Przejdź do treści

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Ból trzustki - jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Ból trzustki najczęściej jest spowodowany procesem zapalnym, który toczy się w obrębie tego narządu. Jak daje znać chora trzustka i po której stronie jest? Dowiedz się, jakie są objawy bólu trzustki i jak go leczyć.

Trzustka – co to za organ?

Trzustka jest narządem gruczołowym, który spełnia w organizmie rolę związaną z wytwarzaniem enzymów, ułatwiających trawienie tłuszczów i węglowodanów (funkcja zewnątrzwydzielnicza) oraz wydzielaniem insuliny – hormonu odpowiedzialnego za utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi (funkcja wewnątrzwydzielnicza).

Narząd ten pełni w organizmie dwie ważne funkcje: wspomaga pracę układu pokarmowego poprzez produkcję enzymów trawiennych oraz reguluje stężenie glukozy we krwi, ponieważ wydziela insulinę. Stany chorobowe w jej obrębie powodują szereg charakterystycznych dolegliwości. Odczuwanie napadowego i nawracającego bólu trzustki jest wskazaniem do wykonania pilnych badań obrazowych.

Po której stronie jest trzustka?

Gdzie leży trzustka? W tylnej części jamy brzusznej na wysokości odcinka lędźwiowego kręgosłupa (pierwszy i drugi kręg lędźwiowy). Zbudowana jest z głowy, która przylega do dwunastnicy oraz ogona. Ma nieregularny, wydłużony i spłaszczony kształt. Jej długość wynosi 12–20 cm. Jest unerwiona włóknami nerwowymi, które pochodzą od splotu trzewnego. Dolegliwości bólowe związane z chorobami trzustki są wynikiem podrażnienia zakończeń nerwowych znajdujących się w otrzewnej lub zablokowaniem pęcherzyków i kanalików trzustki sokiem trzustkowym.

Od czego boli trzustka?

Zapalenie trzustki najczęściej jest związane z częstym spożywaniem alkoholu. Jest to substancja, która działa toksycznie na komórki trzustki. Poza tym może być ono spowodowane błędami dietetycznymi, paleniem tytoniu, długotrwałym przyjmowaniem leków, kamicą żółciową lub urazem. Choroby trzustki, w których pojawia się charakterystyczny ból nadbrzusza to:

  • ostre zapalenie trzustki (OZT) – ostre zapalenie trzustki rozwija się wskutek aktywacji enzymów trzustkowych; najczęstsze przyczyny OZT to choroby pęcherzyka i dróg żółciowych oraz nadużywanie wysokoprocentowego alkoholu;
  • przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) – schorzenie to charakteryzuje się powolnymi, postępującymi zmianami w obrębie miąższu narządu. Są one nieodwracalne i w efekcie dochodzi do niewydolności organu;
  • rak trzustkidopiero w zaawansowanym stadium daje objawy pod postacią bólu, rokowania w przypadku tej choroby są złe;
  • torbiele i zwapnienia – zazwyczaj są wypełnione sokiem trzustkowym. Najczęściej mają charakter nowotworowy albo powstają w wyniku powikłania ostrego bądź przewlekłego zapalenia trzustki.
Dieta wspomagająca leczenie trzustki

Jak boli trzustka?

To, jak i gdzie boli trzustka, zależy od choroby. Przy zapaleniu ból najczęściej ma charakter ostry, napadowy, piekący, przeszywający. Może trwać kilka godzin lub utrzymywać się stale. Często jest na tyle silny, że nie reaguje na działanie typowych leków przeciwbólowych. Chory przyjmuje charakterystyczną pozycję na lewym boku z podkurczonymi nogami. W przypadku raka dolegliwości bólowe zwykle opisywane są jako bardzo mocne kłucie lub ucisk i nasilają się podczas leżenia na wznak.

Ból znacznie utrudnia codzienną aktywność osoby chorej. Poza nim często pojawiają się także: wzdęcia, nudności, wymioty, utrata apetytu i spadek masy ciała. Jeżeli dojdzie do podrażnienia otrzewnej, dolegliwości bólowe stają się bardziej rozlane, a powłoki brzuszne są napięte i tkliwe.

Ból trzustki – ostre i przewlekłe zapalenie trzustki

Ból w ostrym zapaleniu trzustki zlokalizowany jest w środkowej i górnej części brzucha. U większości pacjentów promieniuje do pleców, jest trudny do wytrzymania i nie mija po zażyciu środków przeciwbólowych. Poza nim pojawiają się także wymioty, zatrzymanie stolca, wzdęcia, podbiegnięcie krwawe wokół pępka i okolicy lędźwiowej. Na powłokach brzusznych, tam gdzie boli trzustka, może pojawić się napięcie i obrona mięśniowa.

