Przejdź do treści

AIDS (zespół nabytego niedoboru odporności) – zakażenie i objawy

Młoda kobieta zarażona AIDS ze smutkiem spogląda przez okno.
Paolese/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
"Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym" - podkreśla psycholog Dominik Haak
„Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym” – podkreśla psycholog i seksuolog Dominik Haak
Elena Krawzow
Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia
Jest decyzja Rady Medycznej w sprawie trzeciej dawki szczepionki
Co z trzecią dawką szczepionki dla osób powyżej 18. roku życia? Rada Medyczna wydała rekomendacje
"Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?". Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa
„Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?”. Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa
9 sposobów, by uniknąć infekcji tej jesieni

AIDS jest dzisiaj chorobą, z którą można żyć. Jednak pomimo rosnącej świadomości o możliwych wrotach zakażenia, liczba chorych na AIDS nadal jest duża. Światowy Dzień AIDS odbywa się co roku 1 grudnia i jest to idealna okazja, aby dowiedzieć się nieco więcej o wirusie HIV. Aby zrozumieć, czym jest AIDS, należy zacząć od czynnika, który go wywołuje, a także poznać pierwsze objawy HIV, rodzaje testów na HIV i sposoby leczenia AIDS. 

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

AIDS – co to jest?

AIDS to nabyty zespół niedoboru odporności. Nazwa choroby pochodzi od pierwszych liter angielskich słów tworzących nazwę tej jednostki chorobowej – Acquired Immune Defficiency Syndrome. Jest to końcowy etap nieleczonego zakażenia wirusem HIV. Oznacza to, że nie u każdej osoby, która została zarażona wirusem HIV dojdzie do rozwoju AIDS. Z kolei wdrożenie terapii antyretrowirusowej pozwala uniknąć rozwoju pełnoobjawowego AIDS. Na świecie żyje około 38 milionów osób zakażonych HIV czy chorych na AIDS, w Polsce tych osób jest około 27 000. Oczywiście – są to oficjalne dane, nie obejmujące osób nieświadomych zakażenia.

HIV a AIDS

HIV to wirus niedoboru odporności, który infekuje i niszczy układ odpornościowy człowieka. Prowadzi do tak dużego spadku odporności, że organizm nie jest w stanie walczyć z najprostszymi mikroorganizmami, co umożliwia rozwój różnych chorób zakaźnych. Natomiast AIDS (zespół nabytego niedoboru odporności) jest późnym objawem zakażenia organizmu wirusem HIV. AIDS nie jest chorobą, ale złożoną reakcją organizmu na rozwijającą się infekcję. Warto pamiętać, że nie można zarazić się AIDS – zakażenie jest możliwe wyłącznie wirusem HIV. Każda osoba chora na IADS jest zatem zakażona wirusem HIV, ale nie każda osoba zarażona wirusem choruje na AIDS.

Przyczyny AIDS – w jaki sposób można zarazić się HIV

Do zakażenia wirusem HIV może dojść poprzez kontakt seksualny z osobą zakażoną. Ryzyko zakażenia wzrasta u osób, które utrzymują liczne kontakty seksualne z różnymi partnerami. Za najbardziej ryzykowne uznawane są stosunki odbywane bez prezerwatywy, zwłaszcza stosunki pomiędzy mężczyznami. Kolejna droga zakażenia wirusem HIV to droga krwiopochodna. Do infekcji HIV może dojść po kontakcie z krwią osoby zakażonej, zwłaszcza podczas dożylnego przyjmowania narkotyków zanieczyszczoną igłą. Czynnikiem ryzyka jest także wykonanie tatuażu czy piercingu w nieprofesjonalnym gabinecie, gdzie nie są przestrzegane zasady sterylności.

Wirus HIV może być przekazane z matki na dziecko. Wówczas do zakażenia może dojść podczas ciąży, w trakcie porodu, a także w czasie karmienia piersią.

Nie ma możliwości zakażenia wirusem HIV podczas codziennego kontaktu z osobą zakażoną, mieszkając z nią pod jednym dachem i stosując np. wspólne sztućce. Wirusa HIV nie przenoszą komary czy zwierzęta.

Zakażenie wirusem HIV

Wirus HIV uszkadza wiele części ludzkiego ciała. Robi to na dwa sposoby: w pierwszym przypadku bezpośrednio penetruje różne narządy, w drugim osłabia układ odpornościowy i pozwala innym patogenom wywoływać choroby.

Wirus HIV bezpośrednio infekuje komórki mózgu, układu nerwowego, jelit oraz krwi i uszkadza je. Wpływa na ludzką psychikę (z powodu upośledzonej aktywności mózgu), powoduje ból lub drętwienie rąk i nóg (osłabiona aktywność nerwów), wywołuje biegunki (zaburzona praca jelit) anemię oraz krwawienie (upośledzona czynność narządów krwiotwórczych). Chociaż wirus HIV może powodować choroby, wiadomo powszechnie, że nie wszyscy ludzie z HIV wyglądają na chorych. Powodem jest to, że są różne etapy zakażenia wirusem HIV, poczynając od momentu, w którym dana osoba zostaje zainfekowana, przez okres, w którym nie występują żadne objawy, po czas, kiedy ujawniają się pierwsze objawy i ostatecznie ciężka postać HIV, czyli AIDS.

hiv test

Etapy zakażenia HIV

Istnieją 4 główne etapy choroby HIV i AIDS:

  • okres inkubacji;
  • objawy pierwotne (ostra infekcja, bezobjawowe zakażenie, powiększenie węzłów chłonnych);
  • objawy wtórne (uszkodzenie skóry i błon śluzowych, trwałe uszkodzenie narządów wewnętrznych, choroby uogólnione);
  • okres letalny.

Pierwszy etap zakażenia HIV

Pierwszy etap zakażenia HIV występuje po zainfekowaniu wirusem. Zwykle, kiedy ludzie zarażają się HIV, nie zauważają tego. Nie wiedzą, że mają wirusa, dopóki nie przejdą testu lub nie chorują. Niektórzy jednak zauważają objawy w ciągu 1–4 tygodni po zainfekowaniu. Są one bardzo podobne do symptomów grypy. 

Testy na HIV nie są wiarygodne w ciągu pierwszych kilku tygodni po zakażeniu, ponieważ badanie wyszukuje przeciwciał, a organizm, który właśnie został zainfekowany wirusem HIV, nie zdążył jeszcze ich wyprodukować. U większości ludzi przeciwciała pojawiają się w ciągu trzech tygodni po zakażeniu wirusem HIV.

Utajony etap zakażenia HIV

Pierwsze objawy zakażenia HIV znikają u ludzi po kilku dniach lub tygodniach. Potem przez wiele lat można czuć się dobrze, wyglądać zdrowo i nadal prowadzić normalne życie. Układ odpornościowy jest w stanie walczyć z wirusem. Nazywa się to utajonym stadium HIV, czyli okresem pomiędzy pierwszym zakażeniem a momentem zachorowania. U dorosłych ten etap trwa około dziesięciu lat. Obecnie większość ludzi na świecie z HIV jest w okresie utajonym, a więc nie odczuwają żadnych objawów. Wielu z nich nawet nie wie, że ma wirusa HIV i może go rozprzestrzeniać.

Początek choroby HIV

Po okresie utajonym osoba z HIV zaczyna chorować. Układ odpornościowy jest na tyle osłabiony przez wirusa, że choroby, z którymi zdrowe ciało mogłoby sobie poradzić, opanowują organizm. Nazywane są one współistniejącymi. Organizm atakują też niektóre rodzaje nowotworów. Na tym etapie mówi się już nie o HIV, ale o AIDS. Wraz z osłabionym układem odpornościowym chorzy często mają powiększone węzły chłonne i znacznie chudną. Powyższe główne objawy występują często u osób zakażonych wirusem HIV i najczęściej nie są skutkiem żadnej innej infekcji, wskazują zatem jednoznacznie na zakażenie HIV i rozwój AIDS.

Letalny etap AIDS

Ostatni etap AIDS cechuje się immunosupresją, zwiększającą podatność na ciężkie infekcje oraz nowotwory. Może dojść do rozwoju pneumocystowego zapalenia płuc, gruźlicy, poważnych infekcji bakteryjnych i grzybiczych. U wielu chorych rozwijają się nowotwory, w tym mięsak Kaposiego, czyli nowotwór tkanek miękkich.

Zobacz także

Objawy AIDS – po jakim czasie widać zakażenie?

Pierwsze objawy zakażenia wirusem HIV mogą pojawić się w ciągu pierwszych czterech tygodni po zainfekowaniu. Wówczas zaobserwować można objawy grypopodobne: ból gardła, gorączka, bóle głowy, bóle brzucha, biegunka i zmęczenie. Po tygodniu może pojawić się wysypka na klatce piersiowej, twarzy i szyi. Charakterystyczne dla HIV objawy skórne to plamki lub grudki na skórze. Mogą również wystąpić nocne poty, bóle mięśni i stawów, powiększone węzły chłonne, nudności i wymioty. Objawy trwają zwykle około dwóch tygodni. Czasami pierwszy etap zakażenia HIV może mieć poważniejszy przebieg i prowadzić do uszkodzenia układu nerwowego. U zakażonej osoby mogą rozwinąć się guzy mózgu i opon mózgowych. Może to powodować bóle głowy, obrzęki, gorączkę, zaburzenia układu nerwowego i śpiączkę. Wirus HIV może również wywołać problemy z nerwami rąk i nóg oraz nerwami twarzy. Z tego powodu występuje czasem ból, drętwienie, trudności w poruszaniu się. Kolejny objaw dotyczy węzłów chłonnych, które powiększają się i mogą pozostawać w takim stanie przez miesiące.

