Przejdź do treści

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki
Wstrząs septyczny – jakie są przyczyny i objawy? Leczenie powikłań sepsy /AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dwie kobiety siedzą przy stole i piją z filiżanek
„Ciągle odczuwasz głód i nie możesz schudnąć? Sprawdź, czy to nie leptynooporność” – apelują autorki Ogarnij Hashimoto
Wentworth Miller
Wentworth Miller, gwiazdor „Skazanego na śmierć”, wyznał, że ma autyzm. „Ma to kluczowe znaczenie dla tego, kim jestem”
Mary Komasa
Zmagająca się z endometriozą Mary Komasa jest w ciąży. „Przez lata przyzwyczajałam się do myśli, że ciąża może być dla mnie nieosiągalnym marzeniem”
Kobieta leży i zasłania twarz rękoma
Dr Leszek Rudzki: hormony tarczycy mają bardzo istotny wpływ na liczne funkcje naszego organizmu, w tym mózgu i naszą psychikę
Szczepienia
Punkt szczepień na pogrzebie ofiary COVID-19, która nie chciała się zaszczepić

Wstrząs septyczny, czyli najpoważniejsze powikłanie sepsy, występuje na skutek uogólnionego zakażenia organizmu. Jest to stan wymagający natychmiastowej interwencji lekarskiej, gdyż stanowi bezpośrednie zagrożenie utraty życia. W wyniku szoku septycznego dochodzi do niewydolności wielonarządowej – w tym niezbędnych do życia narządów, takich jak wątroba, serce, płuca.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Co to jest wstrząs septyczny?

Wstrząs septyczny jest najpoważniejszym powikłaniem sepsy, czyli ogólnoustrojowego zakażenia. Sepsa, dawniej nazywana posocznicą, jest to silna reakcja organizmu, polegająca na wytwarzaniu szkodliwych substancji przez układ immunologiczny (odpornościowy). Powstają one w momencie, gdy w układzie krążenia znajdą się drobnoustroje chorobotwórcze, takie jak bakterie, grzyby. Rozróżniamy trzy fazy sepsy:

  • sepsa,
  • ciężka sepsa,
  • wstrząs septyczny.

Sepsa rozwija się bardzo szybko. Jeśli w przebiegu zakażenia dochodzi do zaburzenia czynności co najmniej jednego z podstawowych narządów, rozpoznaje się ciężką sepsę. Jeżeli nastąpi również wystąpi spadek ciśnienia tętniczego (hipotensja), to taki stan nazywa się wstrząsem septycznym. Co go wywołuje?

W przebiegu sepsy dochodzi do niedotlenienia organizmu, przez co do życiowo ważnych narządów nie jest dostarczana taka ilość tlenu, jaka jest im potrzebna do prawidłowego funkcjonowania. Może to doprowadzić do tzw. centralizacji krążenia, czyli sytuacji, kiedy organizm dostarcza tlen tylko do najważniejszych narządów: mózgu, serca oraz płuc, kosztem innych, jak np. narządów układu pokarmowego czy mięśni. W takiej sytuacji następuje niewydolność wielonarządowa często kończąca się zgonem.

bakterie we krwi, w 3D

Wstrząs septyczny – przyczyny

Najczęściej przyczyną sepsy jest infekcja bakteryjna, która może rozwinąć się w każdym narządzie ciała. Czynnikami predysponującymi do uogólnionej infekcji, która doprowadza do posocznicy, są:

  • długotrwała hospitalizacja,
  • zabiegi chirurgiczne oraz operacje,
  • inwazyjne przedmioty medyczne w ciele, jak cewniki czy rurki intubacyjne,
  • cukrzyca,
  • kaniula obwodowa (wenflon) lub wkłucie centralne, czyli narzędzia medyczne, które przerywają ciągłość tkanek,
  • skrajnie wysoka lub niska temperatura ciała,
  • hiperwentylacja, czyli przyspieszony oddech (powyżej 20 oddechów na minutę),
  • tachykardia, czyli przyspieszona akcja serca (powyżej 90 uderzeń na minutę u osoby dorosłej).

Wstrząs septyczny – objawy

Objawy wstrząsu septycznego związane są z hipoperfuzją, czyli zmniejszonym przepływem krwi przez tkanki lub narządy. Należą  do nich:

  • oliguria (inaczej skąpomocz) – dobowa zbiórka moczu jest mniejsza niż 500 ml,
  • bezmocz – brak moczu,
  • kwasica mleczanowa,
  • chłodna, wilgotna skóra,
  • ciężkie zaburzenia świadomości.

