Przejdź do treści

Serce płucne – co kryje się pod tym terminem? Przyczyny, objawy i dostępne metody leczenia

kobieta kładzie rękę na klatce piersiowej z powodu bólu wywołanego sercem płucnym
Fot. metamorworks / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Joga na dobranoc
Joga na dobranoc. Wypróbuj, zanim pójdziesz spać!
Szarlotka wegańska – najszybsza i najprostsza
Szczere, na luzie i z uśmiechem. Najfajniejsze konta mam na Instagramie
Chipsy z liści kalafiora – lekkie i chrupiące
Kilka prostych patentów na poprawę krążenia. Twój organizm ci za nie podziękuje

Serce płucne powstaje jako konsekwencja nadciśnienia w tętnicach płucnych. Jest to rzadka choroba, która może być spowodowana przez wiele czynników. Początkowe objawy przewlekłego nadciśnienia płucnego są zazwyczaj mało charakterystyczne, co znacznie wydłuża proces diagnostyczny.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Serce płucne może być ostre lub przewlekłe. W pierwszym przypadku przyczyną jest nagły wzrost oporu w tętnicach płucnych spowodowany najczęściej obecnością zakrzepów w ich świetle. Za rozwój przewlekłego serca płucnego odpowiadają inne choroby układu oddechowego, które powodują wzrost oporu w małym krążeniu (płucnym).

Czym jest serce płucne?

Serce płucne jest patologicznym przerostem mięśniówki narządu spowodowanym jego przeciążeniem. Wzrost ciśnienia w tętnicach płucnych prowadzi do obciążenia prawej komory serca, która wyprowadza odtlenowaną krew do płuc. Konsekwencją dużego oporu w naczyniach jest przerost mięśnia, który musi pracować ze zwiększoną siłą.

Układ oddechowy jest ściśle połączony z układem krwionośnym. Wszelkie zmiany w obrębie jednego mogą objawiać się wystąpieniem objawów ze strony drugiego, stąd też alternatywna nazwa choroby to zespół sercowo-płucny. Zmiany chorobowe w miąższu płucnym, które prowadzą do utrudnienia w przepływie krwi przez narząd, będą z czasem przyczyną wystąpienia objawów kardiologicznych.

kobieta w szpitalu

Serce płucne – przyczyny powstania

Choroby, które prowadzą do rozwoju nadciśnienia płucnego, a w konsekwencji do przerostu serca, dzieli się na kilka grup. Podstawowe z nich to:

  • choroby płuc powodujące niedotlenienie (hipoksję), takie jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), choroby śródmiąższowe płuc, problemy z oddechem w trakcie snu, przebywanie na dużych wysokościach;
  • choroby, w których przebiegu dochodzi do zwężenia światła tętnic płucnych, np. nadciśnienie płucne spowodowane obecnością zakrzepów w naczyniach (w przebiegu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej);
  • nadciśnienie płucne będące skutkiem niewydolności lewej komory serca (może być związane z obecnością wad zastawkowych);
  • nadciśnienie płucne może być związane z chorobami ogólnoustrojowymi, zakażeniem wirusem HIV, przyjmowaniem leków/toksyn, przeciekiem między krążeniem dużym a małym oraz występowaniem nadciśnienia wrotnego;
  • nadciśnienie płucne występujące rodzinnie.

Pomimo istnienia wielu możliwych przyczyn choroby, nie zawsze udaje się ustalić czynnik wywołujący powstanie serca płucnego. Taki stan nosi nazwę idiopatycznego, czyli niewiadomego pochodzenia.

Objawy serca płucnego

Objawy serca płucnego zależne są od choroby, która doprowadziła do jego rozwoju. Wyróżnia się dolegliwości ze strony układu oddechowego oraz układu krążenia. Podstawowym objawem ze strony obu układów jest duszność, którą definiuje się jako subiektywnie odczuwany brak powietrza. Problemy ze złapaniem oddechu są z kolei związane ze spadkiem tolerancji wysiłku fizycznego. Duszność spoczynkowa występuje znacznie rzadziej. Chory wówczas może przybierać pozycję stojącą i szukać podparcia dla rąk w celu ułatwienia pracy dodatkowych mięśni oddechowych (orthopnoë). Jest to objaw, który występuje w przypadku przewlekłej niewydolności serca i może przebiegać również pod postacią napadowej duszności nocnej. Uczuciu braku powietrza towarzyszy przyspieszenie oddechu i niepokój.

W przebiegu nadciśnienia i serca płucnego może wystąpić ból dławicowy. Jest on związany z niedostatecznym zaopatrzeniem w krew mięśniówki prawej komory serca. Ból ten występuje zazwyczaj podczas wysiłku fizycznego. Lokalizuje się w klatce piersiowej i przyjmuje charakter gniotący, piekący lub ściskający. Rzadkim objawem występowania powiększonej tętnicy płucnej jest chrypka. Powstaje ona jako skutek ucisku poszerzonego naczynia na nerw krtaniowy wsteczny.

Objawy kardiologiczne występujące jako konsekwencja serca płucnego to omdlenia, obrzęki kończyn dolnych i wodobrzusze (obrzęki są charakterystyczne dla niewydolności prawokomorowej) oraz widoczne poszerzenie żył szyjnych.

Wyżej wymienione objawy narastają powoli w przypadku istnienia przewlekłego serca płucnego. Szybkie narastanie dolegliwości, głównie duszności i bólu dławicowego, połączonych z lękiem jest wyraźnie zaznaczone w przebiegu ostrego serca płucnego. Stan ten jest wywołany zazwyczaj obecnością zakrzepu w naczyniu i jest bezpośrednim zagrożeniem życia.

Zobacz także

Leczenie serca płucnego

Leczenie serca płucnego polega przede wszystkim na terapii choroby podstawowej. Farmakoterapia opiera się na podawaniu leków, które wzmocnią serce i zmniejszą jego obciążenie. Schemat leczenie jest dobierany indywidualnie do każdego pacjenta. Postępowanie operacyjne jest stosowane znacznie rzadziej. Możliwą metodą jest endarterektomia płucna, która polega na usunięciu skrzeplin z tętnic płucnych. W skrajnych przypadkach możliwy jest przeszczep płuc/serca lub obu narządów.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Interna Szczeklika 2015/16, red. P. Gajewski, Medycyna Praktyczna, Kraków 2015, s. 394–395.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?

Kobieta trzymająca trzęsące się ręce innej kobiety

Od czego trzęsą się ręce – czyli przyczyny i sposoby leczenia przypadłości

lekarze wykonujący zabieg kauteryzacji

Co to jest kauteryzacja? Wskazania do wykonania zabiegu i jego przebieg

Starsza kobieta z otępieniem

Otępienie – czym jest? Przyczyny i objawy chorób otępiennych

kobieta obejmuje za dłoń osobę cierpiącą na atetozę

Co to jest atetoza? Objawy oraz leczenie zaburzeń neurologicznych

Płaczące dziecko cierpiące na zaburzenia integracji sensorycznej

Zaburzenia integracji sensorycznej – jakie są ich przyczyny i jak z nimi walczyć?

Wykonywane procesu defibrylacji

Defibrylacja – czym jest ten zabieg i w jakim celu się go wykonuje?

ilustracja przedstawiająca adenowirus

Co to jest adenowirus? Charakterystyczne objawy i leczenie

Komar zakażający człowieka febrą

Febra – jakie są przyczyny i objawy żółtej gorączki? W jaki sposób można zarazić się febrą?

Chłopiec z zespołem Williamsa kulący się pod ścianą

Zespół Williamsa – jakie są przyczyny i objawy tej genetycznej choroby?

Kobieta cierpiąca z bólu przez ucisk śledziony

Przyczyny, objawy oraz metody leczenia powiększonej śledziony