Przejdź do treści

Paraliż senny – co to jest, jakie są jego przyczyny i objawy?

Kobieta śpi - paraliż senny
Paraliż senny - co to jest?Fot. puhhha/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Paraliż senny występuje u prawie 40 proc. populacji. Obudziłaś się w środku nocy z uczuciem stresu i paniki? To mogły być pierwsze objawy paraliżu sennego. Jak wygląda tak stan? 

Co to paraliż senny?

Paraliż senny to stan, kiedy mózg człowieka już się obudził, a jego ciało nadal pogrążone jest w śnie. Paraliż senny nie jest na ogół groźnym zjawiskiem, jednakże wzbudza nieprzyjemne odczucia, a nawet lęk. Zjawisko to związane jest z fazą REM (ang. rapid eye movement), czyli fazą z szybkimi ruchami gałek ocznych. Podczas tej fazy dochodzi do fizjologicznego porażenia mięśni, w tym mięśni oddechowych i gałek ocznych.

Czasami jednak bywa tak, że senny paraliż pojawia się w innym momencie niż faza REM, np. przy gwałtownym wybudzaniu się ze snu lub podczas zasypiania. Sprawia to, że osoba, która doświadcza takiego paraliżu, jest świadoma jego pojawiania się, ale nie jest w stanie się poruszyć ani wymówić nawet słowa.

Paraliż senny – objawy

Objawy paraliżu sennego to:

  • katapleksja, czyli porażenie mięśni, przy jednoczesnym zachowaniu pełnej świadomości;
  • silne uczucie strachu i przerażenia;
  • panika i ogromny stres;
  • tachykardia (czyli przyspieszone bicie serca);
  • halucynacje (omamy) słuchowe oraz wzrokowe.

Przeciętny czas trwania paraliżu sennego wynosi około kilkanaście sekund. Bardzo rzadko kilka minut.

Przyczyny paraliżu sennego

Nie ustalono jednej, konkretnej przyczyny pojawienia się tego zjawiska w nocy. Jednakże istnieje kilka czynników, które mogą zwiększać ryzyko jego pojawienia się:

  • późne kładzenie się spać o nieregularnych porach,
  • bardzo silny stres lub inne napięcia emocjonalne,
  • uzależnienie od substancji psychoaktywnych, w tym narkotyków i alkoholu.

Naukowcy podają możliwy mechanizm o podłożu molekularnym mogący mieć wpływ na powstawanie paraliżów sennych. Okazuje się, że zaburzenia w wydzielaniu neurotransmiterów krążących w mózgu – glicyny i GABA – mogą wywoływać zjawisko.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z dobrym seksem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność
WIMIN Odporność, 30 kaps.
59,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Mama, Beauty
Wimin Zestaw z myślą o dziecku, 30 saszetek
139,00 zł
Dziewczyna hamak

Badania i leczenie paraliżu sennego

Aby rozpoznać paraliż senny, należy przeprowadzić dokładne badanie elektroencefalograficzne (EEG). Lekarze chcą w ten sposób wykluczyć inne schorzenie – padaczkę. Ważne jest także oddzielenie paraliżu od bezdechu sennego, co wiąże się z ustaniem wentylacji płuc i mniejszą ilością tlenu we krwi.

Jeśli badania wskażą jednak na paraliż, należy udać się z problemem do poradni leczenia zaburzeń snu. W poważniejszych przypadkach warto skonsultować się z lekarzem neurologiem celem wykonania dodatkowych badań. Z racji tego, że paraliż senny nie jest określany jako jednostka choroba, nie może być mowy o farmakologicznym jego leczeniu.

Istnieje jednak kilka sposobów na to, aby doświadczenia te pojawiały się z mniejszą częstotliwością w przyszłości. Przede wszystkim, w miarę możliwości, należy wykonywać szybkie wdechy i wydechy i postarać się poruszać palcami u rąk i stóp. Gdy w ciele poruszy się choćby jeden mięsień, paraliż ustaje. Próba uśmiechnięcia się lub uniesienia brwi do góry jest również skuteczna.

Jak wywołać paraliż senny?

Paraliż senny kojarzony jest zazwyczaj z negatywnymi i niepokojącymi objawami. Istnieje jednak grupa ludzi, która decyduje się na podjęcie praktyk mających na celu wywoływanie paraliżu sennego. Co nimi kieruje? Część praktyków uważa, że opanowanie tego zjawiska może pomóc w przejęciu kontroli nad snem i kreowaniu wizji sennych na własna rękę.

Aby móc doświadczyć paraliżu sennego, należy położyć się w stanie zrelaksowanym bez wykonywania żadnych ruchów i jednocześnie czekać na pojawienie się omamów hipnagogicznych. Są to obrazki (kształty lub historyjki) pojawiające się fizjologicznie podczas zasypiania. Zaraz po hipnagogach na ogół pojawiają się wrażenia słuchowe i drgania całego ciała. Chociaż nie jest to łatwe, należy w tym momencie utrzymać ten stan, starając się nie zasnąć. Wówczas hipnagogi dotykowe przechodzą w stan całkowitego paraliżu sennego.

Ważne jest, aby technikę tę wdrażać tylko wtedy, gdy występuje duża senność. W przeciwnym razie praktyka będzie nieefektywna. Praktycy wdrożenia paraliżu sennego twierdzą, że wraz z doświadczeniem paraliż zaczyna być przyjemnym zjawiskiem.  

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

"Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk". Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po informacjach o wybuchu rakiety na polskim terytorium

„Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk”. Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po wybuchu rakiety w Przewodowie

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Kobieta patrzy w obiektyw

Kortyzol – norma i badanie. Jak obniżyć poziom kortyzolu?

Twoja mama ma nadciśnienie? Zobacz, co możesz dla niej zrobić!

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Kobieta

„Głębokie oddychanie może nam pomóc wtedy, kiedy chcemy się ożywić, a nie uspokoić”. Psycholożka wyjaśnia, jak oddychać, by ostudzić emocje

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

7 codziennych nawyków osłabiających odporność. Może któryś z nich ciebie dotyczy?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

kieliszek wina

5 rzeczy, których nie cierpi twój żołądek

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

Psychoterapeutka Aneta Rutkowska: „Nikt nie przychodzi, mówiąc: 'Jestem uzależniony od adrenaliny’. A w trakcie okazuje się często, że nie są oni w stanie znosić codzienności życia”

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

Będziemy pracować krócej? Nowy projekt ustawy, który ma na celu poprawę naszego zdrowia, trafił do Sejmu

Będziemy pracować krócej? Nowy projekt ustawy, który ma na celu poprawę naszego zdrowia, trafił do Sejmu

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

kobieta owinięta kocem

Często łapiesz infekcje? Dowiedz się, w czym może tkwić problem

Kamila Bogucka i Lidia Wójcik, "Ogarnij Hashimoto”/ Archiwum prywatne

„Hashimoto pojawia się po coś. To sygnał ciała, że nie jesteśmy dla siebie numerem jeden” – uważają Lidia Wójcik i Kamila Bogucka z „Ogarnij Hashimoto”

Kobieta trenuje

Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy

Kobieta

Czujesz w jelitach ucisk, bulgotanie i przelewanie, kiedy się stresujesz? Możesz to złagodzić w prosty i szybki sposób

×