Przejdź do treści

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki
Wstrząs septyczny – jakie są przyczyny i objawy? Leczenie powikłań sepsy /AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Uwierają cię niewygodne metki, gumki w skarpetkach, obciskające ramiączka? To może być allodynia
Ile osób do 44. r.ż. zmarło na COVID-19? „Ta czarna statystyka mogłaby być inna” – przekonuje minister zdrowia
Szczepionki na COVID-19 mają znacznie więcej skutków ubocznych niż inne szczepionki? W sieci krążą fałszywe informacje
Mity w seksie, które naprawdę warto wreszcie wyrzucić do śmieci
Rosół – czy naprawdę pomaga na przeziębienie? Odpowiada dietetyczka kliniczna

Wstrząs septyczny, czyli najpoważniejsze powikłanie sepsy, występuje na skutek uogólnionego zakażenia organizmu. Jest to stan wymagający natychmiastowej interwencji lekarskiej, gdyż stanowi bezpośrednie zagrożenie utraty życia. W wyniku szoku septycznego dochodzi do niewydolności wielonarządowej – w tym niezbędnych do życia narządów, takich jak wątroba, serce, płuca.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Co to jest wstrząs septyczny?

Wstrząs septyczny jest najpoważniejszym powikłaniem sepsy, czyli ogólnoustrojowego zakażenia. Sepsa, dawniej nazywana posocznicą, jest to silna reakcja organizmu, polegająca na wytwarzaniu szkodliwych substancji przez układ immunologiczny (odpornościowy). Powstają one w momencie, gdy w układzie krążenia znajdą się drobnoustroje chorobotwórcze, takie jak bakterie, grzyby. Rozróżniamy trzy fazy sepsy:

  • sepsa,
  • ciężka sepsa,
  • wstrząs septyczny.

Sepsa rozwija się bardzo szybko. Jeśli w przebiegu zakażenia dochodzi do zaburzenia czynności co najmniej jednego z podstawowych narządów, rozpoznaje się ciężką sepsę. Jeżeli nastąpi również wystąpi spadek ciśnienia tętniczego (hipotensja), to taki stan nazywa się wstrząsem septycznym. Co go wywołuje?

W przebiegu sepsy dochodzi do niedotlenienia organizmu, przez co do życiowo ważnych narządów nie jest dostarczana taka ilość tlenu, jaka jest im potrzebna do prawidłowego funkcjonowania. Może to doprowadzić do tzw. centralizacji krążenia, czyli sytuacji, kiedy organizm dostarcza tlen tylko do najważniejszych narządów: mózgu, serca oraz płuc, kosztem innych, jak np. narządów układu pokarmowego czy mięśni. W takiej sytuacji następuje niewydolność wielonarządowa często kończąca się zgonem.

bakterie we krwi, w 3D

Wstrząs septyczny – przyczyny

Najczęściej przyczyną sepsy jest infekcja bakteryjna, która może rozwinąć się w każdym narządzie ciała. Czynnikami predysponującymi do uogólnionej infekcji, która doprowadza do posocznicy, są:

  • długotrwała hospitalizacja,
  • zabiegi chirurgiczne oraz operacje,
  • inwazyjne przedmioty medyczne w ciele, jak cewniki czy rurki intubacyjne,
  • cukrzyca,
  • kaniula obwodowa (wenflon) lub wkłucie centralne, czyli narzędzia medyczne, które przerywają ciągłość tkanek,
  • skrajnie wysoka lub niska temperatura ciała,
  • hiperwentylacja, czyli przyspieszony oddech (powyżej 20 oddechów na minutę),
  • tachykardia, czyli przyspieszona akcja serca (powyżej 90 uderzeń na minutę u osoby dorosłej).

Wstrząs septyczny – objawy

Objawy wstrząsu septycznego związane są z hipoperfuzją, czyli zmniejszonym przepływem krwi przez tkanki lub narządy. Należą  do nich:

  • oliguria (inaczej skąpomocz) – dobowa zbiórka moczu jest mniejsza niż 500 ml,
  • bezmocz – brak moczu,
  • kwasica mleczanowa,
  • chłodna, wilgotna skóra,
  • ciężkie zaburzenia świadomości.