Po ustąpieniu tych objawów chory przez wiele lat może czuć się doskonale i nie odczuwać żadnych konsekwencji zakażenia wirusem HIV. Dopiero rozwój AIDS prowadzi do wystąpienia objawów choroby. Objawy te wynikają ze współwystępowania znacznego osłabienia układu odpornościowego. Dla tego okresu choroby charakterystyczne jest występowanie długotrwałych biegunek, gorączki, krwawień z nosa i wybroczyn na skórze. Z czasem pojawia się spadek masy ciała i objawy charakterystyczne dla rozwijających się ciężkich infekcji czy chorób nowotworowych.

Zapobieganie AIDS

Profilaktyka zakażenia HIV sprowadza się przede wszystkim do unikania ryzykownych kontaktów seksualnych, częstych zmian partnerów. Konieczne jest stosowanie prezerwatyw. Ponadto należy unikać zabiegów związanych z przerwaniem ciągłości skóry, które wykonywane są niesterylnym sprzętem, z brakiem zachowania zasad higieny. Przy podejrzeniu zakażenia wirusem HIV, konieczne jest zastosowanie profilaktyki poekspozycyjnej. Polega ona na zastosowaniu w ciągu 48 – 72 godzin leków antyretrowirusowych.

Leczenie AIDS

Gdy dojdzie do rozwoju AIDS, leczenie sprowadza się do stosowania leków antyretrowirusowych. Podobne postępowanie dotyczy osób zakażonych wirusem HIV, u których nie doszło do rozwoju AIDS. Choroba jest nieuleczalna, zatem terapia sprowadza się do zminimalizowania ryzyka rozwoju pełnoobjawowego AIDS oraz poważnych powikłań. Dzięki leczeniu możliwe jest wydłużenie życia osób zarażonych wirusem HIV i poprawa jakości życia. Ponadto leczenie antyretrowirusowe zmniejsza znacząco ryzyko transmisji wirusa z osoby zarażonej na zdrową – ryzyko to maleje nawet o ponad 90%. Leczenie farmakologiczne powinno być uzupełnione o prowadzenie zdrowego stylu życia, a także jak najszybsze leczenie rozwijających się alergii.

Badania na HIV – kiedy wykonać test?

Testy na HIV należy wykonać najwcześniej 3 miesiące po wystąpieniu ryzykownego zachowania, podczas którego mogło dojść do zakażania HIV. Dopiero po upływie dwunastu tygodniu możliwe jest wykrycie przeciwciał anty – HIV. Dodatni wynik testu przesiewowego powinien być ponownie potwierdzony takim samym testem, a kolejnym etapem diagnostyki jest wykonanie testu Western blot. Ile kosztuje badanie na HIV? Cena testu serologicznego to około 50 złotych. Dostępne są także domowe testy na AIDS, które można nabyć w aptece. Takie testy HIV polegają na nakłuciu palca i naniesieniu kropli krwi na pole testowe. Wynik takiego testu zawsze powinien być zweryfikowany w laboratorium.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lek na SMA bez refundacji. "Producent postawił zaporową cenę"

Lek na SMA bez refundacji ze względu na „zaporową cenę”. Magdalena Jutrzenka: „Problem sprowadza się do tego, że zdrowie nie jest priorytetem rządu”

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Choroba Rendu-Oslera-Webera – objawy i leczenie

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Grzybica przełyku – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Półpasiec rozsiany – przyczyny, objawy, leczenie

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

W szpitalu matka z córką chora na mukowiscydozę

Mukowiscydoza – jak długo się z nią żyje? Objawy, leczenie, dieta

Zespół Ehlersa-Danlosa – objawy, diagnostyka i leczenie

Limfangioleiomiomatoza – przyczyny, objawy, leczenie

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

Zespół Brugadów – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Tokio

„Dystrybucja prezerwatyw nie jest przeznaczona do użytku w wiosce sportowców”. Nowe zasady na Igrzyskach Olimpijskich w Tokio

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?