Przejdź do treści

Tętniak mózgu – objawy i rokowanie. Czym grozi pęknięcie tętniaka?

rzut mózgu ludzkiego w 3D
Czym jest tętniak mózgu? Fot. decade3d / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kasia Dziurska
Kasia Dziurska o swoich doświadczeniach z Hashimoto: myślałam, że jestem niezniszczalna [WIDEO]
Poradnik, który przynosi ulgę. „Pokonaj endometriozę. Jak wygrać z chorobą i zacząć żyć na nowo” dr Iris Kerin Orbuch oraz dr Amy Stein już w księgarniach
Szpital w Indiach
„Czarny grzyb” atakuje pacjentów z COVID-19. Liczba zainfekowanych osób rośnie
kobieta po szczepieniu na covid
Skutki uboczne szczepionek na COVID-19 – które występują najczęściej? Porównanie
Babka jajowata – właściwości i zastosowanie byliny

Tętniak mózgu występuje, gdy jeden element ściany tętnicy jest na tyle słaby, że pod wpływem ciśnienia krwi może zwiększać swoje rozmiary i w konsekwencji pękać. Dokładna przyczyna powstawania tętniaków nie jest do końca poznana.

Tętniak mózgu może pojawić się u każdego, bez względu na płeć i wiek. Jednakże dokładna przyczyna tętniaków mózgu nie jest znana. Tętniak mózgu jest prawdopodobnie wynikiem wrodzonych nieprawidłowości w anatomii ścian tętnic. Istnieje kilka czynników ryzyka tworzenia się tętniaków. Zalicza się do nich m.in. miażdżycę, nadużywanie alkoholu oraz palenie tytoniu. Zdarza się również, że powstaje jako wynik zmian zapalnych. Przy tętniaku mózgu objawy najczęściej pojawią się dopiero wówczas, gdy dojdzie do jego pęknięcia.

Tętniak mózgu – objawy neurologiczne i statystyka

Szacuje się, że tętniaki występują u około 4 proc. populacji, jednakże u większości z nich ujawnia się pod postacią krwawienia podpajęczynówkowego. U mniej niż 10 proc. przypadków daje objawy guza mózgu. Tętniaki mózgu rzadko dają objawy, szczególnie, jeśli są niewielkich rozmiarów. Czasem określa się je mianem cichych agresorów. Tętniaki większych rozmiarów mogą uciskać na któryś nerw mózgu, przez co obserwuje się m.in. opadającą powiekę, ubytki w polu widzenia, nagle i szybko pogarszający się wzrok, bóle głowy (wyjątkowo niespecyficzny objaw), drgawki, zawroty lub osłabienia siły kończyn po jednej stronie ciała. Ból głowy przy tętniaku mózgu jest nagły i bardzo silny. Określany jest jakby uczucie po uderzeniu w głowę młotkiem. Jest oporny na powszechnie dostępne leki przeciwbólowe i towarzyszy mu uczucie sztywności w karku, co może świadczyć o krwawieniu podpajęczynówkowym. Po pęknięciu tętniaka najczęściej obserwuje się utratę przytomności bądź zaburzenia równowagi, wymioty, nadwrażliwość na światło lub porażenie po jednej stronie ciała. W najcięższych przypadkach pęknięcie tętniaka mózgu skończyć się może śpiączka lub śmiercią.

Ryzyko tętniaka mózgu

Czynników zwiększających ryzyko pojawienia się tętniaka mózgu i jego pęknięcia jest wiele. Można je podzielić na modyfikowalne i niemodyfikowalne. Czynniki modyfikowalne tętniaka mózgu, które zwiększają prawdopodobieństwo jego powstawania, to palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu oraz otyłość. Wszystkie one związane są z pojawianiem się nadciśnienia tętniczego. Istnieją badania wskazujące na to, że również długotrwałe przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych może przyczyniać się do zwiększonego ryzyka krwawień podpajęczynówkowych.

Również lokalizacja tętniaka mózgu oraz jego rozmiar mają wpływ na ryzyko pęknięcia. I tym samym jego umiejscowienie w tylnym kręgu i średnica powyżej 10 mm wiąże się ze wzrostem możliwości pęknięcia. Niemniej ważne są choroby współistniejące, jak torbielowatość nerek, zespół Ehlersa-Danlosa i Marfana oraz nerwiakowłókniakowatość.