Jeśli dodatkowo dojdzie do hipotensji, czyli obniżenia ciśnienia tętniczego krwi (ciśnienie skurczowe poniżej 90 mmHg, a rozkurczowe poniżej 60 mmHg), stwierdzany jest stan septyczny.

bakterie sepsy we krwi 3D

Wstrząs septyczny – leczenie

Chory z szokiem septycznym trafia na oddział intensywnej terapii (OIOM), gdzie wykonywany jest antybiogram, czyli badanie określające, na jakie antybiotyki bakterie są oporne. Do momentu uzyskania wyników podawane są antybiotyki o szerokim spektrum działania. Dodatkowo zazwyczaj zaleca się leki, które mają za zadanie zahamować reakcję zapalną. Przez cały okres leczenia prowadzona jest płynoterapia z równoczesnym bilansem płynów, aby kontrolować funkcje układu wydalniczego. Jeśli to konieczne, toczone są preparaty krwi. 

W zależności od stanu ogólnego pacjenta podejmowane są różne kroki, jak podaż leków obkurczających naczynia krwionośne (np. adrenalina czy noradrenalina), mające na celu poprawę pracy serca. Jeśli dochodzi do niewydolności oddechowej, konieczne jest zaintubowanie pacjenta, podłączenie go do respiratora oraz podanie leków sedacyjnych.

Wstrząs septyczny – pierwsza pomoc

By zapobiec przejściu sepsy w ciężką fazę, mogącą wywołać wstrząs septyczny, konieczne są jak najszybsza diagnostyka i  wdrożenie leczenia. Podjęcie odpowiednich działań może znacznie zwiększyć szanse chorego na przeżycie.W tym celu konieczne jest przetransportowanie chorego do szpitala – dlatego gdy tylko pojawią się wyżej wymienione objawy, natychmiast wezwij karetkę pogotowia!

Wstrząs septyczny – rokowanie

Wstrząs septyczny występuje statystycznie rzadko, ale jest niezwykle groźny. Śmiertelność w przypadku wystąpienia szoku septycznego jest bardzo wysoka. Ciężka sepsa rozwija się bowiem gwałtownie i może doprowadzić do zgonu w ciągu kilku godzin.

Dokładną przyczyną zgonu jest niewydolność wielonarządowa. Szacuje się, że na skutek sepsy, a następnie wstrząsu septycznego umiera rocznie ok. 150 tys. ludzi w Europie. W Polsce rocznie z powodu posocznicy umiera około 1 tys. osób.

Antybiotyk a wirus

Na czym polega rozpoznanie sepsy?

Badanie, które może potwierdzić ogólnoustrojowe zakażenie krwi, polega na wyhodowaniu bakterii z posiewu krwi. Niestety wymaga to czasu (wstępny wynik możliwy jest po 2–3 dniach), a w przypadku sepsy ważne jest wdrożenie szybkiego leczenia. Chory na posocznicę ma zwykle znacznie podwyższone parametry zapalne, upośledzoną funkcję serca i nerek, ale nie są to objawy specyficzne wyłącznie dla sepsy. Dlatego wstępne rozpoznanie zakażenia polega na zebraniu wywiadu i dokładnym zbadaniu pacjenta. Przydatne są również dane epidemiologiczne.

Czy sepsa jest zaraźliwa?

Hospitalizowany pacjent poddany odpowiedniej antybiotykoterapii w większości przypadków nie jest źródłem zakażenia. Jednak zakaźność, czyli zdolność przenoszenia się drobnoustrojów chorobotwórczych z osoby chorej na zdrową, uzależniona jest od rodzaju patogenu.

Za najbardziej zakaźny drobnoustrój uznaje się meningokoki. Jest to wówczas sepsa meningokokowa, która może być źródłem zachorowań.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Używasz płynu do płukania zębów po ćwiczeniach? To nie jest bezpieczne

karma dla psów niebezpieczna dla ludzi

Oporne na antybiotyki bakterie w karmie dla psów. „Zagrożenie dla zdrowia publicznego”

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Choroby zakaźne – rodzaje, przyczyny, drogi rozprzestrzeniania

Dziewczynka z misiem

Powiększenie węzłów chłonnych u dzieci. Kiedy powinno zaniepokoić?

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

Sauna fińska – właściwości, jak korzystać, przeciwwskazania

Badanie IgG, IgM – jak przeprowadzić, wynik, interpretacja

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Choroby krtani – przyczyny, objawy i metody leczenia

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Hesperydyna – wykorzystanie w lecznictwie i kosmetyce

Szczęście rodzi się w… jelitach! Naukowcy wyjaśnili, dlaczego tak jest

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Superbakteria” w szpitalu tymczasowym. Przyjęcia pacjentów zostały wstrzymane

„Superbakteria” w szpitalu tymczasowym. Przyjęcia pacjentów zostały wstrzymane

Rogówka oka – budowa, funkcje, uszkodzenie i choroby

sen, pandemia

Sen pomaga zwalczyć COVID-19 – wskazują badania

Kobieta z dzieckiem

Ratownik medyczny: DIC jest często jednym z pierwszych objawów, które rodzice zauważają u swoich dzieci, kiedy pojawia się sepsa

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

dziewczyna na balkonie

Im więcej pyłków w powietrzu, tym więcej zakażeń koronawirusem – dowiedli badacze

Rzeczy, na których jest najwięcej brudu

6 najbrudniejszych rzeczy w twoim domu

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!