Dla kogo przeznaczony jest test na endometriozę?
Endometrioza to przewlekła choroba, w której przebiegu komórki błony śluzowej macicy przemieszczają się poza jej naturalne miejsce i osadzają się w innych narządach. Diagnostyka endometriozy jest skomplikowana, ponieważ objawy bywają niespecyficzne. Standardowe badania, takie jak USG czy rezonans magnetyczny, nie zawsze pozwalają na jednoznaczne rozpoznanie choroby.
Z kolei laparoskopia, choć uznawana za „złoty standard”, jest zabiegiem inwazyjnym i wymaga hospitalizacji. Test EndoRNA i EndomKIT to nieinwazyjna alternatywa, która może przyspieszyć proces rozpoznania choroby i pozwolić na wcześniejsze wdrożenie leczenia. Oto kto powinien wykonać test na endometriozę:
- kobiety, które od lat zmagają się z bolesnymi miesiączkami i bólami podbrzusza,
- osoby z podejrzeniem endometriozy, u których wcześniejsze badania nie dały jednoznacznego wyniku,
- pacjentki z niepłodnością, u których podejrzewa się endometriozę jako jedną z przyczyn problemów z zajściem w ciążę,
- kobiety, które chcą uniknąć laparoskopii jako pierwszego kroku w diagnostyce.
Rolki
Test na endometriozę EndoRNA. Na czym polega?
EndoRNA to nowoczesne badanie diagnostyczne, które pozwala wykryć endometriozę bez konieczności przeprowadzania laparoskopii. Polega na analizie ekspresji określonych genów w komórkach endometrium, co pozwala na identyfikację charakterystycznych zmian molekularnych związanych z chorobą.
Jak wygląda to badanie?
Test wykonuje się w określonej fazie cyklu menstruacyjnego – między 14. a 21. dniem. Podczas wizyty ginekolog pobiera próbkę endometrium metodą biopsji aspiracyjnej, czyli cienkim cewnikiem wprowadzanym przez pochwę i szyjkę macicy do jamy macicy. Procedura trwa kilka minut i nie wymaga znieczulenia.
Co dzieje się z pobraną próbką?
Komórki endometrium trafiają do laboratorium, gdzie analizuje się poziom ekspresji genu FUT4 – jego podwyższona aktywność jest charakterystyczna dla endometriozy. Na wynik badania czeka się zazwyczaj około 10-14 dni.
Czy test EndoRNA jest wiarygodny?
EndoRNA to jedno z najnowocześniejszych badań wykrywających endometriozę, ale jak każda metoda diagnostyczna, ma swoje ograniczenia. Jego skuteczność wynosi ponad 90%, co oznacza, że w wielu przypadkach pozwala uniknąć inwazyjnej laparoskopii. Zalety testu EndoRNA:
- wysoka czułość i specyficzność – test wykrywa zmiany charakterystyczne dla endometriozy na poziomie genetycznym,
- nieinwazyjność – w porównaniu do laparoskopii, test jest znacznie mniej obciążający dla pacjentki,
- możliwość wcześniejszej diagnozy – pozwala wykryć endometriozę na wcześniejszych etapach, zanim pojawią się widoczne zmiany w USG.
Diagnostyka endometriozy z krwi. Test EndomKIT
EndomKIT to test z krwi, który analizuje obecność specyficznych markerów związanych z endometriozą. Badanie opiera się na pomiarze dwóch markerów krwi:
- CA125 – jego stężenie rośnie przede wszystkim w zaawansowanych stadiach endometriozy (ASRM III/IV), gdy zmiany są bardziej rozległe,
- BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor) – marker ten jest podwyższony w początkowych stadiach choroby (ASRM I/II), dzięki czemu test może wykryć endometriozę na wcześniejszym etapie.
Test wykorzystuje algorytm komputerowy, który analizuje wyniki badań markerów wraz z danymi uzyskanymi z kwestionariusza diagnostycznego. Na tej podstawie generowany jest wynik pozytywny lub negatywny, co pozwala na szybkie podjęcie decyzji o dalszym leczeniu.
Bibliografia:
- Allaire C., Bedaiwy M. A., Yong P. J., Diagnosis and management of endometriosis, CMAJ 2023, 195(10):E363-E371.
- https://endometrioza.abm.gov.pl/end/o-badaniu/test-endorna/2802,Test-EndoRNA.html [dostęp 16.02.2025].
- https://exeltis.pl/wp-content/uploads/2024/01/raport_diagnostyczny-graf.pdf [dostęp 16.02.2025].
- https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/endometriosis [dostęp 16.02.2025].
- Le K. N., Nezhat C., Nezhat C., Benor A., An update on endometriosis biomarkers, Minerva Obstetrics and Gynaecology 2024, 76(5):458-469.
