Przejdź do treści

Bullying – czym jest? Jakie są przyczyny, skutki i skala bullyingu i cyberbullyingu

Bullying – czym jest? Jakie są przyczyny, skutki i skala bullyingu i cyberbullyingu Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać
„Ludzie z zewnątrz mogą myśleć, że to są błahe rzeczy. A były takie momenty, że naprawdę chciałam skoczyć pod metro…” – mówi 30-letnia Alina, cierpiąca na dysmorfofobię
Infekcja bakteryjna za tobą? Sprawdź 5 rzeczy, które powinnaś zrobić po antybiotykoterapii
Ciągłe zmęczenie – objawy, przyczyny, choroby. Jak je pokonać?
Przeziębienie czy jednak grypa? Jak rozpoznać, co ci dolega?

Bullying to zjawisko, które rozwija się na szeroką skalę. Możemy je zauważyć nie tylko w szkole, ale również w środowisku zawodowym. Niestety, jego ignorowanie prowadzi często do poważnych konsekwencji. Osoby, wobec których została zastosowana przemoc, mierzą się z lękami, nerwicami, depresją. Jaka jest definicja bullyingu? Czym jest cyberbullying? Na czym polega bullying w szkole i pracy? W tym artykule znajdziesz odpowiedź.

Bullying – definicja

Czym jest bullying? To rodzaj przemocy psychicznej lub fizycznej stosowany zwykle w stosunku do rówieśników. Obejmuje on agresywne działania podejmowane celowo w stosunku do danej osoby. Często mają one charakter ciągły, trwają przez dłuższy czas. Odpowiadają za nie pojedynczy sprawcy (lub całe ich grupy), natomiast cierpią na ich skutek ofiary (zwykle są to pojedyncze osoby). Charakterystyczne dla bullyingu jest również to, że ofiary są z reguły słabsze od oprawców. Zazwyczaj zjawisko to obejmuje osoby w wieku 7-16 lat, choć mogą być one oczywiście zarówno starsze, jak i młodsze. Warto zaznaczyć, że skala tego zjawiska jest tak duża, że zwróciła na nie uwagę Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), traktując je jako jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla zdrowia psychicznego, zwłaszcza dzieci oraz młodzieży. 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Mężczyzna i kobieta kłócą się ze sobą

Cyberbullying – co to jest? 

Cyberbullying to jedna z najpopularniejszych form bullyingu. Polega ona na znęcaniu się nad ofiarami w internecie, np. poprzez publikowanie poniżających ich fotografii bądź tekstów. Nierzadko są treści nieprawdziwe – zdjęcia są preparowane, a informacje na temat ofiary nie mają nic wspólnego z rzeczywistością. Co więcej, niektórzy znęcający się tworzą fikcyjne konta w social mediach, w których podają się za inne osoby i piszą różne ośmieszające je komentarze. W tym przypadku sprawcami są zwykle rówieśnicy, a przede wszystkim koledzy z klasy. Oprócz mediów społecznościowych, w cyberbullyingu wykorzystywane są także blogi, e-maile oraz różne internetowe komunikatory. 

Dziewczynka z plecakiem cierpiąca na fobię szkolną

Bullying w szkole – na czym polega?

Bullying to częste zjawisko również i w samej szkole – zazwyczaj od tego miejsca znęcanie się rozpoczyna, a następnie częściowo przenosi się do internetu. Jeśli chodzi o samą placówkę edukacyjną, bullying może przyjmować różne postaci. Najprostszy podział tego zjawiska obejmuje: 

  • bullying bezpośredni – jak sama nazwa wskazuje, jest on wymierzony bezpośrednio w ofiarę; często jest to przemoc fizyczna (kopanie, bicie, plucie, zmuszanie do wykonywania upokarzających czynności, zabieranie i chowanie rzeczy), ale również przemoc werbalna (wyśmiewanie, groźby, używanie wyzwisk, zastraszanie, obrażanie, przezywanie, ośmieszanie wśród rówieśników, prowokowanie); 
  • bullying pośredni – to zawoalowana forma bullyingu, jednak jest ona równie szkodliwa (a czasem nawet bardziej); może ona polegać np. na rozpowszechnianiu plotek na temat jakiejś osoby, a także na zachęcaniu innych do wykluczenia jej z towarzystwa, ignorowania i odrzucania. 

