Przejdź do treści

Co oznacza kacheksja? Dowiedz się, jakie są jej przyczyny, objawy i jak można leczyć wyniszczenie organizmu

Bardzo chuda dziewczyna w czarnej bieliźnie trzyma się za brzuch
fot. glisic_albina/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
stres trening
Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Nadmierna potliwość – o czym świadczy, jakie są przyczyny?
Szczepionka
Szczepionka na gruźlicę może uchronić nas przed koronawirusem?
Kobieta trzyma się za szyję
Ból i zesztywnienie mięśni karku – przyczyny, leczenie
Kobieta czesząca włosy
Problemy z włosami: łupież, wypadanie włosów, przetłuszczanie się. Co robić?

Kacheksja to inaczej wyniszczenie organizmu. Charakteryzuje ją znaczny spadek masy ciała, który związany jest z zanikiem tkanki podskórnej i utratą masy mięśniowej. Kacheksja zwykle jest wynikiem chorób przewlekłych, w tym najczęściej nowotworów. Mogą do niej prowadzić także schorzenia zakaźne (AIDS) oraz uzależnienia (alkoholizm, narkomania).

Kacheksja to słowo oznaczające wyniszczenie. Jego pochodzenia doszukuje się w języku łacińskim (łac. cachexia) lub greckim (gr. kacheksia), w których oznacza zły stan ciała. Kacheksja charakteryzuje się znacznym spadkiem masy (powyżej 5% w ciągu 3 miesięcy) i związana jest głównie z utratą tkanki podskórnej i zanikiem masy mięśniowej. Chociaż do jej rozwoju prowadzi wiele chorób przewlekłych, najczęściej spotykamy się z terminem kacheksji nowotworowej, będącej wynikiem zaawansowanego stadium schorzenia nowotworowego.

Kacheksja – przyczyny wyniszczenia organizmu

Wśród przyczyn kacheksji znajdują się również choroby zakaźne (AIDS), ale także uzależnienia i zaburzenia psychiczne (anoreksja). W krajach rozwijających się jej powodem, zwłaszcza wśród dzieci, jest głód wynikający z braku dostępu do produktów spożywczych. Kacheksja jest niebezpieczna, w znacznym stopniu upośledza funkcjonowanie wielu organów i może prowadzić do śmierci. Przyczyn kacheksji jest wiele, różne schorzenia mogą doprowadzić do znacznego osłabienia organizmu. Najczęściej spotykamy się z zespołem wyniszczenia nowotworowego. Choroby nowotworowe stanowią znaczne zagrożenie dla organizmu, zwłaszcza jeżeli ich stopień zaawansowania jest znaczny. Nowotwory, które najczęściej prowadzą do kacheksji to guzy w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego (jama ustna, gardło, przełyk, żołądek) oraz nowotwory płuc. Nie znaczy to, że inne nie mogą być przyczyną kacheksji, spotyka się ją również przy nowotworach wątroby i trzustki. Do wyniszczenia organizmu dochodzi u ponad 80% osób z zaawansowanymi nowotworami. W przypadku tych schorzeń często przyczyną są leki podawane w trakcie chemioterapii lub radioterapia, gdyż mogą być one powodem osłabienia apetytu. Przy guzach przewodu pokarmowego występują techniczne trudności z przyjmowaniem pokarmów, czasem jedzeniu towarzyszy znaczny ból związany z lokalizacją guza. Przyczyną kacheksji są także niedobory żywieniowe, ma to miejsce zwłaszcza w krajach rozwijających się, w których panuje głód. Na tego typu wyniszczenie podatne są zwłaszcza dzieci. Są również choroby, które czynią podatnymi na kacheksję osoby starsze – należą do nich: przewlekła choroba nerek, niewydolność mięśnia sercowego, przewlekła obturacyjna choroba płuc. Ponadto kacheksja towarzyszy zakażeniu wirusem HIV i pełnoobjawowemu AIDS. Również uzależnienia doprowadzają organizm do wyniszczenia, zwłaszcza alkoholizm i narkomania.

Młoda kobieta zarażona AIDS ze smutkiem spogląda przez okno.

Objawy wyniszczenia organizmu

Do kacheksji prowadzi wiele procesów biochemicznych zachodzących w organizmie. Istotna rola należy do cytokin, które wytwarzane są przez komórki nowotworowe lub organizm gospodarza. Dochodzi do nadmiernej aktywacji układu neurohormonalnego. Wzrasta stężenie kortyzolu (hormon stresu) oraz angiotensyny i aldosteronu. Ponadto kacheksja wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym indukowanym przez choroby nowotworowe. W przypadku wyniszczenia organizmu obserwujemy ogólne osłabienie, zmęczenie, większą senność. Brak jest poczucia apetytu, a wręcz pojawiają się uporczywe mdłości. Ponadto często występują obrzęki i niedokrwistość. Na skutek rozpadu i zaniku tkanki mięśniowej spada wydolność fizyczna, nawet proste czynności są wykonywane z trudem. Zanika też tkanka tłuszczowa i podskórna. Brak apetytu w chorobach nowotworowych wiąże się głównie z zaburzeniami mózgowych ośrodków, ale także z obniżeniem nastroju, depresją i bólem. Do monitorowania stanu odżywienia służą: ocena BMI (body mass index), badania laboratoryjne – przede wszystkim proteinogram oraz pomiary, np. obwodu mięśni ramienia. Mogą one zostać użyte do postawienia diagnozy, ale również do monitorowania przebiegu leczenia.

Zobacz także

Kacheksja nowotworowa – leczenie skutków wyniszczenia

Leczenie niedożywienia w przebiegu chorób nowotworowych nie jest łatwe. Ma ono na celu poprawienie jakość życia chorego, nawet jeżeli rokowania w aspekcie choroby podstawowej nie są obiecujące. W leczeniu niezwykle istotna jest prawidłowa dieta. Aby chory miał ochotę przyjmować posiłki, w pierwszej kolejności farmakologicznie należy zapobiegać nudnościom, poprawiać perystaltykę oraz minimalizować objawy bólowe. Zbilansowana dieta powinna być dość wysokokaloryczna i dostarczać przede wszystkim pełnowartościowego, łatwo przyswajalnego białka. Posiłki powinny być małe, ale spożywane ze znaczną częstotliwością. Zalecane jest stosowanie specjalnych odżywek i preparatów, które w małej porcji zawierają wiele składników odżywczych. Jeżeli niemożliwe jest żywienie doustne, należy rozważyć żywienie pozajelitowe.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Kobieta leżąca w kabinie hiperbarycznej z powodu choroby kesonowej

Choroba kesonowa. Przyczyny, objawy i leczenie choroby nurków

Na szkiełku laboratoryjnym położone są próbki gronkowca złocistego. Szkiełko trzyma w ręku lekarz.

Gronkowiec złocisty – przyczyny i objawy zakażenia. Jak wygląda leczenie?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę