Przejdź do treści

Endarterektomia – co to jest, przebieg zabiegu, wskazania

Endarterektomia - co to jest, przebieg zabiegu, wskazania Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ginekologowi warto mówić o tym, że podczas seksu cię boli, że nie masz ochoty na czułości albo, że w ostatnim czasie spałaś z kilkoma facetami
Dziewczyna stojąca na ulicy
„Zejście po schodach też może stać się dla ciebie ścieżką kontemplacji”. Kasia Bem o spacerze medytacyjnym
Czwarta fala pandemii pojawi się już jesienią? Wiemy, kogo będzie dotyczyć
„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto przestać to robić

Endarterektomia to zabieg, który po raz pierwszy został wykonany w połowie XX w. Okazuje się, że wciąż jest ona bardzo skuteczna u pacjentów z przebytymi incydentami neurologicznymi ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz u osób zmagających się z zatorami w kończynie dolnej. Czasem stosuje się ją również u pacjentów z zatorami w obrębie płuc.

Co to jest endarterektomia?

Endarterektomia tętnicy szyjnej to zabieg usuwania blaszek miażdżycowych, w celu przywrócenia prawidłowego przepływu krwi. Dzięki niemu można zmniejszyć ryzyko udaru niedokrwiennego oraz niedokrwienia innych narządów. Można wyróżnić także endarterektomię tętnicy udowej oraz endarterektomię płucną – celem tych zabiegów również jest usunięcie zatorów.

Endarterektomia tętnicy szyjnej

Endarterektomia tętnicy szyjnej to operacyjny zabieg, który polega na pozbywaniu się blaszek miażdżycowych ze światła naczynia. Do ich rozwoju dochodzi na wewnętrznej ścianie dużych naczyń tętniczych. Blaszki powodują zwężenie, a czasem również i zamknięcie światła naczynia. Dzięki zabiegowi można temu zapobiec. Co więcej, endarterektomia zapobiega odrywaniu się blaszek miażdżycowych, dzięki czemu nie powstają zakrzepy.

Niektóre blaszki powstają właśnie w obrębie tętnic doprowadzających krew do mózgu. Ich zwężenie może wiązać się z trudnościami w dopływie krwi do ośrodkowego układu nerwowego. Skutkiem tego może być z kolei przerwa w dostarczeniu do mózgu tlenu i glukozy, które są niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania. To z kolei może powodować udar niedokrwienny oraz ataki niedokrwienne. Warto dodać, że zwężenia oraz niedrożność tętnicy szyjnej wewnętrznej w ogromnej większości przypadku są skutkiem miażdżycy.

 

Kobieta po udarze w trakcie rehabilitacji prowadzonej przez fizjoterapeutkę

Przygotowanie do endarterektomii

Przed przeprowadzaniem zabiegu lekarz może zlecić kilka badań, aby sprawdzić, czy doszło do zablokowania tętnic szyjnych. W tym celu na początku może słuchać dźwięku przepływu krwi przy pomocy stetoskopu. Następnie z reguły wykonuje się badania obrazowe, które pomagają zlokalizować zwężenie tętnic szyjnych oraz oszacować ich stopień rozległości. W tym celu lekarz zleca badanie dopplerowskie USG, angiografię bądź angio-TK.

Przed zabiegiem endarterektomii pacjent otrzymuje znieczulenie miejscowe lub ogólne – jeśli lekarz zdecyduje się na to drugie, dodatkowo podaje mu środek uspokajający. Lepsze okazuje się jednak zwykle znieczulenie miejscowe, ponieważ umożliwia kontrolę stanu neurologicznego pacjenta. Specjalista podaje mu w następnej kolejności również leki przeciwkrzepliwe i chwilowo zamyka tętnicę szyjną. Później wykonuje niewielkie nacięcie na skórze szyi i usuwa z tętnicy blaski miażdżycowe, wraz z ich zwężeniem. Zazwyczaj cała operacja trwa dwie godziny.

Wskazania do endarterektomii

Główne wskazania do endarterektomii to:

  • miażdżyca tętnic szyjnych,
  • zwężenie tętnic szyjnych.

Zwężenie tętnic szyjnych może wiązać się z kolei z takimi objawami, jak:

  • niedowłady,
  • drętwienie,
  • trudności w mówieniu,
  • zaniki czucia,
  • omdlenia i przemijające ataki niedokrwienne,
  • mroczki przed oczami bądź zaniewidzenie na jedno oko.

Endarterektomię wykonuje się wtedy, gdy:

  • zwężenie tętnic obejmuje przynajmniej 75 proc. i nie daje objawów,
  • zwężenie tętnic obejmuje przynajmniej 70 proc. i daje objawy,
  • zwężenie tętnic obejmuje przynajmniej 70 proc., a pacjent zostanie wkrótce poddany poważnej operacji.