Rodzaje tętniaka mózgu

Istnieją cztery rodzaje tętniaków mózgu. Wyróżnia się przede wszystkim:

  • Tętniaki workowate – stanowią nawet 80 proc. wszystkich wykrytych tętniaków. Zbudowane są z szyi i worka będącego rozszerzonym światłem tętnicy. Zwykle występują mnogo, mają tendencję do częstego pękania. Ich główną przyczyną są zmiany miażdżycowe.
  • Tętniaki wrzecionowate – pojawiają się przy tętnicy podstawnej oraz tętnicy szyjnej wewnętrznej oraz sąsiadującymi gałęziami tętnic mózgu. Ich cechą szczególną jest nieregularny, rozgałęziający się kształt.
  • Tętniaki rozwarstwiające – typ pojawiający się w mózgu dość rzadko, powstaje w wyniku wewnętrznego uszkodzenia naczynia krwionośnego.
  • Tętniaki prosowate – trudne do rozpoznania, znajdują się na gałęziach tętnic mózgowych.
ból brzucha

Rozpoznanie tętniaka mózgu

W momencie wystąpienia objawów mogących świadczyć o obecności lub pęknięciu tętniaka mózgu należy jak najszybciej udać się do neurologa lub zadzwonić po karetkę pogotowia (jeśli doszło do utraty przytomności). Rozpoznanie tętniaków mózgu opiera się na wykonaniu angiografii komputerowej (angio-TK) lub angiografii rezonansu magnetycznego (angio-MR). Po otrzymaniu wyników z badań radiologicznych i diagnostyki obrazowej lekarz jest w stanie precyzyjnie rozpoznać tętniaka mózgu. Jeśli wyniki wzbudzają jego podejrzenie, dochodzi do konsultacji z neurochirurgiem i ustalenia, czy tętniak może być leczony operacyjnie. Jeśli nie, istnieje konieczność powtarzania badań i obserwacji, czy tętniak nie powiększa się.

Leczenie tętniaka mózgu

Leczenie opiera się głównie na dwóch metodach. Pierwsza z nich wymaga otwarcia czaszki, w przypadku drugiej nie ma takiego wymogu. Operacja embolizacji tętniaka mózgu wymagającego otwarcia czaszki polega na założeniu na tętnicę specjalnego klipsa. Zaklipsowany tętniak mózgu znacznie zmniejsza ryzyko pęknięcia. Druga metoda wykorzystuje technikę embolizacji, czyli wypełniania tętniaka specjalnymi sprężynami za pomocą cewnika, który wprowadzany jest przez tętnicę udową.

O wyborze techniki operacji decyduje sztab specjalistów na podstawie wyników badań i ogólnego stanu pacjenta. Kluczowe są położenie i kształt tętniaka, a także ryzyko związane z inwazyjnym zabiegiem.

Operacja trwa zazwyczaj od kilkudziesięciu minut do kilku godzin. Po operacji chorzy podlegają hospitalizacji, jednakże znacznie krótszej niż po standardowych operacjach chirurgicznych. Diagnoza nieoperacyjnego tętniaka mózgu jest kwestią bardzo indywidualną i zależy od decyzji lekarzy specjalistów. Leczenie farmakologiczne tętniaków mózgu nie jest praktykowane.

Kiedy dojdzie do pęknięcia tętniaka, należy poddać się operacji chirurgicznej nie później niż 72 godziny od pojawienia się pierwszych objawów. Chirurdzy muszą usunąć skrzepy oraz powstrzymać krwawienie. W bardzo ciężkich przypadkach, kiedy operacja nie jest możliwa ze względu na ryzyko, lekarze podejmują jedynie leczenie zachowawcze, polegające na monitorowaniu czynności życiowych i ograniczeniu obrzęku mózgu.

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Tętniak mózgu – powikłania pooperacyjne

Powikłania po operacji tętniaka mózgu należą do rzadkości. Zarówno embolizacja, jak i zaklipsowanie tętniaka mózgu wyłączają go z krążenia. Jednakże nie można wówczas mówić o pełnym wyleczeniu. W trakcie embolizacji nie zawsze dochodzi do całkowitego wypełnienia tętniaka, dlatego też zabieg należy powtarzać. Leczenie po operacji tętniaka mózgu nie jest konieczne. Zaleca się jednakże okresowe kontrolowanie tętniaka za pomocą angiografii tomografii komputerowej (angio-TK), ponieważ jego średnica może się powiększać. Przyjęło się, że obserwacji należy dokonywać raz na pół roku.

