Przejdź do treści

Wirus HIV – mniejszy strach, więcej zakażeń

prezerwatywy
Wirus HIV - mniejszy strach, więcej zakażeń Keith Brofsky/Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta kupuje mięso w sklepie
Sklep Aldi wycofuje ze sprzedaży mięso na pulpety. Powodem jest znalezienie pałeczek salmonelli
Noworodek w szpitalu
Pobranie krwi u noworodka. Jak wygląda? Skąd się pobiera? Wyjaśnia położna
Spermidyna w jabłkach / istock
Spermidyna pomoże ci zachować długowieczność. Czym jest substancja, o której wszyscy mówią?
Magdalena Mikołajczyk
Ból karku to coraz częstszy problem. Fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk mówi, jak wykonać automasaż
Co musisz wiedzieć o koronawirusie? Ministerstwo Zdrowia opublikowało wytyczne

Nie boimy się HIV, nie badamy się, nie stosujemy zabezpieczeń. Efektem jest rosnąca ilość zakażeń w grupach, których nie kojarzono ze zwiększonym ryzykiem: wśród młodych heteroseksualnych kobiet czy wśród osób po 50 r.ż. Dlaczego HIV już nam niestraszny? Rozmawiamy z Ireną Przepiórką ze Stowarzyszenia Wolontariuszy wobec AIDS „Bądź z nami”.

HIV – statystyki

Pierwszy w Polsce przypadek nosicielstwa wirusa HIV odnotowano w 1986 roku. Od tamtej pory sukcesywnie notowano wzrost, co wynikało zarówno ze zwiększonej liczby zakażeń, jak i z uwagi na większą świadomość, dzięki której pacjenci wykonywali testy, a zakażenia wykrywano.

Obecnie tuż za naszymi wschodnimi granicami: na Ukrainie, Białorusi i w Rosji WHO mówi już o epidemii. Tylko w 2017 r. ze 160 tys. nowych zakażeń w Europie, 130 tys. miało miejsce w Europie Wschodniej.

Od 2010 roku w Polsce obserwuje się coraz więcej zdiagnozowanych przypadków zakażeń wirusem HIV. To średnio co najmniej 1250 przypadków w skali roku, w 2017 roku – nawet ponad 1500. Dekadę wcześniej wykrytych zakażeń było o połowę mniej.

Łącznie, zgodnie z danymi Państwowego Zakładu Higieny (stan na grudzień 2019), w Polsce żyje 24 908 zakażonych HIV, leczonych jest 12 382 pacjentów, w tym 97 dzieci. To dane oficjalne, uwzględniające tylko wykryte i zarejestrowane zakażenia. I jak to bywa z danymi oficjalnymi, prawdopodobnie są one znacznie zaniżone, szczególnie że statystycznie ponad 85 proc. czyli znakomita większość Polaków uważa, że problem ich nie dotyczy. Tymczasem szacunki mówią o tym, że wobec 24 tys. świadomych zakażenia, kolejnych co najmniej 10 tys. osób może o nim nie wiedzieć i przekazywać wirusa dalej.

Aneta Cybula

HIV – nowe grupy ryzyka

Współcześnie zauważa się, że do największego wzrostu zakażeń dochodzi podczas kontaktów heteroseksualnych. Kobiety stanowią ok. 20 proc. osób zakażonych, ale liczba zakażeń wśród heteroseksualnych kobiet najszybciej wzrasta. Zauważono również wzrost zakażeń w grupie wiekowej 50+.
To osoby, których dawniej nie łączono z grupami ryzyka, za jakie uważano homoseksualnych mężczyzn i osoby zażywające dożylnie narkotyki. W rzeczywistości w Polsce tylko co trzeci zakażony zaraził się przez brudną igłę.

Osoby z pozoru „bezpieczne” nie zabezpieczają się. „Winę” za zakażenia ponoszą dostępne metody antykoncepcji, które skutecznie zapobiegają ciąży, np. tabletki, spirale, zastrzyki antykoncepcyjne. Efekt? Wiele osób nie stosuje już prezerwatyw. W grupie 50+ „winna” z kolei jest menopauza, po której zniwelowane lub zredukowane jest prawdopodobieństwo zajścia w ciążę, co również skłania do rezygnacji z prezerwatyw, bo choroby przenoszone drogą płciową lekceważymy.

Dawniejsze grupy ryzyka, czyli osoby zażywające dożylnie narkotyki, homoseksualni mężczyźni lub mężczyźni miewający kontakty seksualne z mężczyznami,  czy też osoby świadczące usługi seksualne oraz ludzie korzystający z takich usług – mają paradoksalnie większą świadomość ryzyka i bardziej dbają o profilaktykę.

Młoda kobieta zarażona AIDS ze smutkiem spogląda przez okno.

Testy na HIV – jak zrobić, gdzie zrobić

Jak można wykonać test na HIV? Dostępne są zestawy do wykorzystania w domu. Można również taki test wykonać nieodpłatnie w punktach konsultacyjno-diagnostycznych. W prywatnych laboratoriach i centrach medycznych także wykonuje się badanie na obecność wirusa HIV.

