Przejdź do treści

Paraliż senny – jakie są przyczyny, przebieg i leczenie zjawiska?

Kobieta w ciemnych włosach śpi w białej pościeli
Fot. puhhha/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dziewczyna hamak
5 patentów na wiosenne przemęczenie. Sprawdź, jak ustrzec się przed kacem po zimie
Zdrowy posiłek na stole
Odchudzanie a efekt jo-jo. O gubieniu kilogramów opowiada diabetolog prof. Leszek Czupryniak
Pomysł na małże
Masz ochotę na makaron? Spróbuj małży w towarzystwie koperku i białego wina
Kobieta siedzi na podłodze i je
Znów spóźnia ci się okres? Trenujesz? Odchudzasz się? Poznaj możliwe przyczyny zaburzonego cyklu miesiączkowego
10 sposobów na to, by nie zwariować. Radzi Kasia Bem

Okazuje się, że u około 40% populacji występują tzw. paraliże senne objawiające się uczuciem  bezwładności ciała przebiegającego z jednoczesnym uczuciem kłucia/ucisku w klatce piersiowej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Paraliż senny nie jest na ogół groźnym zjawiskiem, jednakże wzbudza nieprzyjemne odczucia a nawet lęk. Zjawisko to związane jest z fazą REM (ang. rapid eye movement) czyli fazą z szybkimi ruchami gałek ocznych. Podczas tej fazy dochodzi do fizjologicznego porażenia mięśni, w tym mięśni oddechowych i gałek ocznych. Czasami jednak bywa tak, że senny paraliż pojawia się w innym momencie niż faza REM, np. przy gwałtownym wybudzaniu się ze snu lub podczas zasypiania. Sprawia to, że osoba, która doświadcza takiego paraliżu jest świadoma jego pojawiania się, ale nie jest w stanie się poruszyć ani wymówić nawet słowa. Objawami towarzyszącymi paraliżu sennego jest także silne uczucie strachu i tachykardia (czyli przyspieszone bicie serca). W nieco mniejszej ilości przypadków mogą pojawić się także omamy słuchowe oraz wzrokowe. Przeciętny czas trwania paraliżu sennego wynosi około kilkanaście sekund. Bardzo rzadko kilka minut.

Przyczyny paraliżu sennego

Paraliż senny można określić jako stan, kiedy mózg człowieka już się obudził, a jego ciało nadal pogrążone jest w śnie. Nie ustalono jednej, konkretnej przyczyny pojawienia się tego zjawiska w nocy. Jednakże istnieje kilka czynników, które mogą zwiększać ryzyko jego pojawienia się. Aby zapobiegać paraliżowi sennemu należy unikać zbyt późnego kładzenia się spać w nieregularnych porach. Ryzyko pojawienia się paraliżu zwiększa się kiedy człowiekowi towarzyszą bardzo silne stresu lub inne napięcia emocjonalne. Czynnikami zwiększającymi prawdopodobieństwo pojawienia się zjawiska jest także uzależnienie od substancji psychoaktywnych, w tym narkotyków i alkoholu. Paraliż senny na ogół nie wymaga leczenia.  Jednakże jeśli pojawia się zbyt często należy bezzwłocznie zgłosić się do lekarza. Często zjawisko to mylone jest z bezdechem sennym i padaczką, a oba schorzenia nieleczone mogą być poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia. Naukowcy podają możliwy mechanizm o podłożu molekularnym mogący mieć wpływ na powstawanie paraliżów sennych. Okazuje się, że zaburzenia w wydzielaniu neurotransmiterów krążących w mózgu – glicyny i GABA – mogą wywoływać zjawisko.

Dziewczyna hamak

Jak wywołać paraliż senny?

Paraliż senny kojarzony jest zazwyczaj z negatywnymi i niepokojącymi objawami. Istnieje jednak grupa ludzi, która decyduje się na podjęcie praktyk mających na celu wywoływanie paraliżu sennego. Co nimi kieruje? Część praktyków uważa, że opanowanie tego zjawiska może pomóc w przejęciu kontroli nad snem i kreowaniu wizji sennych na własna rękę. Aby móc doświadczyć paraliżu sennego należy położyć się w stanie zrelaksowanym bez wykonywania żadnych ruchów i jednocześnie czekanie na pojawienie się omamów hipnagogicznych. Są to obrazki (kształty lub historyjki) pojawiające się fizjologicznie podczas zasypiania. Zaraz po hipnagogach na ogół pojawiają się wrażenia słuchowe i drgania całego ciała. Chociaż nie jest to łatwe, należy w tym momencie utrzymać ten stan starając się nie zasnąć. Wówczas hipnagogi dotykowe przechodzą w stan całkowitego paraliżu sennego. Ważne jest, aby technikę tę wdrażać tylko wtedy gdy występuje duża senność. W przeciwnym razie praktyka będzie nieefektywna. Praktycy wdrożenia paraliżu sennego twierdzą, że wraz z doświadczeniem paraliż zaczyna być przyjemnym zjawiskiem.  

Zobacz także

Badania i leczenie paraliżu sennego

Aby rozpoznać paraliż senny należy przeprowadzić dokładne badanie elektroencefalograficzne (EEG). Lekarze chcą w ten sposób wykluczyć inne schorzenie – padaczki. Ważne jest także oddzielenie paraliżu od bezdechu sennego, co wiąże się z ustaniem wentylacji płuc i mniejszą ilością tlenu we krwi. Jeśli badania wykażą jednak na paraliż, należy udać się z problemem do poradni leczenia zaburzeń snu. W poważniejszych przypadkach warto skonsultować się z lekarzem neurologiem celem wykonania dodatkowych badań. Z racji tego, że paraliż senny nie jest określany jako jednostka choroba, nie może być mowy o farmakologicznym jego leczeniu. Istnieje jednak kilka sposobów na to, aby doświadczenia te pojawiały się z mniejszą częstotliwością w przyszłości. Przede wszystkim, w miarę możliwości, należy wykonywać szybkie wdechy i wydechy i postarać się poruszać palcami u rąk i stóp. Gdy w ciele poruszy się choćby jeden mięsień, paraliż ustaje. Próba uśmiechnięcia się lub uniesienia brwi do góry jest również skuteczna.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

„Jak to możliwe, że nie mam rąk i nogi, a mam chłopaka i pracę, kiedy ona jest zdrowa i ładna, a tego nie ma” – mówi w rozmowie z Hello Zdrowie Aldona Plewińska, modelka inna niż wszystkie

„Miednica to nasze kobiece centrum dowodzenia”. Mięśnie Kegla potrzebują treningu, fizjoterapeutka wyjaśnia jak to robić i w jaki sposób ciało nam się odwdzięczy

„Nie bójmy się negatywnych emocji, nie ukrywajmy ich, pokażmy dziecku, że one też są w porządku”. Psycholog Ewa Sękowska-Molga o depresji wśród dzieci

Zainteresują cię również:

Dziewczyna trzyma w dłoni tabletkę żelaza.

Niedobór żelaza – dlaczego jest taki niebezpieczny i jak go uzupełnić?

Dziewczyna trzyma w dłoni tabletkę żelaza.

Żelazo – pierwiastek na wagę złota. Skąd go brać?

Kobieta z metaplazją podczas konsultacji lekarskiej.

Metaplazja – na czym polega i czym różni się od dysplazji?

Kobieta dostaje zastrzyk z heparyny.

Heparyna – działanie, skutki uboczne, przeciwwskazania do stosowania

Mężczyźnie jest pobierana krew, na pierwszym planie są widoczne probówki

Neutropenia – co to jest? Dowiedz się, jakie są jej przyczyny, czym może się objawiać oraz jak wygląda skuteczne leczenie

Para odbywa stosunek seksualny

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

Kobieta siedzi półnaga w białej bieliźnie i na wysokości krocza trzyma różową wstążkę

Jakie są objawy raka sromu? Co to za choroba, jakie są opcje terapeutyczne i rokowania?

Kobieta siedzi w gabinecie laekarskim i trzyma się za głowę

Lobotomia – co to jest? Jak przeprowadzany jest zabieg i jakie mogą być skutki lobotomii?

Kobieta w zaawansowanej ciąży w bluzce w paski siedzi na kanapie

Co to jest rzucawka ciążowa? Jakie są jej przyczyny, czym może się przejawiać i jak wygląda leczenie?

Niemowlę bardzo płacze

Co to jest wirus RSV? Objawy, leczenie i profilaktyka zakażenia

Kobieta z dalekowzrocznością podczas badania okulistycznego.

Dalekowzroczność: na czym polega i jak ją korygować?

Dziewczyna cierpiąca na bigoreksję przegląda się w lustrze.

Bigoreksja – zaburzony obraz własnego ciała. Jakie są objawy choroby?

Chora kobieta w żółtej bluzce

Co może powodować zakażenie wirusem EBV? Objawy, leczenie i badania

Kobieta w zaawansowanej ciąży leży w domu na kanapie

Co to jest test PAPPA? Jakie są wskazania do jego wykonania oraz jak interpretować wyniki testu?

Kobieta z zapaleniem mózgu leży w szpitalu.

Bakteryjne i wirusowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta trzyma się za brzuch w czerwonym zaznaczonym miejscu

Splenomegalia – jakie mogą być przyczyny i objawy powiększenia śledziony?

Kobieta z zespołem antyfosfolipidowym podczas konsultacji lekarskiej.

Zespół antyfosfolipidowy – przyczyny powstania, objawy, diagnostyka, leczenie

Kobieta w ciąży łyka tabletki

Czym jest zatrucie ciążowe? Przyczyny, objawy oraz leczenie nadciśnienia w ciąży

Kobieta z niewydolnością krążenia trzyma się za klatkę piersiową.

Niewydolność krążenia – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta cierpiąca na raka narki trzyma się za obolałe miejsca.

Czym jest rak nerki? Jakie są jego rodzaje, objawy, rokowania i metody leczenia?

Kobieta z rakiem pcherza moczowego trzyma się za brzuch.

Jak objawia się rak pęcherza moczowego? Czy jest wyleczalny?

Kobieta podczas konsultacji lekarskiej.

Zespół Cushinga – choroba endokrynologiczna o wielu objawach

Chłopiec zakażony mięsakiem zakaźnym podczas badania dermatologicznego.

Mięczak zakaźny – choroba, która dotyka nie tylko dzieci

Kobieta cierpiąca na narkolepsję ziewa.

Narkolepsja, czyli kiedy nie możesz wygrać ze snem. Czy narkolepsja jest groźna?