Jeśli dodatkowo dojdzie do hipotensji, czyli obniżenia ciśnienia tętniczego krwi (ciśnienie skurczowe poniżej 90 mmHg, a rozkurczowe poniżej 60 mmHg), stwierdzany jest stan septyczny.

bakterie sepsy we krwi 3D

Wstrząs septyczny – leczenie

Chory z szokiem septycznym trafia na oddział intensywnej terapii (OIOM), gdzie wykonywany jest antybiogram, czyli badanie określające, na jakie antybiotyki bakterie są oporne. Do momentu uzyskania wyników podawane są antybiotyki o szerokim spektrum działania. Dodatkowo zazwyczaj zaleca się leki, które mają za zadanie zahamować reakcję zapalną. Przez cały okres leczenia prowadzona jest płynoterapia z równoczesnym bilansem płynów, aby kontrolować funkcje układu wydalniczego. Jeśli to konieczne, toczone są preparaty krwi. 

W zależności od stanu ogólnego pacjenta podejmowane są różne kroki, jak podaż leków obkurczających naczynia krwionośne (np. adrenalina czy noradrenalina), mające na celu poprawę pracy serca. Jeśli dochodzi do niewydolności oddechowej, konieczne jest zaintubowanie pacjenta, podłączenie go do respiratora oraz podanie leków sedacyjnych.

Wstrząs septyczny – pierwsza pomoc

By zapobiec przejściu sepsy w ciężką fazę, mogącą wywołać wstrząs septyczny, konieczne są jak najszybsza diagnostyka i  wdrożenie leczenia. Podjęcie odpowiednich działań może znacznie zwiększyć szanse chorego na przeżycie.W tym celu konieczne jest przetransportowanie chorego do szpitala – dlatego gdy tylko pojawią się wyżej wymienione objawy, natychmiast wezwij karetkę pogotowia!

Wstrząs septyczny – rokowanie

Wstrząs septyczny występuje statystycznie rzadko, ale jest niezwykle groźny. Śmiertelność w przypadku wystąpienia szoku septycznego jest bardzo wysoka. Ciężka sepsa rozwija się bowiem gwałtownie i może doprowadzić do zgonu w ciągu kilku godzin.

Dokładną przyczyną zgonu jest niewydolność wielonarządowa. Szacuje się, że na skutek sepsy, a następnie wstrząsu septycznego umiera rocznie ok. 150 tys. ludzi w Europie. W Polsce rocznie z powodu posocznicy umiera około 1 tys. osób.

Antybiotyk a wirus

Na czym polega rozpoznanie sepsy?

Badanie, które może potwierdzić ogólnoustrojowe zakażenie krwi, polega na wyhodowaniu bakterii z posiewu krwi. Niestety wymaga to czasu (wstępny wynik możliwy jest po 2–3 dniach), a w przypadku sepsy ważne jest wdrożenie szybkiego leczenia. Chory na posocznicę ma zwykle znacznie podwyższone parametry zapalne, upośledzoną funkcję serca i nerek, ale nie są to objawy specyficzne wyłącznie dla sepsy. Dlatego wstępne rozpoznanie zakażenia polega na zebraniu wywiadu i dokładnym zbadaniu pacjenta. Przydatne są również dane epidemiologiczne.

Czy sepsa jest zaraźliwa?

Hospitalizowany pacjent poddany odpowiedniej antybiotykoterapii w większości przypadków nie jest źródłem zakażenia. Jednak zakaźność, czyli zdolność przenoszenia się drobnoustrojów chorobotwórczych z osoby chorej na zdrową, uzależniona jest od rodzaju patogenu.

Za najbardziej zakaźny drobnoustrój uznaje się meningokoki. Jest to wówczas sepsa meningokokowa, która może być źródłem zachorowań.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

kobieta owinięta kocem

Często łapiesz infekcje? Dowiedz się, w czym może tkwić problem

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

To bakterie decydują o tym, co jesz? Dowiedz się, jak przejąć kontrolę nad jadłospisem

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Alergia – przyczyny, rodzaje, objawy, diagnostyka i leczenie

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Czy można się zarazić sepsą? Lekarka Róża Hajkuś wyjaśnia

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta z chorą trzustką leży skulona na łóżku i trzyma się za bolący brzuch.

Ostre zapalenie trzustki – jak leczyć pojawiający się silny stan zapalny?

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku