Przejdź do treści

Postbiotyki. O tym, czym są, gdzie je znajdziemy i czy warto się nimi zainteresować, mówi Ewa Kowalska

Postbiotyki - czym są? / pexels
Postbiotyki - czym są? / pexels
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Lekarz zbagatelizował jej objawy. O tym, że to rak piersi, 29-latka dowiedziała się w ósmym miesiącu ciąży
Natalia Nykiel: „Normalne, że ich dotykam”. To ważny spot, który powinna obejrzeć każda nastolatka
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł
„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”

Czy słyszałaś już o coraz bardziej popularnych postbiotykach? „Postbiotyki zdecydowanie należą do tego samego świata co probiotyki i prebiotyki, są z nimi bezpośrednio powiązane” – mówi Ewa Kowalska, biotechnolożka, doradczyni żywieniowa i ekspertka probiotykoterapii. Co warto o nich wiedzieć? 

Probiotyk i prebiotyk

„Do antybiotyku proszę koniecznie kupić probiotyk” – mówili już kilkadziesiąt lat temu lekarze, a farmaceuci na prośbę o probiotyk podawali białą zawiesinę w szklanej, małej buteleczce. Wtedy probiotyk stosowało się tylko przy antybiotykoterapii. Z czasem jednak probiotyki stały się jednymi z najczęściej kupowanych suplementów diety. I nic w tym dziwnego – zawarte w nich hodowle żywych drobnoustrojów wywierają bardzo korzystny wpływ na zdrowie.

O probiotykach po raz pierwszy zaczął mówić w 1954 roku niemiecki badacz, Ferdinand Vergin. Porównał on negatywne działanie uboczne antybiotyków i innych preparatów przeciwbakteryjnych na mikroflorze jelitowej z korzystnym działaniem niektórych bakterii probiotycznych.

Probiotyki jednak najlepiej działają w parze z prebiotykami, które stanowią pożywkę dla bakterii probiotycznych. Wynaleziono je w 1995. Wtedy to naukowcy Glenn Gibson i Marcel Roberfroid ustalili, że poprzez uzupełnienie diety o nietrawienne składniki pokarmu stymulowany jest wzrost i aktywność mikroorganizmów w przewodzie pokarmowym.

Probiotyki wraz z prebiotykami tworzą tzw. synbiotyki. Ostatnimi czasy jednak coraz częściej mówi się także o postbiotykach.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

małgorzata ponikowska

Postbiotyki – co warto o nich wiedzieć?

O to, czym są postbiotyki, zapytałam Ewę Kowalską, biotechnolożkę, doradczynię żywieniową i ekspertkę probiotykoterapii, prowadzącą na Instagramie profil @dietetyczna_biotechnolog.

– Definicją, która najbardziej do mnie przemawia i jest najbardziej zrozumiała, to ta zaproponowana przez badaczy Tsilingiri i Rescigno, którzy zdefiniowali postbiotyk jako „każdy czynnik wynikający z aktywności metabolicznej probiotyku lub dowolnej uwolnionej cząsteczki zdolnej do przekazania gospodarzowi korzystnych efektów w sposób bezpośredni lub pośredni”.

Typowa definicja postbiotyków mówi, że są to funkcjonalne związki bioaktywne, które powstają w procesie fermentacji przeprowadzanej przez bakterie zasiedlające nasze jelito grube – wyjaśnia ekspertka.

I dodaje, że postbiotyki to tak naprawdę bardzo szerokie określenie, pod które możemy schować przeróżne składniki, m.in. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (najbardziej znany nam maślan), białka funkcjonalne, polisacharydy pozakomórkowe, lizaty komórkowe czy muropeptydy.

Ekspertka wyjaśnia, że postbiotyki zdecydowanie należą do tego samego świata co probiotyki i prebiotyki, są z nimi bezpośrednio powiązane.

– Nasza mikrobiota jelitowa jest zasiedlona bilionami bakterii, które dzielą się na te korzystne dla naszego zdrowia i te zdecydowanie mniej korzystne. Prozdrowotne działanie naszych dobroczynnych bakterii możemy stymulować dodatkowo przyjmując dobrej jakości probiotyki przyczyniające się do wzrostu różnorodności bakteryjnej w naszych jelitach. Zanim jednak nastąpi ten niesamowity wzrost, musimy nakarmić nasze mikroorganizmy. Czym? Prebiotykami – składnikami diety, które są odporne na działanie enzymów trawiennych i mogą zostać sfermentowane w jelicie grubym przez nasze bakterie. Są więc dla nich swoistym paliwem i źródłem energii. W procesie fermentacji powstają produkty metabolizmu bakterii w postaci właśnie naszych postbiotyków, które od tego momentu mogą zaczynać swoje działanie – mówi Ewa Kowalska.

Działanie postbiotyków jest bardzo zbliżone do tego przypisywanego probiotykom i prebiotykom.

– Nasz organizm każdego dnia musi zmagać się z różnorodnymi stanami zapalnymi. Dopóki nie są to ostre i długotrwałe stany, to sytuacja jest całkowicie normalna. Są one wpisane w funkcjonowanie naszego organizmu. Nasze jelita i mikrobiota jelitowa dbają, aby nie dochodziło do rozwoju ostrych stanów zapalnych.

Wydzielane przez drobnoustroje jelitowe postbiotyki przyczyniają się do uszczelniania nabłonka jelitowego, wpływając na zwiększoną produkcję mucyny. Ponadto postbiotyki, takie jak krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA) zmniejszają ilość cytokin prozapalnych, których długotrwałe działanie może prowadzić do poważniejszych chorób. Poprzez działanie immunomodulujące (inaczej mówiąc modulujące działanie naszego układu odpornościowego) postbiotyki pomagają w zapobieganiu chorobom zapalnym jelit, chorobom autoimmunologicznym, a nawet cywilizacyjnym, w tym nowotworom – tłumaczy ekspertka.

Ewa Kowalska dodaje, że innym bardzo ważnym działaniem postbiotyków jest działanie przeciwpatogenne, dzięki czemu nie dojdzie do przerostu chorobotwórczych drobnoustrojów w jelicie. Postbiotyki pomagają po antybiotykoterapii i po przejściu tzw. „grypy żołądkowej” w przywracaniu stabilizacji mikrobioty jelitowej, która jest mocno zaburzona i mało różnorodna.

– Dodatkowa suplementacja może przynieść świetne efekty u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit, zespołem jelita drażliwego, a nawet różnego rodzaju alergiami. Reasumując, postbiotyki dość mocno dbają o dobrą formę naszego układu odpornościowego i razem z probiotykami są strażą ochronną naszych jelit – wyjaśnia ekspertka.

Źródła postbiotyków, czyli gdzie możemy je znaleźć

Probiotyki możemy znaleźć w aptece, a prebiotyki w kuchni. A co z postbiotykami?

– Możemy je znaleźć w fermentowanych produktach mlecznych czy kiszonkach, chociaż tutaj chciałabym postawić duże „ale”. Już mówię dlaczego. W jogurtach czy kefirach rzadko mamy do czynienia z konkretnym szczepem probiotycznym, zazwyczaj są to przemysłowe kultury starterowe, które mają dość słabe zdolności do wytwarzania postbiotyków. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku żywności funkcjonalnej, która zakłada wykorzystanie różnych substancji prozdrowotnych i wzbogacenie w nie pewnych grup produktów, w tym pro-, pre- i postbiotyków – wyjaśnia Ewa Kowalska.

I dodaje: nie bójmy się żywności funkcjonalnej. Nie jest to bowiem żywność modyfikowana w sposób, który miałby nam zaszkodzić, a wręcz przeciwnie. To grupa produktów, która ma na celu wywołać korzystne efekty zdrowotne. W postbiotyki są wzbogacane takie produkty, jak: sery, jogurty, pieczywo pełnoziarniste, a nawet popularne kabanosy.

Postbiotyki – czy możemy je łykać jak probiotyki?

Jak tłumaczy Ewa Kowalska postbiotyki są także dostępne w postaci suplementów diety.