Profilaktyka tętniaka mózgu

Poza prowadzeniem zdrowego stylu życia wolnego od używek i nałogów, takich jak alkohol czy palenie tytoniu, nie jest znana inna skuteczna profilaktyka pozwalająca uchronić się przed pojawianiem się tętniaków mózgu.

 

Źródła:

  1. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/brain-aneurysm/symptoms-causes/syc-20361483
  2. https://www.webmd.com/heart-disease/understanding-aneurysm-basics
  3. Kumar; Abbas; Fausto, eds. (2005). Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease (7th ed.). China: Elsevier
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Choroby krtani – przyczyny, objawy i metody leczenia

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?/Getty Images

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?

Amerykanka robi wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dziecko. „Muszą wiedzieć, że ich dzieci nie zostaną zapomniane”

Szyje wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dzieci. „Muszą wiedzieć, że ich maluchy nie zostaną zapomniane”

rak, koronawirus

Pokonali raka dzięki zakażeniu koronawirusem? Zadziwiające przypadki pacjentów cierpiących na nowotwory krwi

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

Alicja Sekret

Alicja Sekret: Chodzi o to, by chorzy „uczyli” siebie nawzajem, że mimo danej przypadłości mogą i mają pełne prawo żyć tak, jak tego pragną

„Tej chorobie się nie poddam”. Dzieci chore na raka chwyciły za mikrofony i wyrażają to, co czują poprzez rap

„Tej chorobie się nie poddam”. Dzieci chore na nowotwór chwyciły za mikrofony i wyrażają to, co czują, poprzez rap

Dziecko

Pediatra o nowotworach wśród dzieci: niepokojące są złamania, których ciężkość jest nieadekwatna do mechanizmu urazu

Sarah Harding choruje na raka piersi. „Nie wiem, ile miesięcy mi pozostało” – mówi 38-letnia piosenkarka

kobieta blondynka

Cytologia klasyczna czy cytologia płynna – którą z nich wybrać?

Paulina Młynarska

Paulina Młynarska: gdy tylko przejdę rekonwalescencję, kupię sobie jakiś piękny nowy biustonosz, sukienkę, rzucę grzywą i będę dumnie paradować z moimi implantami po ulicach

Pomacaj się

„Mastektomia to nie koniec życia ani kobiecości. Po niej można dalej funkcjonować, żyć i cieszyć się tym życiem” – mówią autorki niezwykłych zdjęć kobiet po raku piersi i akcji „Pomacaj się”

Paulina Łopatniuk

Paulina Łopatniuk, patomorfolożka: „Wszystko, co żywe, może nowotworzyć”

Anna Charko: Życie z chorobą jest jak wyprawa w Himalaje

„W latach 80. pacjent od razu szedł pod nóż. Agresywne operacje często niepotrzebnie okaleczały ludzi” – mówi prof. Wojciech Zegarski

„W chorobie doświadczałam momentów załamania”. Agata Buzek opowiedziała o swojej walce z rakiem

kobieta w bieliźnie

„To strasznie podstępna choroba, niedająca żadnych objawów”. Rak jelita grubego każdego dnia zabija w Polsce 33 osoby

DiLO, zielona karta, szybka ścieżka onkologiczna, pakiet onkologiczny – kompendium wiedzy

Luciana Rebello z matką Albą Gomes / Facebook

Zgoliła głowę, aby wesprzeć córkę walczącą z rakiem. „Tak wygląda miłość matki”

Tchawica – budowa, funkcje i najczęstsze choroby tchawicy

Grasica – gdzie jest i jakie pełni funcje? Choroby grasicy

Kobieta

„Polska pod względem zachorowalności na raka szyjki macicy znajduje się na 1. miejscu w Europie” – alarmuje położna Natalia Korzeniowska

Rak szyjki macicy / Istockphoto

3,2 tys. – tyle kobiet co roku w Polsce dowiaduje się, że ma raka szyjki macicy. „Pierwsza reakcja na diagnozę? Niedowierzanie, strach, zaprzeczenie…” – mówi dr Robert Jach, ginekolog-onkolog

Najpopularniejsze

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?