Przejdź do treści

Bisfenol A (BPA ) – gdzie występuje, jak wpływa na zdrowie

Bisfenol A (BPA ) – gdzie występuje, jak wpływa na zdrowie Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dorośli stoją w szlafrokach
Duńska telewizja publiczna pokazuje dzieciom nagich dorosłych: „Tak wyglądają normalne ciała”
Mamy polski lek na COVID-19! To pierwszy taki produkt na świecie
Mamy polski lek na COVID-19. To pierwszy taki produkt na świecie
Pięć łyżeczek z róznymi rodzajami soli, sól rozsypana na blacie
9 sygnałów, że jesz za dużo soli
Kobieta chora na COVID-19 wyszła na zakupy. Sąd wydał wyrok
Kobieta chora na COVID-19 wyszła z domu na zakupy. Teraz sąd wydał wyrok
Lifting rzęs. Na czym polega popularny zabieg i jakie ma zalety?/Pexels
Lifting rzęs. Na czym polega popularny zabieg i jakie ma zalety?

Kojarzysz BPA z butelek dla niemowląt? Bisfenol A (czyli BPA) szkodzi i ciężko jest go uniknąć. Związek oddziałuje na poziom hormonów w naszym organizmie i przyczynia się do rozwoju niektórych chorób, na przykład nowotworów. Nie wyeliminujesz go całkowicie, ale możesz ograniczyć szkodliwy wpływ BPA. Co to jest bisfenol A, gdzie występuje i jak go unikać?

BPA – co to jest?

Bisfenol A (BPA) to związek chemiczny z rodziny fenoli. Jest to związek, który znalazł zastosowanie w produkcji tworzyw sztucznych. BPA jest nierozpuszczalny w wodzie, przenika natomiast i rozpuszcza się w tłuszczach. BPA ma budowę chemiczną podobną do estrogenu, przez co może zakłócać gospodarkę hormonalną organizmu. BPA wykazuje szkodliwy wpływ na organizm, zatem wskazane jest wyeliminowanie kontaktu z tym związkiem.

BPA – gdzie występuje?

Bisfenol A to związek, na kontakt z którym narażony jest dziś każdy. W ostatnich latach nawet 50 – krotnie zwiększyło się narażenie na bisfenol. Gdzie występuje ten związek? Bisfenol A w butelkach to nie jedyne źródło tego szkodliwego związku. BPA stosuje się powszechnie do produkcji: butelek PET, pojemników na żywność, puszek aluminiowych, papieru termicznego do paragonów, płyt CD, zabawek. Przedostaje się do żywności, napojów i w ten sposób trafia do naszego organizmu. Jest go mnóstwo nawet w banknotach! Wiele osób kojarzy pewnie bisfenol A BPA z butelek dla niemowląt. Niektóre z nich oznaczone są znakiem „BPA free”. Co to znaczy?  Do produkcji tych butelek nie wykorzystano BPA.

Jak BPA dostaje się do organizmu?

Bisfenol A może przenikać do organizmu drogą oddechową, drogą pokarmową oraz przez skórę. Przenikanie BPA przez skórę ma miejsce podczas kontaktu skóry z przedmiotami zawierającymi BPA – zabawkami, plastikowymi butelkami, paragonami. Na wdychanie bisfenolu A narażone są osoby pracujące w zakładach produkujących farby, lakiery, plastik czy papier do kas fiskalnych. Z kolei przenikanie bisfenolu A drogą pokarmową odbywa się na drodze przenikania BPA z opakowań do znajdującej się w nich żywności. Największe przenikanie bisfenolu A z opakowań ma miejsce podczas podgrzewania żywności w plastikowych pojemnikach czy woreczkach.

Bisfenol A – działanie na organizm

Badania pokazują jasno: bisfenol jest szkodliwy dla człowieka. W testach na zwierzętach dowiedziono, że BPA zwiększa ryzyko raka prostaty. Naukowcy nie wpompowywali myszom ekstremalnie dużych dawek BPA, a standardową ilość, jaką na co dzień wchłania nasz organizm. Toksyna zwiększała poziom estrogenów, co u mężczyzn może przyczyniać się do rozwoju raka prostaty. Jest masa innych badań dotyczących szkodliwości BPA. Dowodzi się związku z rakiem piersi, otyłością, astmą u dzieci, a nawet niepłodnością.

Wdychanie BPA może prowadzić do podrażnienia dróg oddechowych, bisfenol A może wywoływać alergie kontaktowe skóry. Narażenie na plastik BPA powiązane jest z większym ryzykiem rozwoju cukrzycy, otyłości, zespołu metabolicznego, zespołu policystycznych jajników czy zaburzeń płodności. Mimo to instytucje odpowiedzialne za dopuszczenie pewnych substancji do obrotu, jeszcze go nie zakazały.

Bisfenol A – jak unikać?

Nie można wyeliminować całkowicie kontaktu z BPA, można jednak ograniczyć narażenie na bisfenol A. Jak unikać tego związku?

  • wybieraj świeże jedzenie zamiast pakowanego; badanie amerykańskich Silent Spring Institute i Breast Cancer Fund pokazało, że spożywanie zaledwie przez trzy dni świeżej żywności (niepakowanej) wyraźnie zmniejszyło poziom bisfenolu A u dzieci i dorosłych
  • unikaj jedzenia w puszkach, zamiast tego więcej gotuje sama ze świeżych produktów
  • w domu przechowuj żywność w pojemnikach ze szkła lub stali nierdzewnej
  • nie podgrzewaj opakowań – podwyższona temperatura (również w zmywarce) może powodować większe uwalnianie BPA
  • bisfenol jest obecny przede wszystkim w tworzywach oznaczonych znakiem PC (wykonanych z poliwęglanu); to np. niektóre butelki, pojemniki na żywność, ale też zadaszenia, elementy oświetleniowe, sprzęt medyczny;

Jaki plastik jest bezpieczny?

