Przejdź do treści

Co warto wiedzieć o niacynie?

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Miękki brzuch to też dobry seks”. Pani Fizjotrener ostrzega, że zbyt twardy brzuch ma negatywny wpływ na zdrowie kobiet
Dlaczego odkażanie ran wodą utlenioną to zły pomysł? Wyjaśnia biotechnolog Dawid Polak
Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle?
WHO: region Europy zmierza w kierunku końca pandemii
Mity – najwięksi wrogowie dobrego seksu. Obalamy wszystkie!

O witaminach: C, D3 czy B12 wiemy sporo, więc je doceniamy. Niacyna zaś, czyli inaczej witamina B3, zwana też witaminą PP, nie jest już tak popularna. A szkoda. Bo pełni naprawdę ważne funkcje, a jej niedobór potrafi nieźle namieszać w organizmie, w tym – prawie dosłownie – w głowie. Co trzeba o niej wiedzieć?

Witamina B3 to dwa związki: kwas nikotynowy (nie mylić z nikotyną!) i amid kwasu nikotynowego. Najwięcej niacyny magazynuje wątroba, nerki i mięśnie szkieletowe. Jest najbardziej ze wszystkich witamin odporna na działanie wysokiej temperatury, promieniowania UV i tlenu. Dostarczamy jej do organizmu wraz z pożywieniem, ale może być także syntetyzowana w organizmie z tryptofanu. To aminokwas niezbędny do produkcji serotoniny w mózgu, ale uczestniczący także w wytwarzaniu wit. B3 przy udziale innych witamin:  B1, B2, B6. Tryptofan jest jednak aminokwasem egzogennym, czyli takim, który nie jest wytwarzany w organizmie – musi być dostarczony z zewnątrz. Poza tym wahania poziomów innych witamin także wpływają na tworzenie niacyny, więc finalnie w organizmie powstaje jej niewiele.

Witamina B3 – do czego nam potrzebna?

Niacyna redukuje poziom złego cholesterolu (LDL) i triglicerydów, zwiększa zaś stężenie dobrego cholesterolu (HDL). Poprawia ukrwienie skóry, stymuluje produkcję kolagenu, reguluje proces odnowy naskórka, dobrze wpływa na wygląd i stan włosów. Uczestniczy także  w syntezie hormonów tarczycy – tyroksyny, i trzustki – insuliny.  Uczestniczy w przemianie białek, tłuszczy i węglowodanów w energię. Potrafi niwelować toksyczne działanie leków, np. przeciwnowotworowych, i innych związków chemicznych.

Niacyna odpowiada jednak przede wszystkim za prawidłowe funkcjonowanie mózgu i obwodowego układu nerwowego. Syntetyzuje także hormony płciowe i kontroluje poziom hormonów stresu, a więc realnie wpływa na samopoczucie. To dlatego jej niedobór może powodować zaburzenia koncentracji, zmiany nastrojów, stany depresyjne czy lękowe.

W „Journal of orthomolecular medicine” opublikowano badania potwierdzające korzystny wpływ witaminy B3 w leczeniu epizodów depresyjnych. Badaniu porównano stan pacjentów cierpiących na różnego rodzaju depresje po zastosowaniu kuracji niacyną i jednoczesną psychoterapią i po włączeniu placebo. W kuracji zwiększonymi dawkami witaminy B3 aż 14 na 15 pacjentów osiągnęło znaczącą poprawę stanu zdrowia, podczas gdy samopoczucie pozostałych uczestników badania nie uległo zmianie. Oczywiście nie jest to dowodem, że witamina B3 może zastąpić leki antydepresyjne czy psychoterapię, jednak pokazuje jej istotny wpływ na samopoczucie i wahania nastrojów.

Niacyna ma także znaczenie profilaktyczne w chorobach serca, może obniżać ciśnienie krwi. Wykazuje także działanie rozszerzające naczynia krwionośne, dlatego jest stosowana w leczeniu zaburzeń krążenia obwodowego, a także migren – gdyż według jednaj z hipotez u podstaw ich występowania może leżeć  zwężenie naczyń krwionośnych w okolicy nerwu trójdzielnego. Według badań na myszach, przeprowadzonych przez zespół prof. Sally Dunwoodie z Victor Chang Institute w Sydney, witamina B3 może zapobiegać poronieniom i wadom wrodzonym płodu.

Jak tracimy witaminę B3 i jak ją uzupełnić?

Na niedobory witaminy B3 są narażone przede wszystkim osoby niedożywione, nadużywające alkoholu, chorujące na gruźlicę, marskość wątroby, ale także cukrzycę i zespół złego wchłaniania oraz niektóre nowotwory. Do niedoborów może doprowadzić także przewlekła biegunka i stosowanie leków przeciwpadaczkowych. Objawy niedoboru to przede wszystkim osłabienie, bóle głowy, obniżenie nastroju, bezsenność, ale także owrzodzenie warg i nieprzyjemny zapach z ust czy przebarwienia skórne. Im większy niedobór witaminy B3, tym większa wrażliwość skóry na promieniowanie UV.

