego zdrowia? Odpowiada dr n. med. Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej
cellulit
Cellulit – da się go pokonać?

Niedrożność jelit może występować zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Przyczyn i mechanizmów niedrożności jelit jest wiele. Ważne, by szybko wykryć objawy i skierować chorego na konsultację chirurgiczną.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Niedrożność jelit może mieć podłoże mechaniczne lub czynnościowe. Oznacza, że zablokowana jest treść, która normalnie przechodzi przez światło jelita. Przyczyny niedrożności jelit są zróżnicowane. Objawy to przede wszystkim wzdęcie i ból brzucha, zatrzymanie stolców i gazów. Niedrożność jelit może pojawić się zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Objawy niewiele różnią się w tych dwóch grupach wiekowych i nie mogą być absolutnie lekceważone, gdyż powikłania niedrożności jelit stanowią zagrożenie dla zdrowia. W zależności od przyczyny stosuje się leczenie zachowawcze bądź operacyjne.

Na czym polega niedrożność jelit?

Niedrożność jelit to stan polegający na upośledzeniu pasażu treści przez jelita. Może dotyczyć zarówno jelita cienkiego, jak i jelita grubego. Szczególne czynniki ryzyka to: zabiegi chirurgiczne, nowotwory, stany zapalne, choroby pasożytnicze. Nie ma jednego mechanizmu niedrożności jelit. Czasami dochodzi do rozwoju częściowej niedrożności.

ból brzucha

Objawy niedrożności jelit

Objawy niedrożności jelit, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, obejmują: ból w jamie brzusznej, nudności, wymioty, zatrzymanie stolca i wiatrów. Ważne są objawy dodatkowe, które mogą wskazywać na prawdopodobne podłoże niedrożności. Brak podjęcia odpowiedniego postępowania terapeutycznego może prowadzić do zaostrzenia stanu ogólnego i pojawienia się dolegliwości świadczących o zagrożeniu życia. Dochodzi do wstrząsu, odwodnienia, niewydolności wielonarządowej, spadku ciśnienia. U szczupłych osób i dzieci można obserwować rozdęcie brzucha, czasem patologiczną masę w brzuchu wynikającą z zalegającej treści w jelitach. Badanie fizykalne wskazuje na brak ruchów perystaltycznych bądź ich wzmożenie powyżej niedrożności, w zależności od jej mechanizmu. Może dojść do nudności i wymiotów, zaburzeń elektrolitowych i gospodarki kwasowo-zasadowej.

Niedrożność porażenna jelit

Przyczyny niedrożności porażennej jelit to:

  • zapalenie otrzewnej, wywołane np. zapaleniem wyrostka robaczkowego, pęcherzyka żółciowego, chorób dróg żółciowych,
  • kolka nerkowa,
  • kolka żółciowa,
  • zaburzenia metaboliczne (kwasica, zatrucia, mocznica),
  • niedokrwienie jelit,
  • zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego.

Aby rozpoznać niedrożność porażenną jelit, konieczne jest wykonanie podstawowych badań obrazowych, takich jak ultrasonografia (USG) i rentgen (RTG) jamy brzusznej.

Leczenie wymaga konsultacji chirurgicznej i leczenia operacyjnego. W przypadku kolki nerkowej i żółciowej czasami możliwe jest postępowanie zachowawcze.

Zobacz także

Niedrożność mechaniczna jelit

Niedrożność mechaniczna może wynikać z zadzierzgnięcia jelit jako powikłania przepukliny. Jest to niebezpieczny stan prowadzący do martwicy ściany jelita, a dalej nawet do sepsy. Czasami niedrożność mechaniczna jelit wynika po prostu z zatkania światła jelita. Mogą do tego doprowadzić nowotwór, kamień żółciowy czy pasożyty. Zdarzają się również fitobezoary, czyli zlepki ciał obcych, jak np. włosów, które blokują światło jelit. Niekiedy same masy kałowe są na tyle twarde, że blokują pasaż jelitowy i uniemożliwiają wypróżnienie.

Bardzo ważna jest szybka diagnostyka, wykonanie badań obrazowych i podstawowych badań laboratoryjnych. Konieczna jest też konsultacja chirurgiczna, gdyż niedrożność mechaniczna jelit z reguły wymaga leczenia operacyjnego. Przed zabiegiem stosuje się zawsze profilaktykę antybiotykową.

Dieta w niedrożności jelit

W momencie pojawienia się ostrych objawów niedrożności jelit nie należy nic jeść. Trudno więc mówić o diecie. Skoro nie ma pasażu przez jelita, to tym samym nie dokłada się dodatkowo treści pokarmowej. Dieta „zero” jest utrzymywana aż do operacji. Po niej lekarz decyduje, kiedy można przejść na żywienie doustne. Zdarza się, że przyczyną niedrożności jest kolka nerkowa czy żółciowa. Wtedy leczenie bywa zachowawcze, a dieta dostosowana jest do podstawowej jednostki chorobowej. Konieczne jest przede wszystkim właściwe nawodnienie organizmu. Po wypisie ze szpitala pacjent powinien dostać szczegółowe wskazówki dotyczące jedzenia.

Niedrożność jelit u niemowląt

U niemowląt i małych dzieci najczęstszą przyczyną niedrożności jelit jest wgłobienie. Polega ono na teleskopowym wpukleniu się jelita do światła jelita w kierunku zgodnym z perystaltyką. Najczęściej wgłobienie występuje pomiędzy 5. a 36. miesiącem życia, choć może się pojawić tak naprawdę w każdym wieku. Niedrożność jelit w przebiegu wgłobienia wynika z ucisku i z postępującego zastoju żylnego. Dochodzi do upośledzenia ukrwienia jelita i obrzęku jego ściany. Może rozwinąć się martwica ściany jelita prowadząca do perforacji, czyli przedziurawienia. Powikłaniami są sepsa i wstrząs septyczny.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

lady pasztet

„Jestem w ciąży, więc dla mnie najbardziej palące jest to, żeby kobiety wyszły z domów, a żeby do tych domów przyszli faceci” – mówi Katarzyna Barczyk, autorka bloga Lady Pasztet

Judith Butler

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

„Kiedy szłam z kimś do łóżka, zasłaniałam swoje rozstępy. Dopiero po długim czasie zrozumiałam, że moi partnerzy i partnerki nie zwracają na to żadnej uwagi” – mówi Katarzyna, która polubiła swoje niedoskonałości

lewandowska

„Jeżeli ktoś twierdzi, że się wyleczył z Hashimoto, bo zmienił coś w diecie, to jest to tylko dowód anegdotyczny” – mówi Agata Lewandowska, dietetyk i autorka książki „Hashimoto. Dieta i styl życia w chorobie”

Zainteresują cię również:

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Żucie gumy, bekanie czy obgryzanie paznokci może też mieć zdrowotne korzyści. Nie wierzysz? Sprawdź

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

Zgaga – jak jej uniknąć? Poznaj kilka sposobów

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej