Przejdź do treści

Placebo – czy można leczyć, nie lecząc? Czy placebo w ogóle działa?

placebo - pudełko z tabletkami obok kostek cukru
Fot. PavelStock / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Twierdzenia, że miałam seksomnię, zrujnowały moją sprawę o gwałt” – podkreśla Jade McCrossen-Nethercott
Bierzesz kilka opakowań antybiotyków rocznie? Internistka tłumaczy, co dzieje się z twoją wątrobą
Nowe rozporządzenie, więcej badań na tarczycę. „Jest jednak pewien warunek” zauważa Aleksandra Miszkiewicz
Dlaczego Polki nie śpią? Wyniki najnowszego badania zaskakują
Czekasz na okres, a on cały czas nie nadchodzi? Możliwych powodów jest znaczenie więcej niż ciąża

Placebo to swoista zabawa w udawanie. Pacjent przyjmujący określone leki jest przekonany, że one pomagają. W efekcie często zdarza się, że rzeczywiście czuje chwilową poprawę. Cały szkopuł polega na tym, że podane środki najczęściej nie zawierają nawet śladu substancji aktywnej. Na tym właśnie polega efekt placebo.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Placebo ma znaczenie tak w leczeniu niektórych dolegliwości, jak i w prowadzeniu badań naukowych. W przypadku tych drugich pozwala bowiem ustalić, który lek faktycznie działa, a który bazuje jedynie na autosugestii.

Placebo – co to jest?

Placebo (z łac. ‘będę się podobał, podobam się’) to sytuacja, w której pacjent przyjmuje „lek” niezawierający substancji aktywnych, a mimo to jego stan ulega poprawie. Placebo to substancja lub działanie obojętne dla zdrowia pacjenta, a wykorzystywane jako terapia i „prawdziwe” leczenie. Warunkiem zaistnienia efektu placebo jest przekonanie pacjenta, że przyjmuje on prawdziwy lek, który ma móc pomóc w walce z chorobą. Chory nie ma więc świadomości, że lek, który przyjął, pozbawiony jest bezpośredniego działania leczniczego.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Efekt nocebo, czyli jak doprowadzić się do choroby siłą umysłu

Placebo – znaczenie dla medycyny

Placebo do tej pory pozostaje fenomenem medycyny. Efekt ten nie jest wytłumaczalny do końca. Placebo nieświadomie stosowano właściwie od wieków. Do XIX wieku leki nie były poddawane jakimś szczególnym badaniom. Wiele osób może zaskoczyć fakt, że właściwie jedynie 20% stosowanych leków przeszło naukowe badania dowodzące ich skuteczności (dane Office of Technology Assessment). Nie chodzi oczywiście o to, że leki nie przechodzą badań naukowych. Chodzi jednak o taki ich typ, który dokładnie wyjaśnia i potwierdza mechanizm działania danej substancji.

Znaczenie placebo dla myślenia o leczeniu to przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, jak wielkie znaczenie w procesie leczniczym ma wiara leczonych i leczących. Okazuje się, że w części przypadków już samo poddanie się leczeniu, a więc wizyta u lekarza i przyjmowanie zalecanych specyfików, pomaga w powrocie do zdrowia. Mowa przede wszystkim o mniej poważnych schorzeniach czy infekcjach. Znaczenie placebo jest jednak niepodważalne.

Siłę efektu placebo – co potwierdzają badania naukowe – zwiększa łacińska nazwa preparatu, jego wysoka cena (drogie = skuteczne), trudność w zdobyciu. Nie bez znaczenia jest kolor i wielkość tabletki placebo. Podobno najskuteczniej działają te duże, czerwone i gorzkie. Dużą rolę odgrywa autorytet medyczny, polecający daną kurację.

Warto pamiętać, że np. ulotka o efektach ubocznych lub historie pacjentów, których nie udało się wyleczyć danym lekiem, mogą powodować efekt przeciwny do placebo, czyli nocebo (niewiarę w to, że lek może pomóc).

Placebo – lek w badaniach naukowych

Placebo ma znaczenie w badaniach naukowych. Jest ono elementem tzw. ślepej próby, która pozwala potwierdzić lub wykluczyć skuteczność działania danego leku. Jednej grupie pacjentów podaje się lek zawierający substancje aktywne, drugiej grupie – lek placebo. Oczywiście obydwie grupy są przekonane, że przyjmują substancję aktywną. W badaniach naukowych wykorzystuje się często także podwójną ślepą próbę, gdzie nie tylko pacjenci, lecz także lekarze nie wiedzą, kto przyjmuje właściwą substancję, a kto tylko placebo. Lek może bowiem działać wyłącznie na świadomość pacjenta i przynieść chwilową poprawę, nie walcząc jednak z chorobą. Ślepa próba ma na celu sprawdzenie, czy poprawa związana z przyjmowaniem leku jest wyłącznie efektem placebo, czy ma też konkretne fizyczne działanie.

Zobacz także

Placebo – tabletki w leczeniu homeopatycznym

Placebo, mimo iż od dawna lekarze i farmaceuci zdają sobie sprawę z jego istnienia, jest wykorzystywane w leczeniu. Przede wszystkim w homeopatii, tak popularnej wśród polskich pacjentów (korzysta z niej aż 30% Polaków). Jednym ze sztandarowych leków placebo jest oscillococcinum. Efekt placebo wykorzystuje także spora część leków na depresję (dostępnych bez recepty) lub preparatów, które mają przyspieszać odchudzanie.

Antykoncepcja z placebo

Placebo w antykoncepcji nie ma żadnego znaczenia dla ochrony przed ciążą. Rola tabletek placebo znajdujących się w blistrze jest zupełnie inna. Przy standardowej antykoncepcji blister zawiera 21 tabletek. W antykoncepcji z placebo jest to 28 sztuk, w tym 7 tabletek bez substancji czynnych. Chodzi o ułatwienie kobietom budowania nawyku codziennego przyjmowania tabletki o regularnej porze. W tradycyjnym dawkowaniu po 21 dniach następuje 7-dniowa przerwa, w trakcie której dochodzi do krwawienia. Ponieważ spora część kobiet ma problem z regularnym zachowaniem tego rytmu i po tygodniowej przerwie zapomina o tabletce, farmaceuci przygotowali antykoncepcję z placebo, którą przyjmuje się codziennie bez żadnej przerwy.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

×