Przejdź do treści

Tasiemiec uzbrojony i nieuzbrojony – jak go rozpoznać i jakie są objawy tasiemczycy?

tasiemiec
Tasiemiec nieuzbrojony. Fot. crevis/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Podoba Ci
się ten artykuł?

Tasiemiec uzbrojony i tasiemiec nieuzbrojony to dwa popularne gatunki tego pasożyta. Mogą osiągać nawet 12 metrów! Jak rozpoznać tasiemca nieuzbrojonego w kale oraz jakie są objawy i przyczyny tasiemczycy – choroby wywołanej najczęściej przez tasiemca nieuzbrojonego?

Tasiemiec uzbrojony i nieuzbrojony – różnice

Tasiemiec uzbrojony to pasożyt, który na żywiciela ostatecznego wybiera człowieka,a jego żywicielem pośrednim jest świnia. Jest zbudowany zwykle z około 800 do 1000 proglodytów oraz skoleksu, który oprócz przyssawek otoczony jest wieńcem haczyków. Może osiągać długość 4 metrów.

Tasiemiec nieuzbrojony jest pasożytem, który żyje i rozmnaża się w organizmie człowieka i bydła. Miejscem bytowania tasiemca nieuzbrojonego jest jelito cienkie. Jego szkodliwa działalność odbija się na zdrowiu i samopoczuciu. Tasiemiec osiąga długość nawet 12 metrów.

U człowieka tasiemczyca wywołana jest najczęściej przez tasiemca nieuzbrojonego (Taenia saginata). Zdecydowanie rzadziej przez uzbrojonego (Taenia solium). Zdarzają się również nieliczne przypadki zakażeń tasiemcem karłowatym lub bruzdogłowcem szerokim.

Tasiemiec nieuzbrojony – objawy

Osoby, które mają w jelicie cienkim tasiemca, mogą nie odczuwać żadnych objawów jego bytowania. Nie jest to jednak regułą, bowiem u innych będą pojawiały się co jakiś czas typowe objawy dla grypy żołądkowej lub zatrucia pokarmowego. Zespół objawów, które wywołuje tasiemiec nieuzbrojony jest nazywany tasiemczycą, a więc chorobą tasiemcową.

Symptomami, które mogą wskazywać na to, że w naszym ciele znajduje się nieproszony gość, są:

Objawy te dość łatwo zlekceważyć, chyba że przybierają na sile. Tasiemczyca może doprowadzić nawet do stanu zagrożenia życia, np. poprzez silne odwodnienie spowodowane wymiotami i biegunką. Nie należy więc lekceważyć wyżej wymienionych objawów, szczególnie gdy pojawiają się dość często. Należy udać się do lekarza rodzinnego i opisać swój problem, szczególnie jeśli znajdujemy się w grupie ryzyka. Lekarz zazwyczaj kieruje na badania krwi i kału. 

Cykl rozwojowy tasiemca nieuzbrojonego

Jak to się dzieje, że larwy tasiemca dostają się do ciała i rozwijają się w nim? Wiedza na ten temat pozwoli lepiej zrozumieć sposób zarażenia tasiemcem nieuzbrojonym. Zanim tasiemiec się rozmnoży, musi przejść przez dwa układy pokarmowe. Wszystko zaczyna się od innego tasiemca – matki. W jego macicy magazynowane są zapłodnione jaja. Warto przy tej okazji przyjrzeć się budowie tasiemca nieuzbrojonego. 

Jak rozpoznać tasiemca nieuzbrojonego w kale? Przypomina on bardzo długi, cienki sznurek. Ciało tasiemca tworzą połączone ze sobą, małe elementy zwane proglotydami (jeden osobnik może mieć ich ponad 2000). Wypełnione mogą być od środka jajami. Mogą się one oddzielać od ciała tasiemca i być wydalane przez człowieka z kałem. Następnie z pożywieniem trafiają do organizmu bydła. W jelicie krowy jaja wykluwają się i dostają do krwi – stąd już krótka droga do mięśni. Bydło zostaje zabite i przeznaczone do spożycia. W ten sposób larwy dostają się do ciała człowieka i rozwija się z nich dorosły osobnik – tasiemiec nieuzbrojony.