Statystycznie robimy to jednak niezwykle rzadko. Średnio co 10. Polak ma za sobą takie testy. W zachodniej Europie statystyki są niemal odwrotne: tylko 10-20 proc. nie wykonało takiego testu.

Irena Przepiórka to wolontariuszka ze Stowarzyszenia Wolontariuszy wobec AIDS „Bądź z nami”, które od 1994 roku, jako organizacja stworzona przez osoby żyjące z HIV i ich bliskich, wspiera i pomaga zakażonym i ich najbliższym na płaszczyźnie duchowej, moralnej, materialnej, społecznej, psychicznej. Ponadto Stowarzyszenie prowadzi punkty informacyjne i konsultacyjne, serwis informacyjny, telefon zaufania, kampanie społeczne i szkolenia na temat HIV.

To właśnie do niej kieruję to pytanie: jak to się dzieje, że choć teoretycznie przecież wiemy, że HIV jest śmiertelnie niebezpieczny, to wciąż jest lekceważony? W dodatku, jest lekceważony przez osoby, które powinny szczególnie o siebie dbać – przez kobiety, być może matki lub przyszłe matki, przez dojrzałych dorosłych, których uważa się za rozsądniejszych niż lekkomyślni młodzi.

Irena Przepiórka zwraca uwagę: – Mam wrażenie, że w ostatnim czasie temat HIV ucichł, jest go mniej w mediach. Pojawia się okazjonalnie, raz w roku, 1. grudnia przy okazji Światowego Dnia Walki z AIDS, czasem jeszcze w maju, kiedy jest Międzynarodowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS. Brakuje edukacji w szkołach. W społeczeństwie nadal pokutują stereotypy, natomiast nie ma dostarczanej świeżej, rzetelnej wiedzy.

Nie ma też testów przesiewowych. Jeśli nie pójdę się intencjonalnie zbadać pod kątem HIV/AIDS albo nie pójdę oddać krwi jako honorowy dawca, to nikt tego nie sprawdzi, np. przy okazji morfologii albo innej diagnostyki.

Nie ma programu badań populacyjnych, które pozwoliłyby na wykrywanie przy okazji innych badań – potwierdza Irena Przepiórka. – Trzeba faktycznie świadomie wykonać takie badania. Trochę przeanalizować swoją przeszłość, czy miałem lub miałam jakieś ryzykowne zachowania? Możemy wiedzieć o sobie, że byliśmy wierni, ale nie możemy tej pewności mieć co do swoich partnerów.

Pamiętajmy, że nawet w stałym związku, wierząc w wierność partnera, trzeba przeanalizować nie tylko swoją przeszłość. Sypiając z kimś, w metaforycznym sensie sypiamy ze wszystkimi jego byłymi i z ich byłymi. Jeśli gdzieś w przeszłości którejś z tych osób był np. ryzykowny kontakt seksualny albo wizyta w niewłaściwym salonie kosmetycznym z niewysterylizowanymi narzędziami, czego skutkiem było zakażenie wirusem HIV, to ten wirus może być nieświadomie przekazywany kolejnym osobom i ich nowym partnerkom i partnerom.

Jeśli idziemy wykonać test, sprawdzamy przeszłość: swoją i swoich partnerów seksualnych – potwierdza Irena Przepiórka. – Natomiast pamiętajmy, że może być tak, że jesteśmy w związku z osobą zakażoną, nawet przez wiele lat, ale zakażenie nie zostanie przeniesione. Nie można się sugerować, że np. żona, będąc w ciąży, zrobiła badanie i jest zdrowa, więc mąż na pewno też jest zdrowy. Nie mogę spać spokojnie, bo mój partner zrobił sobie badanie, miał wynik ujemny, to ja też nie mam HIV. Te badania trzeba powtarzać i odnosić do swoich sytuacji.

Pełną listę punktów konsultacyjno-diagnostycznych, gdzie można wykonać testy, można znaleźć na stronie Krajowego Centrum ds. AIDS pod agendą Ministerstwa Zdrowia.

Życie z HIV

Nie robimy testów na HIV nie tylko dlatego, że się nie boimy zakażenia. Również dlatego, że wizja AIDS nie jest już taka straszna. Dawniej synonimem HIV/AIDS w potocznym wyobrażeniu była perspektywa szybkiej strasznej śmierci. Teraz wiemy, że leczenie jest coraz mniej uciążliwe, myślimy, że z HIV można normalnie żyć. Jeśli tak, nie ma się czego bać, bo w razie zakażenia można się przecież leczyć.

Jak naprawdę wygląda rzeczywistość osoby z plusem? Mówi się, że leczenie jest coraz bardziej skuteczne i mniej uciążliwe dla pacjenta. Ile w tym prawdy?

– To jest trudne pytanie. Na pewno rzeczywistość osób żyjących z HIV jest jednak odmienna od osób, które nie są zakażone. Przede wszystkim chodzi tutaj oczywiście o konieczność stałego przyjmowania leków i bycia pod ciągłą opieką lekarską. Przy okazji nawet najdrobniejszych chorób, infekcji, pojawia się pytanie, czy to przypadkiem nie jest wynikiem tego, że leki przestały działać. Cały czas są takie obawy – przyznaje Irena Przepiórka.

