Przejdź do treści

Co oznacza kacheksja? Dowiedz się, jakie są jej przyczyny, objawy i jak można leczyć wyniszczenie organizmu

Bardzo chuda dziewczyna w czarnej bieliźnie trzyma się za brzuch
fot. glisic_albina/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kosmetyki
Czytamy Etykiety apeluje: nie tylko w prima aprilis nie daj się nabrać! Portal zebrał najgorsze chwyty marketingowe na jednym opakowaniu
MCHC w morfologii - co oznacza obniżone lub podwyższone?
MCHC w morfologii – co oznacza obniżone lub podwyższone?
Kobieta stoi przy oknie, na ramionach ma nałożoną kurtkę jeansową
Furagina i witamina C na zapalenie dróg moczowych to dobre połączenie? Wyjaśnia farmaceutka
Ból w lewym boku - o czym może świadczyć?
Ból w lewym boku – o czym może świadczyć?
Antydepresanty a ciąża i karmienie piersią. Czy można je wtedy stosować?

Kacheksja to inaczej wyniszczenie organizmu. Charakteryzuje ją znaczny spadek masy ciała, który związany jest z zanikiem tkanki podskórnej i utratą masy mięśniowej. Kacheksja zwykle jest wynikiem chorób przewlekłych, w tym najczęściej nowotworów. Mogą do niej prowadzić także schorzenia zakaźne (AIDS) oraz uzależnienia (alkoholizm, narkomania).

Kacheksja to słowo oznaczające wyniszczenie. Jego pochodzenia doszukuje się w języku łacińskim (łac. cachexia) lub greckim (gr. kacheksia), w których oznacza zły stan ciała. Kacheksja charakteryzuje się znacznym spadkiem masy (powyżej 5% w ciągu 3 miesięcy) i związana jest głównie z utratą tkanki podskórnej i zanikiem masy mięśniowej. Chociaż do jej rozwoju prowadzi wiele chorób przewlekłych, najczęściej spotykamy się z terminem kacheksji nowotworowej, będącej wynikiem zaawansowanego stadium schorzenia nowotworowego.

Kacheksja – przyczyny wyniszczenia organizmu

Wśród przyczyn kacheksji znajdują się również choroby zakaźne (AIDS), ale także uzależnienia i zaburzenia psychiczne (anoreksja). W krajach rozwijających się jej powodem, zwłaszcza wśród dzieci, jest głód wynikający z braku dostępu do produktów spożywczych. Kacheksja jest niebezpieczna, w znacznym stopniu upośledza funkcjonowanie wielu organów i może prowadzić do śmierci. Przyczyn kacheksji jest wiele, różne schorzenia mogą doprowadzić do znacznego osłabienia organizmu. Najczęściej spotykamy się z zespołem wyniszczenia nowotworowego. Choroby nowotworowe stanowią znaczne zagrożenie dla organizmu, zwłaszcza jeżeli ich stopień zaawansowania jest znaczny. Nowotwory, które najczęściej prowadzą do kacheksji to guzy w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego (jama ustna, gardło, przełyk, żołądek) oraz nowotwory płuc. Nie znaczy to, że inne nie mogą być przyczyną kacheksji, spotyka się ją również przy nowotworach wątroby i trzustki. Do wyniszczenia organizmu dochodzi u ponad 80% osób z zaawansowanymi nowotworami. W przypadku tych schorzeń często przyczyną są leki podawane w trakcie chemioterapii lub radioterapia, gdyż mogą być one powodem osłabienia apetytu. Przy guzach przewodu pokarmowego występują techniczne trudności z przyjmowaniem pokarmów, czasem jedzeniu towarzyszy znaczny ból związany z lokalizacją guza. Przyczyną kacheksji są także niedobory żywieniowe, ma to miejsce zwłaszcza w krajach rozwijających się, w których panuje głód. Na tego typu wyniszczenie podatne są zwłaszcza dzieci. Są również choroby, które czynią podatnymi na kacheksję osoby starsze – należą do nich: przewlekła choroba nerek, niewydolność mięśnia sercowego, przewlekła obturacyjna choroba płuc. Ponadto kacheksja towarzyszy zakażeniu wirusem HIV i pełnoobjawowemu AIDS. Również uzależnienia doprowadzają organizm do wyniszczenia, zwłaszcza alkoholizm i narkomania.

Młoda kobieta zarażona AIDS ze smutkiem spogląda przez okno.

Objawy wyniszczenia organizmu

Do kacheksji prowadzi wiele procesów biochemicznych zachodzących w organizmie. Istotna rola należy do cytokin, które wytwarzane są przez komórki nowotworowe lub organizm gospodarza. Dochodzi do nadmiernej aktywacji układu neurohormonalnego. Wzrasta stężenie kortyzolu (hormon stresu) oraz angiotensyny i aldosteronu. Ponadto kacheksja wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym indukowanym przez choroby nowotworowe. W przypadku wyniszczenia organizmu obserwujemy ogólne osłabienie, zmęczenie, większą senność. Brak jest poczucia apetytu, a wręcz pojawiają się uporczywe mdłości. Ponadto często występują obrzęki i niedokrwistość. Na skutek rozpadu i zaniku tkanki mięśniowej spada wydolność fizyczna, nawet proste czynności są wykonywane z trudem. Zanika też tkanka tłuszczowa i podskórna. Brak apetytu w chorobach nowotworowych wiąże się głównie z zaburzeniami mózgowych ośrodków, ale także z obniżeniem nastroju, depresją i bólem. Do monitorowania stanu odżywienia służą: ocena BMI (body mass index), badania laboratoryjne – przede wszystkim proteinogram oraz pomiary, np. obwodu mięśni ramienia. Mogą one zostać użyte do postawienia diagnozy, ale również do monitorowania przebiegu leczenia.

Zobacz także

Kacheksja nowotworowa – leczenie skutków wyniszczenia

Leczenie niedożywienia w przebiegu chorób nowotworowych nie jest łatwe. Ma ono na celu poprawienie jakość życia chorego, nawet jeżeli rokowania w aspekcie choroby podstawowej nie są obiecujące. W leczeniu niezwykle istotna jest prawidłowa dieta. Aby chory miał ochotę przyjmować posiłki, w pierwszej kolejności farmakologicznie należy zapobiegać nudnościom, poprawiać perystaltykę oraz minimalizować objawy bólowe. Zbilansowana dieta powinna być dość wysokokaloryczna i dostarczać przede wszystkim pełnowartościowego, łatwo przyswajalnego białka. Posiłki powinny być małe, ale spożywane ze znaczną częstotliwością. Zalecane jest stosowanie specjalnych odżywek i preparatów, które w małej porcji zawierają wiele składników odżywczych. Jeżeli niemożliwe jest żywienie doustne, należy rozważyć żywienie pozajelitowe.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.