Przejdź do treści

Co to jest agnozja i skąd się bierze? Jakie wyróżniamy rodzaje agnozji?

agnozja - mózg człowieka
Fot. monsitj / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Zapisałem panu tabletki, które sprawią, że penis będzie mniej bolał. Proszę wrócić, jak będzie pan się chciał starać o dziecko”. Ekspertka o podwójnych standardach
3 mokre ręczniki – tego potrzebujesz przy przegrzaniu organizmu. Gdzie je przyłożyć, wyjaśnia ratownik medyczny
Zakładasz nogę na nogę? To jeden z wielu nawyków, których nie lubi dno miednicy. Mówi o tym fizjoterapeutka uroginekologiczna Monika Grzegorzewicz
Meghan Markle o normalizacji poronienia i o aborcji. „To, co dzieje się w naszych ciałach, jest głęboko osobiste”
Lek na nadciśnienie zniknął z aptek. Kolejne dostawy nie są planowane

Zdarza się, że w wyniku niektórych chorób neurologicznych dochodzi do zaburzeń odbierania bodźców słuchowych, wzrokowych czy czuciowych, niemających związku z chorobami narządów zmysłów – oczu, uszu. Agnozja to niezdolność rozpoznawania zjawisk, osób oraz rzeczy.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Najczęstszym rodzajem agnozji jest agnozja wzrokowa. Zaburzenie to znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie osoby chorej – objawu nie należy ignorować, gdyż nagłe pojawienie się agnozji może świadczyć m.in. o udarze lub nowotworze mózgu. Diagnostyka i leczenie agnozji opierają się na poszukiwaniu przyczyny, która ją wywołała.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Agnozja – co to jest?

Agnozja (z języka greckiego ‘nieświadomość, nieznajomość’) to zaburzenie doznań czuciowych występujące mimo zachowanych funkcji narządów zmysłów. Termin został wprowadzony przez Sigmunda Freuda pod koniec XIX w.

Chory traci zwykle zdolność rozpoznawania oczywistych dla otoczenia przedmiotów oraz zdarzeń. Najczęstszym rodzajem agnozji jest agnozja wzrokowa. Zaburzenie to może wystąpić u człowieka w każdym wieku, choć najczęściej notuje się je u osób starszych, mających większe predyspozycje do rozwinięcia uszkodzeń w obszarze mózgu, takich jak udar czy guz mózgu.

Agnozja – przyczyny

Do agnozji mogą doprowadzić wszystkie stany powodujące uszkodzenia mózgu. Do przyczyn agnozji zaliczamy:

  • udar,
  • uraz,
  • nowotwór mózgowia,
  • krwawienie wewnątrzczaszkowe,
  • choroby neurodegeneracyjne,
  • choroby otępienne, takie jak parkinson,
  • zakażenia ośrodkowego układu nerwowego.

Rozpoznanie przyczyny opiera się na całościowym obrazie klinicznym pacjenta – innych objawach oraz wynikach badań dodatkowych.

Zobacz także

Rodzaje agnozji

Wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje agnozji, zależnie od zmysłu, którego dotyka zaburzenie.

Pierwszym rodzajem jest agnozja wzrokowa, czyli niemożność rozpoznania przedmiotów, zjawisk oraz osób za pomocą zmysłu wzroku. Wynika zwykle z obustronnego uszkodzenia płatów skroniowych. Agnozja wzrokowa jest częścią składową zespołu płata potylicznego. Problem nie wynika z uszkodzenia narządu wzroku ani z afazji, czyli niezdolności nazywania widocznych przez chorego przedmiotów czy też zjawisk. Osoba z agnozją nie rozumie tego, co widzi. Czasami zdarza się, że chory potrafi zidentyfikować przedmiot za pomocą innych zmysłów niż wzrok – na przykład dotykiem czy słuchem. Jednym z rodzajów agnozji wzrokowej jest prozopagnozja, czyli niezdolność rozpoznania twarzy znanych sobie osób.