Niestety, bardzo wiele dzieci i nastolatków boryka się z problemem bullyingu. Mówi się, że w Polsce aż co 10. uczeń zmaga się z tym problemem. Co więcej, wiele dzieci boi się zgłosić w tej sprawie do pedagoga czy nawet porozmawiać o kłopotach z rodzicami – obawiają się one, że przyniesie to jeszcze gorsze skutki. Często więc ofiary pozostają ze swoim problemem całkiem same. 

Bullying w pracy – na czym polega?

Niestety, nie tylko w szkole czy sieci dochodzi do omawianego zjawiska. Czasem możemy zaobserwować bullying w pracy – najczęściej występuje on w środowisku zawodowym w pośredniej formie. Czym się zatem różni mobbing od bullyingu? 

Mobbing to szereg działań mających na celu ośmieszanie, zastraszanie i szykanowanie zarówno ze strony współpracownika (lub grupy współpracowników), jak i przełożonego. Często wiąże się on z izolacją ofiary, jej obmawianiem i nieprzyjaznymi odpowiedziami kierowanymi w jej stronę – a wszystko po to, aby wyeliminować ją z grupy. 

Bullying obejmuje te same formy działania, ale jedynie ze strony przełożonego. Celem jest najczęściej obniżenie jej poczucia własnej wartości poprzez stosowanie przemocy fizycznej, psychicznej, a także seksualnej oraz społecznej.  

Warto jednak zaznaczyć, że oba terminy często stosowane są dzisiaj zamiennie i w tym artykule właśnie w taki sposób je potraktujemy. 

mobbing

Przyczyny bullyingu

Przyczyny bullyingu mogą być bardzo różne. Należą do nich: 

  • zazdrość i poczucie zagrożenia ze strony danej osoby; 
  • brak autorytetów; 
  • brak odpowiednich wartości (np. poszanowania godności innych osób); 
  • brak zainteresowania ze strony rodziców, opiekunów, szefów lub team liderów; 
  • brak zaangażowania i obojętność ze strony nauczycieli, szefów lub team liderów. 

Duże znaczenie ma również nieodpowiednia organizacja szkoły lub miejsca pracy: 

  • brak kontroli podczas przerw (lub brak zainteresowania podwładnymi w ramach obowiązków służbowych); 
  • brak zespołowej pracy nauczycieli (lub osób z zarządu czy team liderów); 
  • lekceważenie kradzieży, pobić, wagarów (bądź widocznej agresji w stosunku do konkretnego pracownika); 
  • brak dialogu między nauczycielami a uczniami (a także między szefami a podwładnymi); 
  • brak dialogu między rodzicami a nauczycielami (a także między team liderami a szefami); 
  • brak jasnych zasad dotyczących postępowania w określonych sytuacjach. 

Często do interwencji osób dorosłych (lub szefostwa) nie dochodzi nigdy, a jeżeli już, to wtedy, gdy sprawa jest bardzo poważna. Nierzadko nie zagłębiają się one również w szczegóły określonych konfliktów, traktując je po prostu powierzchownie. 

Stres w pracy - jak się go pozbyć?

Skutki bullyingu

Długotrwały bullying w szkole lub pracy może doprowadzić do szerokiej gamy negatywnych konsekwencji. Jego ofiary mogą zmagać się z: 

  • bezradnością, 
  • złością, 
  • gniewem, 
  • smutkiem, 
  • osłabieniem, 
  • obniżoną samooceną, 
  • nerwicą, 
  • depresją, 
  • lękami, 
  • obniżeniem energii, 
  • problemami z nauką. 

Aby nie mieć kontaktu z oprawcami, ofiary często zaczynają chodzić na wagary lub biorą urlopy (nawet jeśli są one bezpłatne). W pewnym momencie można u nich nierzadko zaobserwować symptomy ze strony ciała: 

W skrajnych przypadkach w głowie ofiary pojawiają się myśli samobójcze. Dlatego też, aby nie doszło do tragedii, nie można pozostawać na takie sytuacje obojętnymi. 

kobieta nerwica

Ofiary bullyingu – kim są?

Zwykle ofiarami bullyingu zostają osoby: 

  • ciche i nieśmiałe, 
  • z niską samooceną, 
  • zmagające się z lękami, 
  • mające problemy z nawiązywaniem relacji. 

Nie oznacza to jednak, że ofiary nie mogą zostać osoby odważne, o wysokim poczuciu własnej wartości – takie sytuacje również się zdarzają. 