Przeciwwskazania do endarterektomii

Najczęstsze przeciwwskazania do endarterektomii to:

  • tętniak wewnątrzczaszkowy,
  • całkowita niedrożność tętnicy szyjnej,
  • przebyty udar mózgu.
Graficzne przedstawienie miażdżycy mózgu

Postępowanie po endarterektomii

Po zabiegu endarterektomii pacjent trafia na oddział intensywnej terapii lub oddział chirurgii. Powinien on pozostać w szpitalu przez kilka dni i być pod obserwacją lekarzy. Nie może w tym czasie jeść i pić do czasu wprowadzenia odpowiedniej diety, pożywienie dostarcza się mu wówczas w formie kroplówek. W razie potrzeby można mu zwilżać język i usta gazikiem. Po wyjściu ze szpitala powinien on minimalizować ryzyko rozwoju miażdżycy, m.in. poprzez kontrolę ciśnienia tętniczego i cholesterolu, a także poziomu cukru we krwi.

Powikłania po endarterektomii

Po zabiegu mogą wystąpić powikłania, takie jak:

  • atak serca,
  • udar,
  • tymczasowe uszkodzenie nerwu,
  • krwawienie lub infekcja w miejscu nakłucia,
  • zakażenie rany,
  • zakrzepica żył głębokich.
  • niedokrwienie mózgu,
  • zaburzenie mowy,
  • opadnięcie kącika ust.

Należy jednak zaznaczyć, że większe ryzyko udaru istnieje wtedy, gdy blaszki miażdżycowe nie są usunięte. Warto dodać, że blaszki mogą ponownie zacząć gromadzić się w naczyniach – dzieje się tak głównie u palaczy.

Powstaniu powikłań sprzyjają:

  • otyłość,
  • cukrzyca,
  • zawansowane zmiany miażdżycowe,
  • przebyty udar mózgu,
  • zły stan uzębienia,
  • krwotok,
  • wstrząs,
  • wykonanie operacji w trybie nagłym,
  • schorzenia serca, płuc i wątroby,
  • niedrożność innych naczyń domózgowych.
zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Endarterektomia tętnicy udowej

Endarterektomia tętnicy udowej to to zabieg, który wykonuje się w sytuacji, gdy istnieją poważne zmiany miażdżycowe w owym naczyniu. Jego przebieg jest podobny jak w przypadku endarterektomii tętnicy szyjnej, dotyczy jednak innego obszaru. Lekarz wykonuje nacięcie nie w szyi, a w pachwinie. Głównym wskazaniem do tego zabiegu jest zator w obrębie kończyny dolnej.

Endarterektomia tętnicy płucnej

Endarterektomia płucna to poważny zabieg chirurgiczny, który jest najrzadziej stosowany spośród wszystkich rodzajów endarterektomii. Polega on na usunięciu zwłókniałego zatoru. Wykonuje się go u około 60 proc. pacjentów z przewlekłym zakrzepowozatorowym nadciśnieniem płucnym. Zazwyczaj w leczeniu zatorów w płucach wykorzystuje się dożylne leki trombolityczne. W sytuacji, gdy tego rodzaju terapia nie przynosi jednak zadowalających efektów, specjaliści mogą zdecydować się właśnie na endarterektomię.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470582/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1279508/
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15038468/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21082576/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Upadek z wysokości – udzielenie pierwszej pomocy

Zastawka aortalna – niedomykalność, zwężenie, wymiana

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

Uraz głowy – rodzaje i udzielanie pierwszej pomocy

Wypadek drogowy – postępowanie i pierwsza pomoc

Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc

Choroba Takayasu – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

Limfa (chłonka) – funkcje i choroby układu limfatycznego

"Krew nas zalewa", manifestacja 8 marca 2021 w Warszawie/fot. materiały prasowe

Ewa Szymera: Krew kobiet i mężczyzn nigdy nie była traktowana równo. O krwi kobiecej – połogowej i menstruacyjnej – nie mówi się, każe się nam ją ukrywać

Tech-neck, czyli jak telefon komórkowy sprawia, że bolą cię plecy i rośnie drugi podbródek

Wdowi garb – przyczyny, objawy, ćwiczenia, jak się pozbyć

Dr n. med. Paweł Salwa / Archiwum prywatne

„Opieka zdrowotna nad mężczyznami w Polsce jest deficytowa” – mówi dr. n. med. Paweł Salwa

Pulsoksymetr – jak działa, co bada, jaki wybrać i jak używać

Pulsoksymetr – jak działa, co bada, jaki wybrać i jak używać

Nefron – budowa i funkcje, zaburzenia funkcjonowania

Kość gnykowa – budowa, funkcje, złamanie i torbiel

Przetoka odbytu – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Hepcydyna – co to jest, rola w organizmie, nadmiar i niedobór

Krwiak podtwardówkowy – przyczyny, objawy i leczenie

łóżko para nóg

Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików

Choroba popromienna – przyczyny, objawy, leczenie

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Erytropoetyna – co to, badanie, wynik, lek. EPO a doping

Albuminy – norma, badanie, niedobór i nadmiar

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?