– Największą różnicą w funkcjonowaniu osób z HIV to jest to, że żyją z ciągłą tajemnicą. Nadal w naszym społeczeństwie jest ogromnie dużo stereotypów, które rodzą przejawy dyskryminacji, stygmatyzacji osób żyjących z HIV. Ktoś chory na inne choroby przewlekłe może liczyć na zrozumienie, współczucie otoczenia. Osoby żyjące z HIV często nie mówią nawet najbliższym o swoich problemach, a nawet o swoim zakażeniu, po to, żeby uniknąć niepotrzebnych trudnych sytuacji – mówi Irena Przepiórka. – Dlatego tak ważne są programy wsparcia dla osób żyjących z HIV, które mogą w bezpiecznym środowisku spotkać się, porozmawiać, zyskać wiedzę na temat swojej choroby, poznać innych ludzi, którzy mają podobne doświadczenia, borykają się z podobnymi trudnościami. Pozytywnie Otwarci umożliwiają realizację takich programów wsparcia i pomocy dla osób seropozytywnych.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Podwyższenie ciśnienie od temperatury w domu. Jak to się dzieje?

Noga z butem i rumiankiemm za butem

Czy na ból stawów pomagają ciepłe okłady?

Joanna Przetakiewicz/ PHOTO: JAROSLAW ANTONIAK

„Kilka tygodni temu zobaczyłam piekło. Ludzkie tortury. Nie! To nie był film horror. To był szpital onkologiczny w Warszawie…” Joanna Przetakiewicz gorzko o stanie polskiej onkologii

„Dla niektórych mężczyzn kobieta po porodzie staje się niezwykle apetyczna, erotyczna, pociągająca właśnie z tego względu, że jest tą «krainą mlekiem i miodem płynącą»” – seksuolożka Agata Loewe o tym, jak młodzi rodzice mogą „wylogować się” do łóżka

Migrena czy neuralgia / istock

Neuralgia czy migrena? Wyjaśniamy różnice

Kamasutra - czego można się z niej nauczyć?

Kamasutra – jak ją czytać i czego można się z niej nauczyć? Wyjaśnia Alicja Długołęcka

Smutna kobieta / istockphoto

Ważne telefony, maile i miejsca, gdzie osoby w kryzysie i ofiary przemocy mogą znaleźć pomoc. Internautka stworzyła listę, która przyda się każdej z nas

Koktajl z jagód

Jagody açaí – nowa nadzieja w walce z rakiem?

para w łóżku

Jak odmawiać seksu w związku? Podpowiada Alicja Długołęcka

Test PET w gabinecie stomatologicznym / istock

Badanie w gabinecie stomatologicznym może pomóc w wykluczeniu groźnych chorób. O co chodzi?

Zakleszczenie podczas seksu / istock

Zakleszczenie podczas seksu. Ginekolog: pamiętam dwa poważne przypadki, które wymagały interwencji szpitalnej

Rak jelita grubego / istock

Codziennie na raka jelita grubego w Polsce umierają 33 osoby. Co czwarty pacjent, u którego diagnozuje się chorobę, ma przerzuty do innych organów

Badania genetyczne – jak wyglądają, kiedy robić, dlaczego warto

Stosunek seksualny a błona dziewicza / istock

Błona dziewicza – czy po latach bez seksu może się samoistnie odtworzyć? Ginekolog tłumaczy

5 najlepszych ćwiczeń na brzuch

5 fit dziewczyn – 5 najlepszych ćwiczeń na brzuch

Katarzyna Koczułap nie lubi określenia "gra wstępna"

Psycholożka wyjaśniła, dlaczego nie lubi określenia „gra wstępna”. „Podział aktywności seksualnych na te wstępne i te właściwe jest krzywdzący”

Masz ponad 20 lat? Oto badania profilaktyczne, które powinnaś zacząć robić

Sexting / freepik

Sexting – prawie połowa Polek przyznała, że wysyłały swoje nagie zdjęcia. Znamy wyniki badań

kobieta w laboratorium

Oddawanie materiału do badań. Sprawdź, czy robisz to prawidłowo

Słuchawki lekarskie, cyfry ułożone w 2020 i małe serce

Badania kontrolne dla kobiet – które warto robić co roku? Dietetyczka „Keep Fit In Style” przygotowała małą ściągę. Niech znajdzie się na twojej liście noworocznych postanowień!

Jak się przygotować do USG piersi

Jak przygotować się do USG piersi?

Świąteczne obżarstwo / istock

Świąteczne obżarstwo – jak przeżyć i nie przytyć?

Test łyżeczki / unsplash

Test srebrnej łyżeczki to sposób na sprawdzenie stanu zdrowia w 60 sekund. Czy to naprawdę działa? Internistka odpowiada

Serce Polki / getty

Dr n. med. Marta Kałużna-Oleksy, kardiolożka: Polki najczęściej zabija choroba niedokrwienna serca i z tym związany zawał mięśnia sercowego

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

8 sposobów na podniesienie libido

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?