Źródła: 

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441930/ (dostęp: 27.07.2022).
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4552909/ (dostęp: 27.07.2022).

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

"Dlaczego te kobiety są grube?" - pyta trenerka personalna Marta Stoberska

„Dlaczego te kobiety są grube?” – pyta trenerka personalna Marta Stoberska. Jej odpowiedź może cię zaskoczyć

Studentka psychologii sprząta za darmo mieszkania, które wydawały się nie do odgruzowania. Przyświeca jej ważny cel

Studentka psychologii sprząta za darmo mieszkania, które wydawały się nie do odgruzowania. Przyświeca jej ważny cel

Kobieta z aparatem

Drobiazgi uszczęśliwiają. Mają większy wpływ na jakość życia, niż nam się wydaje

Dr. n. med. Grzegorz Mączka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Jesteś tym, kim myślisz, że jesteś

Filofobia – gdy miłość wywołuje atak paniki. Jakie są przyczyny strachu przed zakochaniem? 

„Można stworzyć szczęśliwy związek, udane małżeństwo, można pracować, tylko trzeba być uważnym”. O życiu z ChAD mówi Monika Kotlarek

Odporność psychiczna – czym jest? Jak ją wzmocnić?

Erytrofobia – czym jest, przyczyny, leczenie 

Psycholożka Małgorzata Pawlińska

„Dziś wrażliwość kojarzy się ze słabością. Tymczasem dawniej u boku dobrego władcy często stał wysoko wrażliwy doradca” – mówi Małgorzata Pawlińska

„Panie, które charakteryzują się prawidłową masą ciała, mają większe skłonności do tego, żeby podjadać pod wpływem nudy” – mówi Aleksandra Ulatowska, psychodietetyczka

Kobieta

Jak zmienić sposób, w jaki patrzymy na życie? Kasia Bem podaje klucz do szczęścia

dziewczyna samolot

Panicznie boisz się latać? Ten tekst pomoże ci przezwyciężyć wszelkie lęki związane z podróżowaniem samolotem

„Negocjacje to sposób na szczęście. Wrogiem w związku jest problem, a nie partner” – mówi Paweł Kowalewski, negocjator i mediator

Siostra Bożenna o mobbingu w pielęgniarstwie: "Pielęgniarki pielęgniarkom urządziły piekło w miejscach pracy"

Siostra Bożenna o mobbingu w pielęgniarstwie: „Pielęgniarki pielęgniarkom urządziły piekło w miejscach pracy”

„Niektórzy pacjenci życzą sobie, żeby w trakcie psychoterapii terapeuta coś z nimi skutecznie 'zrobił'. Terapia nie jest leczeniem zęba” – dr Krzysztof Ciepliński / pexels

„Niektórzy pacjenci życzą sobie, żeby w trakcie psychoterapii terapeuta coś z nimi skutecznie 'zrobił’. Terapia nie jest leczeniem zęba” – mówi dr Krzysztof Ciepliński

Kobieta przegląda się w lustrze

Co widzimy w lustrze? Porównujemy, jak oceniają siebie kobiety i mężczyźni

Kobieta siedzi na pomoście

Warsztaty milczenia. Kasia Bem tłumaczy, jak działa potęga ciszy

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

„W szkole uczą, kiedy był chrzest Polski i hołd pruski, ale nie tego, jak się bronić i jak stawiać granice” – mówi Emil Bekier, ofiara prześladowania

Od rozdrażnienia po furię. Psycholożka o tym, co chce nam powiedzieć złość i jak sobie z nią radzić

Dlaczego tak trudno reagować na mobbing, mówi psycholożka Karolina Ołdak /fot. Getty Images

„Wpojono nam, że trzeba dążyć do celu, nawet jeśli po drodze pojawiają się trudności”. Dlaczego tak trudno reagować na mobbing, mówi psycholożka Karolina Ołdak

Agnieszka Czapczyńska: Kobiece ciało po gwałcie robi się jak pole minowe. Nigdy nie wiadomo, kiedy wybuchną emocje

Agnieszka Czapczyńska: Kobiece ciało po gwałcie robi się jak pole minowe. Nigdy nie wiadomo, kiedy wybuchną emocje

„Leniwe i niepokorne żony są pożądane w dzisiejszych czasach. To one przebiją sufity dla naszych córek” – uważa Małgorzata Gilmajster, psycholożka i mediatorka

Mizoginizm – co to jest? Przyczyny i objawy. Jak leczy się to zaburzenie?

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

×