Szczególne rodzaje agnozji wzrokowej to:

  • prozopagnozja – niemożność rozpoznania twarzy znanej osoby,
  • agnozja przestrzenna – nierozpoznawanie swojego otoczenia,
  • achromatopsja – nierozróżnianie kolorów od siebie,
  • aleksja – niemożność rozpoznawania liter,
  • autotopagnozja – niemożność rozpoznawania własnej osoby, swoich części ciała; przykładem może być agnozja palców, która polega na braku umiejętności wskazania poszczególnych palców u rąk oraz u stóp

Agnozja słuchowa to trudności z rozpoznawaniem dźwięków. Zaburzenie powstaje w wyniku uszkodzenia okolic skroniowych prawej półkuli mózgu. Chory nie potrafi zwykle rozpoznawać mowy, może również nie rozpoznawać dźwięków, melodii, znanych piosenek. Funkcjonowanie aparatu słuchowego natomiast jest całkowicie prawidłowe.

Agnozja dotykowo-czuciowa to niezdolność rozpoznawania przedmiotów (ich kształtu, faktury) za pomocą dotyku. Dotyczy zarówno znajomych, jak i nieznajomych obiektów. Jednym z przykładów tej agnozji jest astereognozja. W tym przypadku pacjent jest w stanie narysować dany przedmiot, odczytać jego właściwości oraz nazwać go. Astereognozji często towarzyszą zaburzenia przestrzenne.

Agnozja – leczenie

Agnozja zwykle nie występuje jako objaw izolowany, jest częścią składową całego obrazu klinicznego pacjenta. Terapia polega na odnalezieniu przyczyny oraz zwalczaniu jej.

W diagnostyce agnozji poprzedzającej leczenie konieczne jest wykonanie podstawowych badań laboratoryjnych, badań obrazowych mózgowia – tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego lub przezczaszkowej ultrasonografii dopplerowskiej.

Agnozja może samoistnie cofać się wraz z ustępowaniem niektórych chorób lub pozostać nawet do końca życia (np. po udarze mózgu). Jeśli przyczyną agnozji jest infekcja układu nerwowego, konieczne jest wdrożenie leczenia ukierunkowanego na przyczynę zakażenia – terapii antywirusowej lub antybiotykoterapii. W przypadku agnozji spowodowanej chorobami neurodegeneracyjnymi konieczne jest stosowanie leków przeciwotępiennych, które mają za zadanie zahamować postępujący proces.

U chorych cierpiących na agnozję stosuje się różnego rodzaju terapie rehabilitacyjne, mające poprawić funkcjonowanie. Nie zawsze są one jednak skuteczne i muszą być dobrane indywidualnie, zgodnie z typem agnozji oraz objawami dodatkowymi.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Kozubski W., Neurologia, tom 1 i 2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
2. Jarema M., Psychiatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
3. Jaśkowski P., Neuronauka poznawcza. Jak mózg tworzy twój umysł, Vizja Press, Warszawa 2009.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Jesteśmy słabym pokoleniem? Psycholożka wyjaśnia / pexels

Jesteśmy słabym pokoleniem? Psycholożka wyjaśnia, z czego może wynikać wzrost zapadalności na choroby psychiczne

„To powinna być norma, a nie coś dostępnego dla wybranej garstki bogaczy” – Małgorzata Halber w ostrych słowach o stanie psychiatrii w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Zaburzenia psychotyczne – czym są, objawy. Czym jest epizod psychotyczny?

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Dziecko siedzi na podłodze

Wojewódzki Szpital Psychiatryczny o wstrzymaniu przyjęć na oddział dziecięcy: „To nasz niemy krzyk”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Ich współpracownicy często opisują to jako obcowanie z czystym – niejako nieludzkim – intelektem”. Jak rozpoznać psychopatę, tłumaczy ekspertka

Kobieta

Prawie połowa młodych dorosłych zmaga się z problemami ze zdrowiem psychicznym. Badacze: „Liczby były dla nas zaskoczeniem”

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

×