Przejdź do treści

Wodobrzusze – charakterystyka, przyczyny i objawy. Jak przebiega leczenie puchliny brzusznej?

kobieta z wodobrzuszem trzymająca się za brzuch
Fot. JenkoAtaman / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kombucza – stwórz sobie własny probiotyk
Ćwiczenia na piękne plecy. Sprawdź, co zrobić, jeśli codziennie spędzasz kilka godzin przy biurku
Jak rozpoznać przetrenowanie?
Kotleciki ze świeżej kolby kukurydzy
dwie dziewczyny rozmawiają
Sukces wpędza cię w zakłopotanie? Nie umiesz się nim chwalić? Skorzystaj z rad psychologa

Wodobrzusze to termin odnoszący się do znacznego powiększenia obwodu brzucha w wyniku nagromadzenia się płynu w jamie otrzewnej. Nazywane jest puchliną brzuszną, bywa powikłaniem niektórych chorób. Do najczęstszych przyczyn wodobrzusza zalicza się marskość wątroby i rozsiany proces nowotworowy.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Przy wodobrzuszu objawy nie zawsze pojawiają się od razu. Płyn surowiczy gromadzi się stopniowo, efekty widać dopiero przy 500 mililitrach. Chory, oprócz znacznego dyskomfortu, ma uczucie pełności, mdłości, a nawet duszności. Leczenie wodobrzusza opiera się głównie na farmakoterapii, która nie zawsze jest skuteczna. Puchlina brzuszna ma tendencję do nawrotów.

Co to jest wodobrzusze?

Wodobrzusze nazywa się też puchliną brzuszną. Do jego powstania dochodzi w momencie nagromadzenia się płynu w jamie otrzewnej, czego skutkiem jest znaczne powiększenie obwodu brzucha i dyskomfort uniemożliwiający choremu wykonanie codziennych czynności.

Płyn, nazywany puchlinowym, jest stale obecny w jamie otrzewnej w ilości nieprzekraczającej 150 mililitrów. Jest to płyn surowiczy, który zawiera albuminy, sód, potas i glukozę na poziomie identycznym, co stężenie we krwi. Jego nadmierne gromadzenie się jest skutkiem poważnych chorób, które z reguły mają niekorzystne rokowanie.

probówki

Przyczyny wodobrzusza

Przyczyny wodobrzusza trudno jednoznacznie określić, ponieważ lista schorzeń, które może je spowodować, jest długa. Do najczęstszych zalicza się marskość wątroby. Wodobrzusze w jej przebiegu rozpoznaje się u ponad 80% chorych. Przyczyną jego powstania jest utrudniony przepływ krwi, co wiąże się z nadciśnieniem wrotnym i powolnym przesączaniem się płynu puchlinowego do otrzewnej. Na marskość wątroby cierpią najczęściej osoby uzależnione od alkoholu, dlatego powstały na skutek tego nadmiar płynu określa się terminem wodobrzusza alkoholowego.

Równie często rozpoznawane jest wodobrzusze nowotworowe, za które odpowiedzialna jest niedrożność małych naczyń chłonnych powstała na skutek rozsianego procesu nowotworowego. Dotyczy nie tylko raka wątroby, ale i innych narządów. Jako inne przyczyny predysponujące do powstania wodobrzusza wymienia się: gruźlicę, niewydolność serca, niedoczynność tarczycy lub zespół nerczycowy. Na gromadzenie się płynu narażone są osoby dializowane, które borykają się z powikłaniami.

Stadium zaawansowania puchliny określa się w skali trzystopniowej jako:

  • łagodne (I stopień),
  • umiarkowane (II stopień),
  • zaawansowane (III stopień).

Podział jest zależny od ilości nagromadzonego płynu. Kod chorobowy klasyfikujący wodobrzusze (ICD 10) to R18.

Jak wygląda wodobrzusze?

Głównym objawem wodobrzusza u człowieka jest znaczne powiększenie obwodu brzucha. Dochodzi do niego, gdy ilość płynu puchlinowego przekracza 500 mililitrów. Skóra na brzuchu u chorego jest napięta i swędząca. Na jej powierzchni widać żyły, które kształtem przypominają głowę meduzy, a przy badaniu palpacyjnym pojawia się charakterystyczne przelewanie. Osoby z wodobrzuszem nazywa się często „kasztanowymi ludzikami”, ponieważ mają chude kończyny i masywny brzuch przypominający piłkę.

Puchlina brzuszna jest uporczywa i może być bolesna. Chory nie jest w stanie wykonać codziennych czynności, może mieć mdłości i duszności w pozycji leżącej. Większość osób boryka się również z uczuciem pełności w brzuchu, czego konsekwencją jest całkowity brak łaknienia.

Objawów wodobrzusza nie można dostrzec, jeśli chory ma postać łagodną schorzenia. Można ją zdiagnozować jedynie dzięki badaniu ultrasonograficznemu (USG).

Zobacz także

Leczenie wodobrzusza

U chorych z łagodną i umiarkowaną postacią wodobrzusza leczenie domowe opiera się na ograniczeniu podaży sodu do 2 g na dobę, aż do czasu uzyskania ujemnego bilansu. O ile stan chorego jest dobry i nie ma konieczności hospitalizacji, może on kontynuować terapię ambulatoryjnie, przyjmując dodatkowo środki moczopędne (furosemid) i łagodzące obrzęki (spironolakton),

Gdy leczenie farmakologiczne jest niewystarczające, koniecznie należy podać środki dożylne w warunkach szpitalnych. Chory jest codziennie ważony, sprawdza się także wydalanie sodu z moczem. Celem leczenia jest uzyskanie zmniejszenia masy ciała o minimum 0.5 kg na dobę.

Inną metodą leczenia puchliny jest drenaż otrzewnowy. Niestety nie daje on gwarancji na powodzenie. Nieskuteczność leków diuretycznych i szybki nawrót wodobrzusza, zwłaszcza przy marskości wątroby, jest wskazaniem do przeszczepienia tego narządu.

Wodobrzusze – rokowanie

U chorych z wodobrzuszem spowodowanym przez marskość wątroby rokowanie jest na ogół złe. Obecność puchliny okazuje w ten sposób całkowitą niewydolność narządu. Grozi to powikłaniem w postaci zespołu wątrobowo-nerkowego i w konsekwencji śmiercią chorego. Przy wodobrzuszu nowotworowym rokowanie jest podobne. Puchlina brzuszna zmniejsza szansę chorego na przeżycie.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, Choroby wewnętrzne, t. I, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, s. 951–952.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Żucie gumy, bekanie czy obgryzanie paznokci może też mieć zdrowotne korzyści. Nie wierzysz? Sprawdź

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

Zgaga – jak jej uniknąć? Poznaj kilka sposobów

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty