Przejdź do treści

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę
Fot. stockdevil/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł
„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”
„Jakie jeszcze ćwiczenia/profile polecacie?”. Aleksandra Żebrowska w humorystyczny sposób o powrocie do formy
Jak często należy ćwiczyć?

PoChP, czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc, znajduje się na 4. miejscu najczęstszych przyczyn zgonów. Zgodnie z prognozowaniem liczba chorych będzie rosła w miarę starzenia się populacji. Występowaniu PoChP sprzyja palenie tytoniu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Co to jest przewlekła obturacyjna choroba płuc (PoChP)?

Choroba obturacyjna to zwężenie dróg oddechowych znacznie utrudniające nabieranie i wydychanie powietrza z płuc. W przypadku POChP największą trudność sprawia wdech. Przyczyną zaburzeń przepływu powietrza jest toczący się w płucach stan zapalny. Organizm produkuje zwiększoną ilość śliny, co prowadzi do przerostu gruczołów wydzielających śluz.

Komórki zapalne w błonie śluzowej uszkadzają włókna w tkance płuc, co prowadzi do zniszczenia części pęcherzyków płucnych i rozedmy płuc.

PoChP należy do częstych chorób płuc, które, o ile zostały wykryte na wczesnym etapie, można skutecznie leczyć. Objawami PoChP są problemy z oddychaniem, spowodowane ograniczeniem przepływu powietrza przez układ oddechowy. Wraz z rozwojem choroby nasila się przewlekła odpowiedź zapalna zarówno płuc, jak i pozostałych elementów układu oddechowego.

Rokowanie w przypadku PoChP zależy od wielu czynników. Ocenia się go na podstawie spirometrii i ogólnej sprawności fizycznej chorego. Ci, którzy palą papierosy, szybko się męczą lub cierpią na duszności, nie rokują pomyślnie. Dlatego też lekarze zalecają zwiększenie sprawności fizycznej i pozbycie się nałogu nikotynowego.

Jeżeli choroba została rozpoznana u osoby młodej, prawdopodobieństwo, że dojdzie do zaawansowanej postaci jest większe. Ważne jest, by reagować na niepokojące objawy jak najszybciej, by nie doprowadzić do zaawansowanych uszkodzeń płuc.   Im szybciej POChP zostanie rozpoznana, a leczenie wdrożone, tym lepiej.

Przyczyny przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (PoChP)

PoChP wiąże się ze stanem zapalnym miąższu płuc oraz oskrzeli. Choroba PoChP spowodowana jest szkodliwym wpływem czynników zewnętrznych, głównie dymu papierosowego. Szacuje się, że tytoń aż u 90% chorych jest bezpośrednią przyczyną rozwoju przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Innymi czynnikami ryzyka są: płeć (schorzenie występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet), pojemność płuc, choroby płuc przebyte w dzieciństwie, zanieczyszczenie środowiska oraz narażenie zawodowe.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Dwa obrazki przedstawiające płuca - jedne są różowe, a drugie czarne

Objawy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (PoChP)

Na początkowych etapach PoChP często nie ma żadnych widocznych objawów. Pierwszym odczuwalnym objawem jest kaszel. U chorych kaszel ma charakter przewlekły i może ciągnąć się nawet kilka miesięcy. Uporczywy suchy i duszący kaszel występuje nawet w sezonie letnim, kiedy zwykle nie obserwuje się takich objawów. Kaszel nasila się zazwyczaj w godzinach porannych, kiedy chory odkrztusza zalegającą plwocinę. Palacze bardzo często lekceważą ten objaw, uznając go za naturalną konsekwencję palenia tytoniu.

Wraz z postępem choroby pojawia się duszność towarzyszącą wysiłkowi fizycznemu. Problemem dla chorego może być nawet wejście na drugie piętro. W ostatnim stadium choroby PoChP duszności się nasilają i powodują skrajną niewydolność oddechową, nawet podczas ubierania się czy mycia. Objawami towarzyszącymi dusznościom jest uczucie ściskania w klatce piersiowej oraz świszczący oddech. Z czasem pojawia się odkrztuszanie plwociny, zwłaszcza po nocy i w efekcie kontaktu z zimnym powietrzem.

Choroba płuc PoChP w zaawansowanych stadiach może przebiegać równocześnie z anoreksją i utratą masy mięśniowej. Pojawić się może także sinica palców, warg, nosa i płatków uszu. Nierzadko dochodzi do niewydolności prawej komory serca oraz obrzęków wokół kostek.

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (PoChP) a astma

U starszych pacjentów lub osób palących papierosy odróżnienie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc od astmy może stanowić problem. U części chorych dochodzi bowiem do nakładania się obu tych chorób, co owocuje znacznie cięższym przebiegiem. W medycynie nie istnieje termin opisujący takie nakładanie się schorzeń jako osobną jednostkę i przyjęło się mówić o tym, jako o zespole nakładania astmy i PoChP.

Zgodnie z danymi epidemiologicznymi nakładanie to ma miejsce u ⅓ chorych na PoChP (1 na 10 pacjentów). U chorego stwierdza się wówczas objawy dwóch chorób: kaszel i duszności pojawiające się po kontakcie z alergenami, nadwrażliwość na zapachy oraz upośledzenie czynności płuc.

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (PoChP) a palenie papierosów

Najważniejszym czynnikiem wpływającym na wystąpienie i zaostrzenie PoChP jest palenie tytoniu, które znacznie zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc, jednego z najgroźniejszych i najczęściej występujących nowotworów u ludzi.

Oprócz działania rakotwórczego, dym z papierosów, szkodliwe gazy i substancje smoliste, jakie wydzielają się podczas spalania, uszkadzają nabłonek oskrzeli i płuc.

W pierwszej kolejności uszkodzona jest czynność rzęsek, pokrywających błonę śluzową oskrzeli, które usuwają z oskrzeli zanieczyszczenia. Uszkodzone przez dym tytoniowy rzęski z trudem oczyszczają oskrzela, przyczyniając się do zaleganie śluzu i stanów zapalnych.

Drażnione żrącymi substancjami powstającymi w wyniku spalania oskrzela bronią się, powodując przerost gruczołów śluzowych, a to zwiększa wydzielanie śluzu i przewlekłego zapalenia oskrzeli. Kaszel i odksztuszanie plwociny utrzymują się przez długi czas,  szczególnie nasilając się rano. Mówimy wówczas o tzw. „kaszlu palacza”, który zazwyczaj jest lekceważony.  Tymczasem w płucach rozwija się przewlekły proces zapalny.  W błonie śluzowej oskrzeli wytwarza się zwiększona liczba makrofagów i neutrofili – komórek zapalnych, które próbują bronić oskrzela przed obcymi substancjami, ale wydzielają enzymy  uszkadzające oskrzela i miąższ płuc. Z czasem zaczynają one gorzej pracować i prowadzić do PoChP.

Już samo zaprzestanie palenia spowoduje zatrzymanie postępującej choroby, a z czasem zmniejsza także ryzyko zachorowania na raka płuc.

Zobacz także

Diagnostyka przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (PoChD)

Do diagnozy PoChD wykorzystuje się badania pomocnicze, dzięki którym ustalane jest także zaawansowanie choroby. Należą do nich:

Spirometria – ocenia się objętość powietrza wdychanego i wydychanego i sposób przepływu powietrza w drogach oddechowych.  Pacjent wykonuje kilka głębokich wdechów i wydechów, a specjalne urządzenie dokonuje pomiaru objętości. Badanie jest nieinwazyjne, bezpieczne i skuteczne.

Pletyzmografia – przypomina spirometrię,  ma na celu zmierzenie całkowitej pojemności płuc, także tę, która po wydechu pozostaje w płucach. Pozwala to ocenić obturację, czyli zwężenie oskrzelików.

Ocena tolerancji wysiłku fizycznego – w PoChD będzie zmniejszona. Ocenia się ją wykonując np. tekst marszu, gdzie podczas 6 minut aktywności sprawdza się dystans, saturację, tętno. Wskazówką dla badającego są objawy takie jak ból w klatce piersiowej, potliwość, obniżenie saturacji.

Badania obrazowe – zdjęcie RTG i tomografia komputerowa klatki piersiowej, które mogą pokazać, typowe przy PoChD, obniżenie położenia przepony i poszerzenie klatki piersiowej. Badanie tomografem pozwala określić występowanie i rozmiar zmian rozedmowych w płucach.

Pulsoksymetria i gazometria krwi tętniczej – w obu badaniach można uwidocznić, jakie jest utlenowanie krwi. Gazometria pomoże ocenić, czy we krwi nie ma zwiększonej ilości  dwutlenku węgla.

Morfologia krwi obwodowej –  przy zaburzeniach związanych z przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc wzrasta ilość czerwonych krwinek (erytrocytów), a także podnosi się hematokryt, czyli stosunek ilości krwinek do objętości całej krwi.

EKG i ECHO serca – ocenia, jak wygląda i jak pracuje serce obciążone przewlekłym stanem zapalnym. Przy POChP ciśnienie krwi w płucach może być większe, co prowadzi do przerostu prawej komory serca.

Badanie alfa1-antytrypsyny – niedobór tego krążącego we krwi białka hamuje działanie niektórych enzymów odpowiedzialnych za zwiększone ryzyko chorób płuc i wątroby.

lekarka

Leczenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (PoChP)

Farmakologiczne leczenie PoChP uzależnione jest od konkretnych objawów choroby oraz ewentualnego ryzyka pojawiania się zaostrzeń. Medycy opierają się na wytycznych GOLD, dzielących chorych na 4 grupy. Na tej podstawie lekarz podejmuje decyzję o kierunku leczenia.

  • Grupa A – pacjenci z niewielkimi nasileniami objawów i małym ryzykiem zaostrzeń. Choremu podaje się leki rozkurczające oskrzela w sposób doraźny. Zazwyczaj są to beta2-mimetyki oraz leki antycholinergiczne.
  • Grupa B – chorzy z obecnymi objawami i małym ryzykiem zaostrzeń. Lek pierwszego rzutu w tej grupie to głównie leki antycholinergiczne o przedłużonym działaniu oraz beta2-mimetyki. W zależności od objawów lekarz może zadecydować o podaniu dwóch leków naraz.
  • Grupa C – pacjenci z małym nasileniem objawów, ale z dużym ryzykiem zaostrzeń. Często otrzymują preparat skojarzony, zawierający długo działający beta2-mimetyk, a także glikokortykosteroid wziewny.
  • Grupa D – chorzy z tej grupy cechują się nasilonymi objawami i dużym ryzykiem pojawienia się zaostrzeń. Leczenie jest bardzo podobne do leczenia pacjentów z grupy C, z możliwością włączenia do kuracji inhibitora fosfodiesterazy 4.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

Jak oddychać? Kasia Bem przedstawia proste ćwiczenie, które czyni cuda

Kobieta

Stresujesz się? Oddychaj! Kasia Bem radzi, jak w prosty sposób się rozluźnić

Dlaczego powinniśmy oddychać przez nos? Jak robić to prawidłowo?

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Stridor, czyli świst przy oddychaniu, którego nie warto bagatelizować!

ECMO – urządzenie, które daje płucom i sercu czas na regenerację lub przeszczep

Skala MRC – co mierzy, gdzie jest stosowana, jak przebiega badanie?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

×