Astma

W Polsce na astmę choruje kilka milionów ludzi. Są wśród nich nie tylko dorośli, ale i dzieci. Choroba ta jest uznawana za cywilizacyjną. Przyczyną astmy jest nieprawidłowa reakcja oskrzeli po zetknięciu się z alergenem wewnętrznym, lub zewnętrznym. Rozpoznanie tej choroby jest trudne, zwłaszcza u małych dzieci. Wdrożone leczenie pozwala chorym złagodzić objawy na tyle, aby mogli normalnie funkcjonować i cieszyć się życiem.

Astma jest chorobą nieuleczalną. Nie ma możliwości, by całkowicie ją wyleczyć. Właściwie dobrane leki mogą ograniczyć chorobę na tyle, że napady astmatyczne będą sporadyczne. Czy da się żyć z astmą? Czym charakteryzuje się ta choroba?

Co to jest astma? Przyczyny i rodzaje astmy

Astma (zwana też dychawicą) jest przewlekłą chorobą dróg oddechowych o charakterze napadowym. Jej przyczyną jest rozwijający się w oskrzelach stan zapalny zapoczątkowany przez niewłaściwą reakcję chorego na uczulający go alergen. Światło oskrzeli ulega wówczas zwężeniu i chory nie może zaczerpnąć powietrza ani odkrztusić zalegającej w nich wydzieliny. Stan ten określa się jako duszność napadową lub atak astmy.

Przyczyny astmy są zróżnicowane. W chorobach takich jak astma, objawy i charakter ataków astmatycznych są uwarunkowane przez konkretny czynnik wyzwalający reakcję alergiczną ‒ mogą nim być pyłki, sierść zwierzęcia, leki, a nawet nawracające infekcje górnych dróg oddechowych. Dlatego wyróżnia się kilka rodzajów dychawicy:

    • astma sercowa związana z niewydolnością lewej komory sercowej
    • astma alergiczna (inaczej astma atopowa) ‒  jest to najczęściej występująca astma u dzieci
    • astma oskrzelowa ‒ objawy są skutkiem nawracających infekcji górnych dróg oddechowych; astma oskrzelowa u dzieci występuje głównie na tle alergicznym
    • astma aspirynowa ‒ wywoływana przez nieprawidłową reakcję na aspirynę
    • astma wysiłkowa ‒ duszność napadowa pojawia się po intensywnym wysiłku fizycznym
    • astma wczesnodziecięca ‒ pojawia się w wyniku predyspozycji rodzinnych
  • astma kaszlowa ‒ powstaje na skutek powikłań w przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (w kwesti “pochp a astma” należy wspomnieć, że choroby mają podobne objawy, ale jedna jest następstwem drugiej ‒ są to jednak odrębne jednostki chorobowe).

Przebieg astmy i częstotliwość napadów jest zależna od tego, jaki czynnik ją wywołuje.

Astma ‒ objawy u dzieci i dorosłych

Objawy astmy oskrzelowej u dzieci i dorosłych są praktycznie takie same. Wyjątkiem jest astma sercowa, na którą chorują głównie osoby dorosłe.

Objawy dychawicy:

  • uporczywy suchy kaszel
  • narastająca duszność, która uniemożliwia zaczerpnięcie powietrza
  • sapka po wysiłku fizycznym
  • świszczący oddech
  • ucisk w klatce piersiowej
  • katar na tle alergicznym
  • furczenie w oskrzelach słyszalne w badaniu osłuchowym.

Przy astmie powinno się unikać wzmożonego wysiłku fizycznego, gdyż może on być przyczyną kolejnych napadów astmatycznych.

Zobacz także: Astma u dzieci

Astma oskrzelowa ‒ leczenie

W przebiegu chorób takich jak astma, leczenie polega na łagodzeniu objawów. Astmy oskrzelowej nie da się wyleczyć całkowicie. Chorym podaje się glikokortykosteroidy wziewne i donosowe, które mają rozkurczyć oskrzela i ułatwić oddychanie. Niektóre z nich działają niemal natychmiast po podaniu. Pacjenci przyjmują również preparaty zawierające teofilinę i aminofilinę. Upłynniają one śluz zalegający w oskrzelach. Leki te ‒ tabletek do połykania, tabletek do żucia lub aerozoli wziewnych ‒ są wydawane na receptę. U małych dzieci stosuje się preparaty w postaci syropów do picia.

Przy astmie sercowej, oprócz podstawowych preparatów rozkurczających, niezbędne jest stosowanie leków moczopędnych i beta‒blokerów nasercowych. W tej postaci dychawicy ważna jest kontrola ciśnienia tętniczego i stała opieka kardiologiczna.

W aptekach i sklepach zielarskich można kupić leki na astmę bez recepty. Są to głównie zioła o działaniu wykrztuśnym, olejki eteryczne ułatwiające oddychanie i preparaty homeopatyczne. Stosowanie homeopatii powinno być zawsze omówione z lekarzem.

W leczeniu astmy ważna jest też dieta. Posiłki powinny być źródłem witamin i minerałów. Można je wzbogacić poprzez stosowanie leczniczych przypraw takich jak czosnek, imbir lub kurkuma. Mają one właściwości przeciwzapalne i wykrztuśne.

Bibliografia:

  1. I. Stelmach, Astma u dzieci, “Alergia Astma Immunologia” 2017, 22 (2-3): 37-41.
  2. W. Balińska-Miśkiewicz, Astma oskrzelowa u dzieci – odrębności diagnostyczno-terapeutyczne, “Farm Pol”, 2010, 66(7): 504-513.
  3. A. Żak, Astma oskrzelowa u dzieci, Astma oskrzelowa, 2013-2014.
  4. A. Grzywa-Celińska, P. Lachowska-Kotowska, A. Prystupa, R. Celiński, M. Kotowski, Astma i stan astmatyczny w codziennej praktyce lekarskiej, “Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 2013, Tom 19, Nr 4, 397-402.

Najnowsze