Przejdź do treści

Wodobrzusze – charakterystyka, przyczyny i objawy. Jak przebiega leczenie puchliny brzusznej?

kobieta z wodobrzuszem trzymająca się za brzuch
Fot. JenkoAtaman / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
6 witamin i minerałów, których organizm może potrzebować zimą
Jak możesz sobie sama poradzić z zaparciami? Wyjaśnia fizjoterapeuta Kamil Kozakowski
Czy szczepienia obowiązkowe są szczepieniami przymusowymi? Prawniczka wyjaśnia, na czym polega w praktyce nowy przepis
Nowe obostrzenia i obowiązkowe szczepienia przeciw COVID-19 dla trzech grup zawodowych
Nie planuj wszystkiego. „Patrzymy często tam, gdzie chcemy się znaleźć, i przez to zdarza nam się przeoczyć to, co dzieje się tu i teraz”

Wodobrzusze to termin odnoszący się do znacznego powiększenia obwodu brzucha w wyniku nagromadzenia się płynu w jamie otrzewnej. Nazywane jest puchliną brzuszną, bywa powikłaniem niektórych chorób. Do najczęstszych przyczyn wodobrzusza zalicza się marskość wątroby i rozsiany proces nowotworowy.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Przy wodobrzuszu objawy nie zawsze pojawiają się od razu. Płyn surowiczy gromadzi się stopniowo, efekty widać dopiero przy 500 mililitrach. Chory, oprócz znacznego dyskomfortu, ma uczucie pełności, mdłości, a nawet duszności. Leczenie wodobrzusza opiera się głównie na farmakoterapii, która nie zawsze jest skuteczna. Puchlina brzuszna ma tendencję do nawrotów.

Co to jest wodobrzusze?

Wodobrzusze nazywa się też puchliną brzuszną. Do jego powstania dochodzi w momencie nagromadzenia się płynu w jamie otrzewnej, czego skutkiem jest znaczne powiększenie obwodu brzucha i dyskomfort uniemożliwiający choremu wykonanie codziennych czynności.

Płyn, nazywany puchlinowym, jest stale obecny w jamie otrzewnej w ilości nieprzekraczającej 150 mililitrów. Jest to płyn surowiczy, który zawiera albuminy, sód, potas i glukozę na poziomie identycznym, co stężenie we krwi. Jego nadmierne gromadzenie się jest skutkiem poważnych chorób, które z reguły mają niekorzystne rokowanie.

Przyczyny wodobrzusza

Przyczyny wodobrzusza trudno jednoznacznie określić, ponieważ lista schorzeń, które może je spowodować, jest długa. Do najczęstszych zalicza się marskość wątroby. Wodobrzusze w jej przebiegu rozpoznaje się u ponad 80% chorych. Przyczyną jego powstania jest utrudniony przepływ krwi, co wiąże się z nadciśnieniem wrotnym i powolnym przesączaniem się płynu puchlinowego do otrzewnej. Na marskość wątroby cierpią najczęściej osoby uzależnione od alkoholu, dlatego powstały na skutek tego nadmiar płynu określa się terminem wodobrzusza alkoholowego.

Równie często rozpoznawane jest wodobrzusze nowotworowe, za które odpowiedzialna jest niedrożność małych naczyń chłonnych powstała na skutek rozsianego procesu nowotworowego. Dotyczy nie tylko raka wątroby, ale i innych narządów. Jako inne przyczyny predysponujące do powstania wodobrzusza wymienia się: gruźlicę, niewydolność serca, niedoczynność tarczycy lub zespół nerczycowy. Na gromadzenie się płynu narażone są osoby dializowane, które borykają się z powikłaniami.

Stadium zaawansowania puchliny określa się w skali trzystopniowej jako:

  • łagodne (I stopień),
  • umiarkowane (II stopień),
  • zaawansowane (III stopień).

Podział jest zależny od ilości nagromadzonego płynu. Kod chorobowy klasyfikujący wodobrzusze (ICD 10) to R18.

Jak wygląda wodobrzusze?

Głównym objawem wodobrzusza u człowieka jest znaczne powiększenie obwodu brzucha. Dochodzi do niego, gdy ilość płynu puchlinowego przekracza 500 mililitrów. Skóra na brzuchu u chorego jest napięta i swędząca. Na jej powierzchni widać żyły, które kształtem przypominają głowę meduzy, a przy badaniu palpacyjnym pojawia się charakterystyczne przelewanie. Osoby z wodobrzuszem nazywa się często „kasztanowymi ludzikami”, ponieważ mają chude kończyny i masywny brzuch przypominający piłkę.

Puchlina brzuszna jest uporczywa i może być bolesna. Chory nie jest w stanie wykonać codziennych czynności, może mieć mdłości i duszności w pozycji leżącej. Większość osób boryka się również z uczuciem pełności w brzuchu, czego konsekwencją jest całkowity brak łaknienia.

Objawów wodobrzusza nie można dostrzec, jeśli chory ma postać łagodną schorzenia. Można ją zdiagnozować jedynie dzięki badaniu ultrasonograficznemu (USG).

Zobacz także

Leczenie wodobrzusza

U chorych z łagodną i umiarkowaną postacią wodobrzusza leczenie domowe opiera się na ograniczeniu podaży sodu do 2 g na dobę, aż do czasu uzyskania ujemnego bilansu. O ile stan chorego jest dobry i nie ma konieczności hospitalizacji, może on kontynuować terapię ambulatoryjnie, przyjmując dodatkowo środki moczopędne (furosemid) i łagodzące obrzęki (spironolakton),

Gdy leczenie farmakologiczne jest niewystarczające, koniecznie należy podać środki dożylne w warunkach szpitalnych. Chory jest codziennie ważony, sprawdza się także wydalanie sodu z moczem. Celem leczenia jest uzyskanie zmniejszenia masy ciała o minimum 0.5 kg na dobę.

Inną metodą leczenia puchliny jest drenaż otrzewnowy. Niestety nie daje on gwarancji na powodzenie. Nieskuteczność leków diuretycznych i szybki nawrót wodobrzusza, zwłaszcza przy marskości wątroby, jest wskazaniem do przeszczepienia tego narządu.

Wodobrzusze – rokowanie

U chorych z wodobrzuszem spowodowanym przez marskość wątroby rokowanie jest na ogół złe. Obecność puchliny okazuje w ten sposób całkowitą niewydolność narządu. Grozi to powikłaniem w postaci zespołu wątrobowo-nerkowego i w konsekwencji śmiercią chorego. Przy wodobrzuszu nowotworowym rokowanie jest podobne. Puchlina brzuszna zmniejsza szansę chorego na przeżycie.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, Choroby wewnętrzne, t. I, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, s. 951–952.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Rak żołądka - przyczyny powstania, objawy i rokowania

Rak żołądka – przyczyny powstania, objawy i rokowania

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Kobieta siedzi na toalecie z papierem toaletowym w ręku

Biegunka – przyczyny, rodzaje i leczenie. Jakie są zagrożenia?

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta z chorą trzustką leży skulona na łóżku i trzyma się za bolący brzuch.

Ostre zapalenie trzustki – jak leczyć pojawiający się silny stan zapalny?

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Posocznica - przyczyny i objawy

Sepsa (posocznica) – na czym polega? Jakie są jej przyczyny, objawy i sposoby leczenia?

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku