Przejdź do treści

Terapia kognitywna – na czym polega terapia poznawcza? Efekty

Terapia kognitywna A. Becka - na czym polega?
Terapia kognitywna Aarona Becka. Ilustracja: Magdalena Pankiewicz | www.magdalenapankiewicz.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
8 osób z Małopolski trafiło do szpitala po przyjęciu szczepionki. Najprawdopodobniej już wcześniej byli zakażeni koronawirusem
Kobiety z deskami surfingowymi na plaży
Pierwsze biuro turystyczne, które podjęło taką decyzję. Obsłuży tylko zaszczepionych na COVID-19
Szczepionka
Szczepionka na COVID-19 skuteczna przeciw nowym wariantom koronawirusa?
dziewczyna, różowe włosy, pozbyła się trądziku
Badania, które warto wykonać w diagnostyce trądziku. Chodzi nie tylko o hormony – zwracają uwagę kosmetolożki
Wazektomia – co to jest, koszt, czy jest odwracalna?

Terapia kognitywna (inaczej terapia poznawcza) Aarona Becka stanowi jeden z rodzajów terapii poznawczo-behawioralnej, w której pacjent bada i interpretuje swoje emocje, myśli, zachowania. Celem terapii jest modyfikacja sposobu postrzegania sytuacji, co może pomóc w poprawie nastroju lub zmianie sposobu postępowania. Na czym polega terapia poznawcza? Jakie są jej cele, metody i efekty? Ile trwa terapia kognitywna?

Terapia kognitywna i terapia poznawczo-behawioralna

„Gdybyśmy musieli zakupić akcje jakiegoś systemu psychoterapii, to w przypadku terapii poznawczej Becka byłaby to inwestycja bezpieczna, gwarantująca tendencję wzrostową przez następnych pięć lat” – tak o koncepcji Aarona Becka napisali James O. Prochaska i John C. Norcross, autorzy książki o terapii kognitywnej „Systemy psychoterapii”.

Rzeczywiście, zarówno szkoła poznawcza Becka, jak i nurt psychologii behawioralnej (patrz: Terapia poznawczo-behawioralna) należą do najlepiej udokumentowanych i najwyżej ocenianych nurtów w psychoterapii. Terapia Aarona Becka funkcjonuje w ramach nurtu poznawczego obok terapii A. Ellisa (patrz: Terapia racjonalno-emotywna) oraz terapii D. Meichenbauma (patrz: Terapia uodparniająca na stres). Jest rodzajem cieszącej się dużą popularnością terapii poznawczo-behawioralnej.

Na czym polega terapia poznawcza?

Podstawowym założeniem terapii kognitywnej jest to, że sposób interpretowania wydarzeń ma wpływ na to, jak się zachowujemy. Do zaburzeń emocjonalnych dochodzi, gdy nasze myśli i przekonania są zniekształcone, czyli gdy przetwarzamy informacje niezgodnie z tym, co naprawdę się wokół nas dzieje.

Beck wyróżnił dwa rodzaje przekonań, które mogą być problematyczne (i do zmiany których dąży się podczas terapii kognitywnej) – tzw. dysfunkcyjne założenia i myśli automatyczne. Te pierwsze to ukształtowane w dzieciństwie przekonania, jacy naprawdę jesteśmy. Zaś myśli automatyczne powstają jako prosta konsekwencja założeń. Na przykład przy założeniu „Jestem głupi” myślą automatyczną może być „I tak wszystko popsuję”.

Beck tak jak Albert Ellis (twórca terapii racjonalno-emotywnej) podkreślał, że zmiana przekonań człowieka powoduje zmianę w jego zachowaniu, a co za tym idzie – eliminuje problemy pacjenta. Zmiana przekonań jest więc jednym z celów terapii poznawczej.

Terapia kognitywna – dla kogo?

Terapia kognitywna daje znakomite wyniki przy leczeniu pacjentów z wieloma zaburzeniami. Często możemy spotkać się z terapią poznawczą zaburzeń lękowych, zaburzeń odżywiania czy depresji.

Terapia poznawcza bywa stosowana (wspomagająco) wobec osób chorych na schizofrenię oraz chorobę afektywną dwubiegunową. Pomaga pacjentom walczącym z uzależnieniami, cierpiącym na zaburzenia po przeżytej traumie oraz po próbach samobójczych.

Terapia kognitywna przynosi także ulgę przy niektórych dolegliwościach fizycznych, związanych m.in. z:

  • zespołem jelita drażliwego,
  • zespołem przewlekłego zmęczenia,
  • nadciśnieniem,
  • bólem w klatce piersiowej,
  • migreną
  • innymi przewlekłymi zaburzeniami związanymi z nawrotami bólu.

Terapia kognitywna – cele i efekty

Ponieważ w psychoterapii poznawczej przyjmuje się, że na uczucia i zachowania pacjenta wpływają ukryte myśli, zadaniem terapeuty w czasie terapii kognitywnej jest ich ujawnienie, a następnie zweryfikowanie. Dzięki temu można podważyć i wyeliminować przekonania, które doprowadzają do problemów pacjenta. Kiedy pacjent nauczy się identyfikować błędy w swoim myśleniu (np. „Ona na niego spojrzała. Na pewno coś ich łączy”) oraz sprawdzać wiarygodność myśli automatycznych, zacznie myśleć realistycznie. A to doprowadzi do wyleczenia i przerwania spirali cierpień.

Terapia kognitywna – ograniczenia

Terapii poznawczej zarzuca się, że zbytnio upraszcza problemy pacjenta oraz nadmiernie koncentruje się na aspekcie racjonalnym, natomiast pomija aspekty emocjonalne. Dlatego niektórzy psychoterapeuci zalecają, by w ramach terapii kognitywnej stosować także metody odnoszące się do emocji pacjenta i pozwalające wskazywać oraz definiować uczucia.

Terapia kognitywna – metoda

Terapeuta w czasie terapii kognitywnej początkowo uczy pacjenta odkrywania i „nagłaśniania” myśli, które poprzedzają określone przeżycia i decyzje. Nie próbuje zmieniać przekonań pacjenta metodą perswazji (tak się dzieje np. w terapii racjonalno-emotywnej). Podczas terapii poznawczej prowadzi z nim „delikatny” dialog sokratejski – stawia pacjentowi pytania o wyznawane poglądy, ich sens, użyteczność i realne skutki.

Może dodatkowo również przeprowadzać kurację metodami wziętymi z terapii behawioralnej, np. przeprowadza eksperymenty, które mają potwierdzić słuszność lub zdemaskować negatywne przekonania pacjenta. Na przykład pacjent, który twierdzi, że nie może znieść odrzucenia przez kobietę, ma za zadanie umówić się z trzema kobietami i empirycznie sprawdzić (udowodnić hipotezę), czy tak rzeczywiście jest.

Ile trwa terapia poznawcza?

Terapia poznawcza jest terapią krótkoterminową. Terapeuta umawia się z pacjentem na mniej więcej 16 sesji terapii kognitywnej.

 

Bibliografia:

  1. Gaudiano B. (2008) Cognitive-Behavioral Therapies: Achievements and Challenges, Evidence Based Mental Health, 11(1): 5-7.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Blue Monday. Czy to naprawdę najbardziej dołujący dzień w roku?

Kobieta

Epigenetyka – zdrowie to nie tylko geny

Kobieta i mężczyzna leżą w łózku. Widać jedynie ich stopy

Konstruktywna awantura to nie oksymoron, czyli dlaczego czasem warto się porządnie pokłócić z partnerem

Dziewczynka ogląda pająka

Eksperci przyznają: ilu ludzi, tyle fobii. Skąd się biorą i jak się ich pozbyć?

zastanawiająca się kobieta

Stosownie czy konsekwentnie ‒ jak się zachować?

Boże Narodzenie w dobie pandemii

„Przede wszystkim trzeba przyznać przed sobą, że te święta będą inne i dać sobie chwilę, żeby przeżyć smutek”. Kaja Tomczyk o tym, jak odnaleźć się w nowej rzeczywistości w Boże Narodzenie

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Eksternalizacja lęku

„Dla jednych są to małe gnomy, dla innych smoła zalewająca ciało”. Psycholożka o eksternalizacji lęku jako ważnym narzędziu terapii

Kobieta stoi z psem na molo

Czasem lepiej jest odpuścić, niż żyć w ciągłym stresie i poczuciu winy. Psychoterapeutka podpowiada, jak się tego nauczyć

Davina Reeves-Ciara

Davina Reeves-Ciara: miałam trudne dzieciństwo, ale dzięki temu jest mi łatwiej [WIDEO]

Jak się twórczo złościć? Wykorzystaj negatywne emocje, by wprowadzić zmiany w życiu!

Ekstrawertycy i introwertycy powoli odchodzą do przeszłości. Sprawdź, czy jesteś ambiwertykiem

Czym jest zarażenie afektywne i jak może do niego dojść? Tłumaczy psycholożka Sara Tylka

Czym jest zarażenie afektywne i jak może do niego dojść? Tłumaczy psycholożka Sara Tylka

Trudno ci się skupić w niedzielę? Po 15:00 zaczynasz odczuwać niepokój? To może być sunday blues

Davina Reeves-Ciara

Davina Reeves-Ciara o wychowaniu w naturze i sile intuicji. „Jak zaczynasz jej słuchać, to trudno przestać” [WIDEO]

Nie oceniaj wszystkiego. „Na przykładzie pogody zauważyć można, że często oceniamy to, na co nie mamy żadnego wpływu”

Kobieta przy liściach

Jak nie być zazdrosnym? Chorobliwa zazdrość a zdrada

Anya Taylor-Joy: W chwili stresu trzeba zrobić krok w tył i powiedzieć sobie: nikt nie umiera, nie jesteś chirurgiem, wszystko będzie dobrze

Terapia zajęciowa – przebieg, korzyści, rodzaje terapii

Miłosne (nie)porozumienie stron, czyli 7 sposobów na udany związek

Kobieta leży na podłodze

Niekontrolowane wybuchy złości – gdzie leży ich źródło? Wyjaśnia psycholożka Anna Wietrzykowska

Anja Franczak, towarzyszka w żałobie

Anja Franczak, towarzyszka w żałobie: „Nie da się obejść żałoby, przez żałobę trzeba przejść”

Chroniczne zmęczenie – psychotest, przyczyny, zapobieganie

Zakochana para na tle morza

Zakochanie a miłość. Na czym polega różnica?

Najpopularniejsze

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

całująca się para

7 rzeczy, które się staną, gdy przestaniesz uprawiać seks