Głęboki niedobór witaminy PP może wywołać chorobę zwana pelagrą (inaczej rumień lombardzki), występującą rzadko, ale stanowiącą bezpośrednie zagrożenie życia. Objawia się przede wszystkim stanami zapalnymi skóry o znacznym nasileniu, biegunką, zaburzeniami psychicznymi.

Gdzie zatem szukać witaminy B3? Jej bogatym źródłem jest chude mięso i ryby (np. tuńczyk, makrela), drożdże, wątroba, twaróg i jaja. Znajdziemy ją także w roślinach strączkowych (soja, groch, fasola), orzechach, warzywach (ziemniaki, brokuły), nasionach słonecznika i zarodkach pszennych.

Na polepszenie wchłaniania witaminy B3 wpływają witaminy z grupy B, witamina C, fosfor oraz chrom, warto więc brać to pod uwagę, komponując posiłki. Jej wchłanianie pogarszają zaś kawa, alkohol, herbata, napoje typu cola, dodatek do żywności – E251 –  dodawany do wędlin i serów żółtych, a także tabletki nasenne, antybiotyki i środki antykoncepcyjne.

W przypadku suplementacji witaminy B3 zawsze trzeba przestrzegać zalecanych dawek, gdyż nadmiar tej witaminy może wywołać szereg skutków ubocznych. Osoby chorujące na cukrzycę, jaskrę, choroby żołądka, niedociśnienie czy dnę moczanową powinny zawsze skonsultować suplementację z lekarzem.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

Przyjmowanie witaminy C wraz z lewotyroksyną wpływa korzystnie na choroby tarczycy? Wyjaśnia farmaceutka

Jak pić herbatę z cytryną, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia chemiczka

Jak pić herbatę z cytryną, żeby sobie nie zaszkodzić? Wyjaśnia chemiczka Sylwia Bogdan

Wszystko, co trzeba wiedzieć o folianach /fot. Pexels

Wszystko, co trzeba wiedzieć o folianach

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu /fot.Pexels, Olia Danilevich

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu

Olejek oregano – pochodzenie, właściwości, zastosowanie

suplementy WIMIN

WIMIN, czyli suplementacja dla dziewczyn, którym brakuje czasu, by o siebie zadbać. Przetestowałam!

Witamina D ma duży wpływ na ryzyko zachorowania na jeden z nowotworów u młodych ludzi. Potwierdzili to naukowcy

Witamina D ma wpływ na ryzyko wystąpienia jednego z nowotworów u młodych ludzi. Potwierdzili to naukowcy

Bezpieczne suplementy diety – na co zwracać uwagę?

Czy witamina D może mieć wpływ na choroby zapalne jelit? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

Czy witamina D może mieć wpływ na choroby zapalne jelit? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

witaminy i suplementy dodajace energii

Poczuj moc! 8 witamin i suplementów, które dodadzą ci energii

Antagoniści witaminy K – wskazania, zasady leczenia i dieta

Witaminy dla wegan – co suplementować diecie wegańskiej?

Suplementy dla wegan – niedobory, suplementy witaminowe

Kobieta

Witamina D – kiedy należy uważać z jej suplementacją? Wyjaśnia farmaceutka

„Suplement to nie jest 'gorszy lek'”/fot. Getty Images

„Suplement to nie jest 'gorszy lek'”. Z doktor Mirosławą Gałęcką rozmawiamy o tym, jak się mądrze suplementować

Kobieta

Witamina D jednak nie chroni przed COVID-19? Nowe ustalenia naukowców

ZMA – co to jest, skład, kiedy warto zażywać, skutki uboczne

Czy poziom witaminy D u kobiet w ciąży może być powiązany z poziomem IQ u ich dzieci? Odpowiada farmaceutka Zofia Winczewska

Czy poziom witaminy D u kobiet w ciąży może być powiązany z IQ ich dzieci? Odpowiada farmaceutka Zofia Winczewska

Czym grozi niedobór witaminy B12 i jak go rozpoznać? Wyjaśniają dietetyczki

Czym grozi niedobór witaminy B12 i jak go rozpoznać? Wyjaśniają dietetyczki

Przyjmujesz antykoncepcję hormonalną? Sprawdź, jakie możesz mieć niedobory witamin i minerałów, i jak je uzupełnić

Przyjmujesz antykoncepcję hormonalną? Sprawdź, jakie możesz mieć niedobory witamin i minerałów, i jak je uzupełnić

Kobieta

Wciąż słyszymy o potrzebie suplementacji witaminy B12. Jak ocenić jej realny poziom we krwi?

kobieta nad morzem

Zdrowotne shoty. Co w nich siedzi i jakie mają działanie?

Rokitnik – naturalny sposób na przeziębienie. Jak go przyjmować, aby szybciej wyzdrowieć i wzmocnić odporność?

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

×