Przejdź do treści

Paraliż senny – jakie są przyczyny, przebieg i leczenie zjawiska?

Kobieta w ciemnych włosach śpi w białej pościeli
Fot. puhhha/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
5 dolegliwości, które nie pozwalają się wyspać
Pierwszy pokaz ciałopozytywności w Polsce! Na Starówce w Warszawie kobiety plus size chodziły w samej bieliźnie
Detoks? Naturalnie! Zobacz, jak zrobiła to Kasia Bem
Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?
Kobieta siedzi w łózku pod pościelą i trzyma chusteczkę przy nosie
Krwotok z nosa – czy odchylać głowę do tyłu?

Okazuje się, że u około 40% populacji występują tzw. paraliże senne objawiające się uczuciem  bezwładności ciała przebiegającego z jednoczesnym uczuciem kłucia/ucisku w klatce piersiowej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Paraliż senny nie jest na ogół groźnym zjawiskiem, jednakże wzbudza nieprzyjemne odczucia a nawet lęk. Zjawisko to związane jest z fazą REM (ang. rapid eye movement) czyli fazą z szybkimi ruchami gałek ocznych. Podczas tej fazy dochodzi do fizjologicznego porażenia mięśni, w tym mięśni oddechowych i gałek ocznych. Czasami jednak bywa tak, że senny paraliż pojawia się w innym momencie niż faza REM, np. przy gwałtownym wybudzaniu się ze snu lub podczas zasypiania. Sprawia to, że osoba, która doświadcza takiego paraliżu jest świadoma jego pojawiania się, ale nie jest w stanie się poruszyć ani wymówić nawet słowa. Objawami towarzyszącymi paraliżu sennego jest także silne uczucie strachu i tachykardia (czyli przyspieszone bicie serca). W nieco mniejszej ilości przypadków mogą pojawić się także omamy słuchowe oraz wzrokowe. Przeciętny czas trwania paraliżu sennego wynosi około kilkanaście sekund. Bardzo rzadko kilka minut.

Przyczyny paraliżu sennego

Paraliż senny można określić jako stan, kiedy mózg człowieka już się obudził, a jego ciało nadal pogrążone jest w śnie. Nie ustalono jednej, konkretnej przyczyny pojawienia się tego zjawiska w nocy. Jednakże istnieje kilka czynników, które mogą zwiększać ryzyko jego pojawienia się. Aby zapobiegać paraliżowi sennemu należy unikać zbyt późnego kładzenia się spać w nieregularnych porach. Ryzyko pojawienia się paraliżu zwiększa się kiedy człowiekowi towarzyszą bardzo silne stresu lub inne napięcia emocjonalne. Czynnikami zwiększającymi prawdopodobieństwo pojawienia się zjawiska jest także uzależnienie od substancji psychoaktywnych, w tym narkotyków i alkoholu. Paraliż senny na ogół nie wymaga leczenia.  Jednakże jeśli pojawia się zbyt często należy bezzwłocznie zgłosić się do lekarza. Często zjawisko to mylone jest z bezdechem sennym i padaczką, a oba schorzenia nieleczone mogą być poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia. Naukowcy podają możliwy mechanizm o podłożu molekularnym mogący mieć wpływ na powstawanie paraliżów sennych. Okazuje się, że zaburzenia w wydzielaniu neurotransmiterów krążących w mózgu – glicyny i GABA – mogą wywoływać zjawisko.

Dziewczyna hamak

Jak wywołać paraliż senny?

Paraliż senny kojarzony jest zazwyczaj z negatywnymi i niepokojącymi objawami. Istnieje jednak grupa ludzi, która decyduje się na podjęcie praktyk mających na celu wywoływanie paraliżu sennego. Co nimi kieruje? Część praktyków uważa, że opanowanie tego zjawiska może pomóc w przejęciu kontroli nad snem i kreowaniu wizji sennych na własna rękę. Aby móc doświadczyć paraliżu sennego należy położyć się w stanie zrelaksowanym bez wykonywania żadnych ruchów i jednocześnie czekanie na pojawienie się omamów hipnagogicznych. Są to obrazki (kształty lub historyjki) pojawiające się fizjologicznie podczas zasypiania. Zaraz po hipnagogach na ogół pojawiają się wrażenia słuchowe i drgania całego ciała. Chociaż nie jest to łatwe, należy w tym momencie utrzymać ten stan starając się nie zasnąć. Wówczas hipnagogi dotykowe przechodzą w stan całkowitego paraliżu sennego. Ważne jest, aby technikę tę wdrażać tylko wtedy gdy występuje duża senność. W przeciwnym razie praktyka będzie nieefektywna. Praktycy wdrożenia paraliżu sennego twierdzą, że wraz z doświadczeniem paraliż zaczyna być przyjemnym zjawiskiem.  

Zobacz także

Badania i leczenie paraliżu sennego

Aby rozpoznać paraliż senny należy przeprowadzić dokładne badanie elektroencefalograficzne (EEG). Lekarze chcą w ten sposób wykluczyć inne schorzenie – padaczki. Ważne jest także oddzielenie paraliżu od bezdechu sennego, co wiąże się z ustaniem wentylacji płuc i mniejszą ilością tlenu we krwi. Jeśli badania wykażą jednak na paraliż, należy udać się z problemem do poradni leczenia zaburzeń snu. W poważniejszych przypadkach warto skonsultować się z lekarzem neurologiem celem wykonania dodatkowych badań. Z racji tego, że paraliż senny nie jest określany jako jednostka choroba, nie może być mowy o farmakologicznym jego leczeniu. Istnieje jednak kilka sposobów na to, aby doświadczenia te pojawiały się z mniejszą częstotliwością w przyszłości. Przede wszystkim, w miarę możliwości, należy wykonywać szybkie wdechy i wydechy i postarać się poruszać palcami u rąk i stóp. Gdy w ciele poruszy się choćby jeden mięsień, paraliż ustaje. Próba uśmiechnięcia się lub uniesienia brwi do góry jest również skuteczna.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości

Kapsułka probiotyku trzymana w palcach

Po co stosuje się probiotyki? Jak działają bakterie probiotyczne?