Przejdź do treści

Ostre zapalenie trzustki – jak leczyć pojawiający się silny stan zapalny?

Kobieta z chorą trzustką leży skulona na łóżku i trzyma się za bolący brzuch.
Źródło: gpointstudio/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Antyoksydanty – produktów w których znajdziesz ich najwięcej
Antyoksydanty – oto lista produktów, w których znajdziesz ich najwięcej
Anna Lewandowska
Anna Lewandowska pokazała brzuch 17 dni po porodzie. „Ciało kobiety może wiele” – pisze trenerka
Kobieta ćwiczy jogę w ciąży
Joga w ciąży. Nauczycielka jogi odpowiada na najczęściej zadawane pytania
Ropień na dziąśle - jak leczyć, objawy.
Ropień na dziąśle – jak go leczyć i jakie są objawy?
Rośliny w lesie przykryte plastikową butelką
„My znikniemy. Przeżyją nas nasze plastikowe śmieci”. XI odsłona wymownego projektu „No Beauty In Plastic”

Ostre zapalenie trzustki (OZT) jest spowodowane przedwczesną aktywacją enzymów wytwarzanych przez ten narząd. Substancje te biorą udział w procesie trawienia pokarmów. W przypadku przedwczesnej aktywacji enzymów dochodzi do samostrawienia narządu i okolicznych tkanek.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Ostre zapalenie trzustki objawia się gwałtowną reakcją organizmu. Rozpad trawionych tkanek prowadzi do wystąpienia bardzo silnej reakcji zapalnej. Jest to poważny stan, który najczęściej objawia się wystąpieniem silnego bólu w nadbrzuszu, nudności i wymiotów oraz gorączki.

Przyczyny ostrego zapalenia trzustki

Przyczyny ostrego zapalenia trzustki mogą być różne, jednak najczęstsze z nich to wypicie dużej ilości alkoholu lub powikłanie kamicy pęcherzyka żółciowego (łącznie stanowią przyczynę ok. 80% przypadków OZT). Inne, znacznie rzadsze przyczyny ostrego zapalenia trzustki, to m.in. hiperlipidemia, reakcja na wybrane leki, wady wrodzone narządu, urazy brzucha, mutacje genetyczne oraz powikłanie zabiegów w rejonie jamy brzusznej.

Jeżeli nie udaje się ustalić czynnika, który wywołał chorobę, wówczas mówi się o idiopatycznym zapaleniu trzustki.

Czynnikiem odpowiedzialnym za wystąpienie gwałtownej reakcji zapalnej mogą być również wszystkie substancje, które działają niszcząco na narząd lub prowadzą do wystąpienia utrudnień w wydzielaniu enzymów trawiennych.

Dieta wspomagająca leczenie trzustki

Objawy ostrego zapalenia trzustki

Najczęściej pierwszym objawem ostrego zapalenia trzustki jest silny ból, który pojawia się nagle i lokalizuje się w górnej części brzucha. Czasem może promieniować w okolice pleców. Kolejne dolegliwości to uporczywe nudności i wymioty oraz gorączka.

Chorzy na ostre zapalenie trzustki są osłabieni i przyjmują obronną pozycję podczas badania – silnie napinają mięśnie brzucha. Często objawom towarzyszy przyspieszona akcja serca (tachykardia) oraz obniżenie ciśnienia tętniczego, które jest skutkiem odwodnienia (hipowolemii). Rzadziej występujące dolegliwości to żółtaczka i zmiany na skórze, np. zaczerwienienie bądź sinice.

Przy gwałtownie przebiegającym ostrym zapaleniu trzustki występuje czasem bardzo groźny wstrząs. Jest to stan zagrożenia życia, który wiąże się z niewydolnością krążenia skutkującą niedostatecznym zaopatrzeniem komórek organizmu w tlen.