Tasiemiec nieuzbrojony – droga zakażenia

Tasiemiec nieuzbrojony może pojawić się w organizmie w wyniku spożycia tatara i innych dań z surowego mięsa. W poszczególnych partiach mięśni bydła mogą bytować larwy tasiemca. Ryzyko zwiększa się również w przypadku, gdy jest ono niedogotowane lub niedosmażone. 

Niestety to nie jedyne sytuacje, których należy unikać – istnieją inne rodzaje tasiemców, na które jesteśmy narażeni. Równie niebezpieczne jest picie wody z kranu, posiadanie kotów i psów, praca ze zwierzętami. W grupie ryzyka zarażenia tasiemcem znajdują się również dzieci, osoby pracujące z dziećmi (przedszkola, żłobki), rolnicy, pracownicy zoo, rzeźnicy itp.

Tasiemiec u człowieka – leczenie

Leczenie tasiemczycy często musi odbywać się w szpitalu. Może zdarzyć się, że tasiemiec bytuje poza jelitem cienkim. Wtedy konieczne jest zlokalizowanie go i chirurgiczne usunięcie. Tasiemiec nieuzbrojony leczony jest za pomocą środków farmakologicznych. Istnieje tylko jeden lek pasożytniczy skuteczny w leczeniu infestacji tasiemców – prazykwantel.

Środek podaje się chorym jednorazowo w dawce 5–10 mg na kg masy ciała. Dawka ostateczna zależna jest od rodzaju tasiemca, jego wielkości itp. Zdarza się, że chorzy są leczeni niklozamidem, jednak lek ten jest bardzo ciężko dostępny. Podaje się go osobom dorosłym w dawce 2 g. 

Jak zapobiec dostaniu się tasiemca do organizmu?

Jeśli nie chcemy mieć w naszym organizmie nieproszonego gościa, warto stosować się do poniższych zasad:

  • spożywajmy mięso tylko i wyłącznie z zaufanych źródeł;
  • przy przygotowaniu wołowiny do spożycia należy zwrócić uwagę, czy nie ma w niej larw, które wyglądem przypominają pestki ogórka;
  • unikajmy jedzenia surowego mięsa, zamawiając steki lub burgery prośmy o dobrze lub średnio wysmażone;
  • przestrzegajmy higieny, często myjmy ręce ciepłą wodą z mydłem, szczególnie gdy pracujemy ze zwierzętami lub dziećmi;
  • dbajmy o czystość zwierząt domowych i ich legowisk;
  • regularnie odrobaczajmy domowe zwierzęta – psy i koty.

Tasiemiec uzbrojony i nieuzbrojony – diagnostyka

Człowiek może zorientować się, że został zarażony tasiemcem, dopiero gdy dostrzeże segmenty tasiemca (człony) w kale. Zakażenie tasiemczycą jest często bezobjawowe, dlatego nie jest łatwo ją zdiagnozować.  Podstawowym badaniem diagnostycznym jest stwierdzenie obecności jaj tasiemca w badaniu mikroskopowym kału.

Zazwyczaj niezbędne jest kilkukrotne przeprowadzenie badania. Dlaczego? Aby określić morfologię tasiemca, należy natrafić na człon maciczny wydalanego tasiemca. Tylko ten fragment pozwala na zróżnicowanie tasiemca uzbrojonego z nieuzbrojonym.

W uzasadnionych przypadkach wykonuje się też wymaz z odbytu albo morfologię krwi, ponieważ u chorych często odnotowuje się wyższy poziom białych krwinek i eozynofilii. Jeśli diagnoza potwierdzi się, zaleca się też zbadanie kału u najbliższych członków rodziny zarażonej osoby.

lek. Marta Dąbrowska

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Marta Dąbrowska

lekarz

Najnowsze w naszym serwisie

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Powiązane tematy:

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.