Przejdź do treści

Co oznacza kserostomia? Poznaj jej przyczyny, objawy oraz metody lecznicze

Przerażona kobieta cierpiąca na kserostomię
Fot. Aaron Amat / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Przenieś grę wstępną na inny poziom. 8 miejsc erogennych, których być może jeszcze nie odkryłaś, a warto
Przez żołądek do… łóżka. 8 naturalnych afrodyzjaków idealnych na pobudzającą kolację
Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?
Chcesz pozbyć się „oponki” z brzucha? Wprowadź te pięć zmian, a będzie ci łatwiej osiągnąć cel
10 rzeczy, za które podziękują ci twoje oczy

Kserostomia to nie choroba, a objaw określający suchość w jamie ustnej. Jest to dość powszechny problem, zwłaszcza osób starszych. Może występować jako izolowany objaw, ale często towarzyszy chorobom ogólnoustrojowym. Stanowi także niepożądany skutek wielu leków i metod terapeutycznych. Sprzyja stanom zapalnym jamy ustnej.

Kserostomia nie jest chorobą samą w sobie, a jedynie objawem, którego istotą jest suchość w jamie ustnej. Częstość kserostomii szacuje się na około 10% populacji ogólnej. Jej występowanie wzrasta z wiekiem i w populacji powyżej 65 roku życia wynosi już około 25%. Do rozwoju kserostomii predysponuje wiele chorób ogólnoustrojowych, jak również niektóre przyjmowane leki i metody terapeutyczne. Nasilenie i stopień uciążliwości dolegliwości są różne, jednakże kserostomia wywołuje przewlekłe stany zapalne jamy ustnej, próchnicę oraz trudności w mówieniu, a te dolegliwości stają się już bardzo kłopotliwe dla chorego. Leczenie kserostomii jest trudne i nie zawsze powszechnie stosowane preparaty są w stanie zlikwidować dyskomfort.

Jakie są rodzaje kserostomii?

Mimo że dolegliwości zawsze sprowadzają się do suchości w jamie ustnej, wyróżniamy kserostomię prawdziwą i rzekomą. Prawdziwa kserostomia jest wynikiem zmniejszonego wydzielania gruczołów ślinowych. Jeżeli zbyt małe jest wydzielanie, ale śluzówka nie wykazuje innych zmian degeneracyjnych, mówimy o typie I kserostomii. W przypadku współwystępowania zaniku błony śluzowej i widocznych zmianach w gruczołach ślinowych – o typie II. Kserostomia objawowa (rzekoma) diagnozowana jest u pacjentów, którzy odczuwają dolegliwości w postaci suchości i pieczenia jamy ustnej, nie stwierdza się u nich objawów obiektywnych, zmian w śliniankach i zmian zanikowych śluzówek.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Jaka jest patogeneza kserostomii?

W przypadku zbyt małego wydzielania śliny istnieje większa tendencja do odkładania się płytki nazębnej i rozwoju próchnicy. Ponadto u pacjentów z kserostomią prawdziwą często stwierdza się zaburzony skład śliny (inna jest zawartość białek, kolonizują ją inne bakterie). Te czynniki sprzyjają rozwojowi stanów zapalnych jamy ustnej, przede wszystkim o etiologii bakteryjnej i grzybiczej. Ponadto istnieje większa tendencja do próchnicy zębów. Niektóre leki przyjmowane przez chorego (zwłaszcza immunosupresyjne) zmieniają odpowiedź organizmu na czynniki zapalne, co sprawia, że pacjenci są bardziej podatni na rozwój stanu zapalnego w jamie ustnej.

Kserostomia i przyczyny dolegliwości

Przyczyn kserostomii jest wiele, czasami mają one związek z miejscowymi zmianami w obrębie błony śluzowej lub są wynikiem nieprawidłowego funkcjonowania gruczołów ślinowych (kamica i stany zapalne ślinianek). Częściej jednak towarzyszą chorobom ogólnoustrojowym. Kserostomię możemy zaobserwować u pacjentów z niewyrównaną cukrzycą, niewydolnością nerek, nadczynnością tarczycy, hiperkalcemią. Kserostomia charakterystyczna jest również dla chorób o podłożu autoimmunologicznym: sarkoidozy, reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), twardziny układowej, tocznia rumieniowatego, zespołu Sjogrena.

Bardzo często do kserostomii prowadzą przyjmowane przez pacjenta leki. Przede wszystkim zaliczamy do nich: opioidy, leki przeciwdepresyjne i neuroleptyczne, ale również leki moczopędne i stosowane w przypadku alergii leki przeciwhistaminowe. Niestety kserostomia jest zjawiskiem częstym u chorych leczonych onkologicznie, zwłaszcza przez radioterapię, której działanie powoduje niszczenie komórek wydzielniczych ślinianek. Zabiegi operacyjne w obrębie jamy ustnej i gruczołów ślinowych także mogą stać się przyczyną rozwijających się dolegliwości.

Zobacz także

Kserostomia – leczenie i metody łagodzenia dolegliwości

Leczenie kserostomii jest trudne i często nie udaje się osiągnąć całkowitego ustąpienia dolegliwości. W celu poprawy jakości życia i złagodzenia objawów najczęściej używa się preparatów zastępczych, czyli tzw. sztucznej śliny. Głównym jej działaniem jest zwiększenie nawilżenia błony śluzowej jamy ustnej, co zmniejsza wrażenie suchości. Preparaty sztucznej śliny występują w postaci płynów, żeli, tabletek do ssania. Jednakże najlepszą skutecznością cechują się aerozole, których aplikacja powoduje powstanie mikrofilmu na całej błonie śluzowej jamy ustnej. U pacjentów, u których zachowana jest czynność wydzielnicza gruczołów ślinowych (potwierdzona w testach), wskazane jest stymulowanie wydzielania śliny, które można osiągnąć poprzez żucie gum bezcukrowych, ssanie cukierków lub kostek lodu. Przy kserostomii leki obejmują zwalczanie stanów zapalnych w obrębie jamy ustnej. Ponadto lekiem wykorzystywanym w terapii jest pilokarpina, której działanie pobudza układ przywspółczulny.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

"Za czerwone, za duże, niesymetryczne, zrobione". Magda Gessler apeluje do hejterów i wyjaśnia, z czego wynika nietypowy wygląd jej ust

„Za czerwone, za duże, niesymetryczne, zrobione”. Magda Gessler apeluje do hejterów i wyjaśnia, z czego wynika nietypowy wygląd jej ust

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

kobieta leży w łóżku i pije wodę ze szklanki

Poranna suchość w ustach – co to oznacza?

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×