– Najbardziej popularny kwas masłowy możemy dostać bez problemu w aptekach. Trzeba jednak wybierać go z głową – podobnie jak probiotyki czy każdy inny suplement. Nie zawsze producenci są wobec nas w porządku i piszą na swoich produktach rzeczy, które są tanim chwytem marketingowym, a nie stanem faktycznym.

Maślan sodu jest często stosowany przez osoby z chorobami zapalnymi jelit oraz po antybiotykoterapii w celu wsparcia mikrobioty jelitowej i faktycznie przynosi dobre efekty. Jednak, to do czego ja namawiam, to dbanie przede wszystkim o różnorodność naszej diety. Pozwoli nam to na zachowanie różnorodności mikrobioty jelitowej, która będzie zdolna do produkcji wystarczającej ilości postbiotyków – dodaje ekspertka.

 


Ewa Kowalska – doktorantka SGGW w Warszawie, doradczyni żywieniowa, ekspertka probiotykoterapii, biotechnolożka. Jej profil @dietetyczna_biotechnolog na Instagramie obserwuje niemal 5 tys. osób.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Słodycze dla cukrzyka – jaki typ jest dozwolony? Zdrowe desery i przekąski

Irena Wielocha/ Fot. Andrzej Wielocha

„Cukrzycę typu II da się opanować dietą. I to była moja najważniejsza broń w tej walce” – pisze Irena Wielocha w swojej książce

„Panie, które charakteryzują się prawidłową masą ciała, mają większe skłonności do tego, żeby podjadać pod wpływem nudy” – mówi Aleksandra Ulatowska, psychodietetyczka

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży? /fot.Pexels

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży?

86-latek przedawkował witaminę B6 / istock

Mężczyzna przyjmował 70-krotnie wyższą dawkę witaminy B6 niż zakładają zalecenia. 86-latek utracił zdolność chodzenia

Kolagen do picia w szklance

Kolagen do picia to dobry sposób na redukcję zmarszczek i ból stawów? Małgorzata Ponikowska wyjaśnia, czy shoty kolagenowe to hit czy kit

Przedawkowanie witaminy C – przyczyny, objawy, postępowanie

Kobieta łykała preparat dla koni / istock

Kobieta przyjmowała witaminę D w formie preparatu dla koni. „Jesteś koniem – bierzesz dawki dla konia. Nie jesteś koniem – nie bierzesz końskich dawek” – apeluje ekspert

Ile ważna jest recepta? Czym różni się recepta papierowa od e-recepty?

Co robić wieczorem, by budzić się rano rześką i wyspaną? 5 nawyków, które zmieniają wszystko

Dieta łagodząca objawy PMS, czyli co jeść, żeby mniej cierpieć

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

Poznaj patenty trenerów i dietetyków na lepszą przemianę materii

Moda na kawę z grzybami ma sens? Sprawdziłyśmy, czy grzyby funkcjonalne to dobry sposób na lepsze zdrowie i nastrój

Kozłek lekarski – na bezsenność, stany lękowe i PMS. Właściwości, dawkowanie i uprawa

Jak długo trzeba brać suplementy, żeby zauważyć rezultaty?

„Już 3000 lat temu wiadomo było, że ciepłe zupy mają leczniczą moc. Jedną z nich nazywa się żydowską penicyliną”. O dietoterapii zupami mówi Anna Stoitsi-Nieprzecka

Czym jest świadomość interoceptywna i dlaczego to twoja supermoc? Przedstawiamy fundamenty jedzenia intuicyjnego

Kwas foliowy – nie tylko dla kobiet w ciąży

Witamina D - kiedy ją przyjmować? / pexels

Łykasz witaminę D? Wyjaśniamy, o jakiej porze dnia najlepiej ją przyjmować

zdrowe jedzenie

Naturalne odkwaszanie organizmu – czy ma sens? Jak to zrobić?

Kwas moczowy we krwi – badanie, niskie i wysokie stężenie

Spermidyna w jabłkach / istock

Spermidyna pomoże ci zachować długowieczność. Czym jest substancja, o której wszyscy mówią?

Na serce, na potencję, na depresję i dobrą pamięć. Żeń-szeń panaceum na wszystko?

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×