W przewlekłym zapaleniu trzustki ból jest umiejscowiony w nadbrzuszu, pod żebrami i niekiedy promieniuje do lewej łopatki. Jest piekący i przeszywający, utrzymuje się przewlekle.

Rak trzustki – gdzie boli trzustka?

Ból przy raku trzustki jest określany jako jeden z najsilniejszych bólów, których można doświadczyć. Spowodowany jest naciekiem guza na sploty nerwowe lub uciskiem na okoliczne narządy. We wczesnym stadium opisywany jest jako uczucie dyskomfortu przebiegające z nudnościami i spadkiem apetytu. Brzuch jest wzdęty i wrażliwy na dotyk.

Następnie choremu doskwiera coraz silniejszy ból w jamie brzusznej (w nadbrzuszu), który promieniuje do pleców. Ma charakter kłucia lub ucisku. Znacznie narasta w ciągu kilku miesięcy. Pojawia się także żółtaczka, świąd skóry, spadek masy ciała. U niektórych stwierdza się obecność dolegliwości bólowych zlokalizowanych tylko w okolicy kręgosłupa lędźwiowego.

Ból trzustki a ból żołądka

Pytanie, które często sobie zadają pacjenci to: jak odróżnić ból żołądka od bólu trzustki? Ból żołądka odczuwamy w nadbrzuszu, potocznie określany jest jako jako „ból w dołku”. Ból trzustki zlokalizowany jest również w nadbrzuszu, ale promieniuje do pleców i ma charakter opasujący. Najczęściej pojawia się 15–30 minut po jedzeniu lub spożyciu alkoholu.

Warto nadmienić też, że ból żołądka – piekący, przeszywający, promieniujący do kręgosłupa, często o znacznym nasileniu, może być spowodowany przewlekłym zapaleniem trzustki. Ból żołądka może pojawiać się w związku z posiłkiem lub niezależnie, zwykle trwa wiele godzin, może być opasujący lub promieniować do pleców. Napady bólu mogą pojawiać się na wiele lat przed ustaleniem rozpoznania choroby. W niektórych przypadkach ból odczuwany jest w sposób przewlekły.

Co na ból trzustki?

Leczenie bólu związanego z chorobami trzustki polega na stosowaniu leków przeciwbólowych (niesteroidowe leki przeciwzapalne, opioidy), a także preparatów, które zawierają enzymy trzustkowe. Dzięki temu zmniejsza się stymulacja komórek narządu.

Jeżeli dolegliwości są silne i oporne na farmakoterapię, u chorego można wykonać neurolizę splotu trzewnego, która polega na przerwaniu przewodzenia impulsów z nerwów do mózgu poprzez wprowadzenie w okolicę splotu środka neurolitycznego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lampa UV do manicure

Manicure z użyciem lamp UV powoduje raka? Polscy onkolodzy komentują

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Katarzyna Grochola przeszła operację nowotworu płuca. "Walka z chorobą polega na tym, żeby się po pierwsze nie przestraszyć"

Katarzyna Grochola przeszła operację nowotworu płuca. „Walka z chorobą polega na tym, żeby się po pierwsze nie przestraszyć”

Chris Evert

Ikona tenisa Chris Evert o swoich zmaganiach z ciężką chorobą: „Na 90 procent już do mnie nie wróci”

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Krzysztof Szewczyk

Krzysztof Szewczyk po latach wyznał, dlaczego zniknął z telewizji. Dziennikarz zmagał się ze śmiertelną chorobą

Inteligentny nóż jest w stanie wykryć nowotwór w ciągu kilku sekund

To prawdziwy przełom w diagnostyce raka! Inteligentny nóż jest w stanie wykryć nowotwory macicy w ciągu kilku sekund

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Trzynastolatka została wyleczona z „nieuleczalnej” białaczki. To wielki sukces lekarzy, którzy zastosowali nowatorską terapię

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Hailey Bieber po raz kolejny w tym roku ma problemy ze zdrowiem. Tym razem chodzi o zmianę na jajniku

Hailey Bieber po raz kolejny w tym roku ma problemy ze zdrowiem. Tym razem chodzi o zmianę na jajniku

W Polsce z powodu raka sromu umiera w Polsce 200 kobiet. "Niemal powszechny brak badań sromu ma konsekwencje dla pacjentów" - podkreśla Marta Frej

W Polsce z powodu raka sromu umiera rocznie 200 kobiet. „Niemal powszechny brak jego badań ma konsekwencje dla pacjentów” – podkreśla Marta Frej

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Przełomowe badanie nad leczeniem glejaka. Szczepionka przeciwko rakowi mózgu może wydłużyć życie pacjenta nawet o kilka lat

Przełomowe badanie nad leczeniem glejaka. Szczepionka przeciwko rakowi mózgu może wydłużyć życie pacjenta nawet o kilka lat

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Kobieta

Chirurdzy przeszczepili nos kobiecie. Wcześniej wyhodowali go na jej przedramieniu