                                                    Zdjęcie: shutterstock

1 – PET – używany masowo do produkcji opakowań: butelek, opakowań na żywność. Wykazano dużą zawartość ksenoestrogenów – związków chemicznych, które wchodzą w interakcję z układem hormonalnym człowieka. Tworzywa PET prawdopodobnie zawierają bisfenol. Nie powinno się tego tworzywa używać wielokrotnie;

2 – PE-HD – dość bezpieczne tworzywo, można używać wielokrotnie;

3 – PVC – może wydzielać toksyny i jest szkodliwy dla zdrowia;

4 – PE-LD – w miarę bezpieczne, może być używany wielokrotnie;

5 – PP – bezpieczne tworzywo sztuczne, wykorzystywane np. do produkcji zabawek dziecięcych;

6 – PS – polistyren, styropian. Często stosowany do pakowania żywności, jednak badania nie potwierdzają jego bezpieczeństwa. Nie ulega wątpliwości, że związki z opakowania dostają się do żywności. Istnieją badania mówiące o szkodliwym wpływie na zdrowie człowieka. Opakowania z polistyrenu nie powinny być podgrzewane.

7 – inne tworzywa. Wiele z nich zawiera bisfenol A. Jeśli nie ma na nich informacji „BPA free”, to lepiej nie podgrzewać i nie używać do gorących napojów i posiłków. A najlepiej w ogóle unikać.

Bibliografia:

Rogala D. i in., Bisfenol A – niebezpieczny związek ukryty w tworzywach sztucznych; Probl Hig Epidemiol, 2016 97(3)

Li DK, Zhou Z, Miao M, et al. Relationship between urine bisphenol-A level and declining male sexual function. J Androl 2010, 31(5): 500-506

Jalal N, i in., Bisphenol A (BPA) the mighty and the mutagenic; Toxicol Rep, 2018, 5

BPA – Buyer Beware; A Report by Breast Cancer Found;

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Znaleźli w lesie sflaczały balonik z listem od młodej pary, który przeleciał 800 km. Teraz szerzą świadomość ekologiczną

Domowe tabletki do zmywarki – jak zrobić, jak używać?

Coroczny problem wyrzucania zwierząt latem. Jak temu zapobiegać?

Powietrze w domach jest gorsze niż smog? Mama Chemik tłumaczy

Kooperatywa spożywcza – jak to działa?

Kooperatywa spożywcza – co to jest, jak działa spółdzielnia?

Kosmetyczny Adam Słodowy

Jak zrobić kosmetyki domowej roboty?

Szare mydło

Popularne mydło wraca do łask. Co warto o nim wiedzieć?

Plastik w oceanach/iStockphoto

Ty też możesz sprawić, aby oceany nie były pełne plastiku. 9 zmian do wprowadzenia od zaraz

Zużyte maseczki / istock

Nad Polską fruwają zużyte rękawiczki i maseczki. Czy to oznacza, że nie wiemy co z nimi zrobić?

dziewczynka wśród zieleni

„Wstyd z powodu płodzenia dzieci”. Czy ekologię i chęć posiadania dziecka można pogodzić?

Ewelina Jamróz

 „Planeta ma już wystarczająco ciężko” – mówi Ewelina Jamróz, która stworzyła „aktywną” folię z wodorostów i żelatyny

Ekologiczne pranie

Ekologiczne pranie – to łatwiejsze niż myślisz

Na tropie E-dodatków

Na tropie E-dodatków. Czy my naprawdę to jemy?

Śmieci w worku na śmieci

„To, co zobaczyłam, jest przerażające”. W dobie pandemii koronawirusa temat zaśmiecania środowiska przestał istnieć

Co zrobić ze skorupkami jajek po Wielkanocy? Podpowiadamy, jak je możesz wykorzystać

Co zrobić ze skorupkami jajek po Wielkanocy? Podpowiadamy, jak je możesz wykorzystać

Agnieszka Pocztarska / Czytamy Etykiety

Agnieszka Pocztarska z „Czytamy Etykiety”: jeśli nie zaczniemy świadomie zmniejszać ilości „produkowanych” przez nas śmieci, to zalejemy nimi cały świat

Anna Tober/archiwum prywatne

Eko ubrania. Jak zrobić eko strój? O modzie rozmawiamy z Anną Tober.

Opakowania na wynos / istockphoto

Często bierzesz jedzenie na wynos, które pakowane jest w białe pudełko? Pod wpływem ciepła wydzielają się z niego toksyczne substancje

ziemniaki - kadm w żywności

Kadm w organizmie – jak tam trafia i na czym polega jego szkodliwość?

Orangutany / gettyimages

Co łączy orangutany, tłuszcze trans, detektywów na zakupach i olej palmowy? Wiele!

Awokado / istock

Często jesz awokado? Nie jest to zbyt ekologiczne. „Do uprawy trzech awokado potrzebne jest zużycie niemal tysiąca litrów wody” – mówi Paulina Górska

Przechowywanie żywności / Ella Olsson, Unsplash

Opakowania, które nie szkodzą żywności. W co pakować posiłek, by nie tylko był smaczny, ale i zdrowy?

Patenty babci na bycie zero waste

7 sposobów naszych babć na bycie zero waste

folia aluminiowa

Folia aluminiowa – pożegnaj się z nią

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?