Wystąpienie objawów ostrego zapalenia trzustki często poprzedzone jest tzw. błędem dietetycznym (weselnym), który polega na spożyciu znacznej ilości pokarmu (szczególnie tłustego) w połączeniu z alkoholem.

Jeśli pojawią się wyżej wymienione objawy choroby, osoba, u której istnieje ryzyko wystąpienia OZT, powinna powstrzymać się od spożywania pokarmów i picia alkoholu. Dozwolone jest natomiast picie wody.

Leczenie ostrego zapalenia trzustki

Leczenie ostrego zapalenia trzustki polega na intensywnym, dożylnym nawodnieniu chorego oraz wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych. Dodatkowo pacjenci, w celu złagodzenia dolegliwości, przyjmują leki przeciwbólowe. Równie istotnym elementem leczenia ostrego zapalenia trzustki jest dieta. Wprowadza się ją po głodówce i polega na przyjmowaniu pokarmów ubogotłuszczowych w celu uniknięcia obciążenia narządu. Chorzy zaczynają jeść po ustąpieniu bólu brzucha i dolegliwości takich jak nudności czy wymioty. W ciężkich przypadkach OZT stosuje się żywienie dojelitowe (przez specjalny zgłębnik) lub pozajelitowe (gdy wykluczona jest możliwość żywienia drogą przewodu pokarmowego).

Antybiotykoterapia stosowana jest wyłącznie w przypadkach, w których doszło do zakażenia. Leczenie zabiegowe jest wykonywane w przypadku niedrożności dróg żółciowych lub wystąpienia rozległej martwicy.

Zobacz także

Rokowania przy ostrym zapaleniu trzustki

Rokowania w przypadku wystąpienia ostrego zapalenia trzustki są zależne od postaci choroby. Wyróżnia się trzy rodzaje OZT: łagodną, umiarkowana oraz ciężką. W pierwszej nie występują zaburzenia funkcji innych narządów. W drugiej są obecne i trwają poniżej 48 godzin, natomiast w trzeciej są obecne powyżej tego czasu.

Ostre zapalenie trzustki jest wyleczalne. Największą śmiertelność obserwuje się w przypadku ciężkiej postaci choroby – wynosi ona 10%. Większość chorych wraca jednak do pełni zdrowia. Substytucja insuliny i enzymów trzustkowych jest wymagana u niewielkiej liczby pacjentów. Osoby, które przeszły ciężki atak OZT, powinny być objęte opieką lekarską mającą na celu monitorowanie funkcji wydzielniczej narządu.

Życie po ostrym zapaleniu trzustki

Chorzy po wyjściu ze szpitala powinni przestrzegać diety, która polega na unikaniu spożywania tłustych pokarmów i bezwzględnym zakazie picia alkoholu. Jeżeli został określony czynnik, który wywołał OZT, należy go unikać. U osób z kamicą pęcherzyka żółciowego, która wywołała atak, istnieje wskazanie do wykonania cholecystektomii (operacyjne usunięcie pęcherzyka). U niektórych pacjentów stosuje się substytucję enzymów trzustkowych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Interna Szczeklika 2015/16, red. P. Gajewski, Medycyna Praktyczna, Kraków 2015, s. 596–602.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Jak wygląda leczenie powikłań sepsy?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Gorycz w ustach - co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Gorycz w ustach – co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta przegląda się w lustrze i widzi pryszcze na twarzy

Pryszcze – skąd się biorą i jak się ich pozbyć? Zdradzamy domowe sposoby

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Oko

Zapalenie spojówek może świadczyć o zakażeniu koronawirusem? Jest stanowisko WHO

Ślady krwi na jabłku po ugryzieniu, spowodowane przez szkorbut

Szkorbut – objawy, przyczyny. Na czym polega leczenie szkorbutu?

Kobieta siedzi w gabinecie laekarskim i trzyma się za głowę

Lobotomia – co to jest? Jak przeprowadzany jest zabieg i jakie są skutki uboczne lobotomii?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?