Przejdź do treści

Co to jest atetoza? Objawy oraz leczenie zaburzeń neurologicznych

kobieta obejmuje za dłoń osobę cierpiącą na atetozę
Fot. Africa Studio / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Chłopiec z nebulizatorem
Jak wybrać dobry i bezpieczny dla dziecka nebulizator? Wyjaśnia specjalistka
Amarantus – zbożowy hit. Nie tylko dla zestresowanych
Patenty na potencjalne leki antynowotworowe dl badaczy z Uniwersytetu Gdańskiego
Niezwykłe dokonanie badaczy z Gdańska! Pomoże w walce z nowotworami
aromaterapia Nabea
Aromaterapia w domu? To prostsze niż myślisz! Podpowiadamy, jak możesz zacząć przygodę z olejkami
Sekrety szczęśliwych par – 10 filarów udanego związku

Atetoza, czyli ruchy atetotyczne, to zaburzenie neurologiczne objawiające się powolnymi, mimowolnymi ruchami kończyn, prowadzącymi do nienaturalnego ułożenia ciała. Atetoza sama w sobie nie jest konkretną jednostką chorobową, lecz objawem jakiegoś schorzenia.

Atetoza jest wynikiem uszkodzenia układu pozapiramidowego w mózgowiu, który odpowiedzialny jest za niezależną od naszej woli koordynację ruchową. Najczęściej pojawia się u dzieci cierpiących na mózgowe porażenie dziecięce. Atetoza obniża znacząco sprawność chorych, dlatego niezwykle ważna jest odpowiednio przeprowadzana rehabilitacja.

Co to jest atetoza i jakie są jej przyczyny?

Atetozą nazywamy schorzenie neurologiczne, które polega na niezależnych od woli, powolnych, nierytmicznych ruchach skrętnych obwodowych części ciała (kończyn górnych, rzadziej dolnych).

Pojawienie się atetozy jest wynikiem uszkodzenia tzw. układu pozapiramidowego i należących do niego jąder podstawnych (struktur znajdujących się w mózgu). Układ pozapiramidowy koordynuje motorykę człowieka – ułatwia rozpoczęcie i płynne kontynuowanie wszystkich ruchów, ma także wpływ na napięcie mięśniowe. Odpowiada również za prawidłową postawę ciała. Gdy struktury te zostaną uszkodzone pod wpływem patologicznego bodźca, pojawia się nieprawidłowa stymulacja nerwów obwodowych, co powoduje zaburzenia ruchu w postaci nieskoordynowanych skurczów mięśni agonistycznych i antagonistycznych (działających przeciwstawnie). Cały ten proces odbywa się poza wolą i świadomością. Atetoza może się przyczyniać do zaburzeń ruchowych lub znacznie uniemożliwiać życie chorym. Wśród wielu procesów patologicznych, które mogą objawiać się ruchami atetotycznymi, do najważniejszych należą:

  • mózgowe porażenie dziecięce,
  • choroby genetyczne: choroba Huntingtona, choroba Wilsona, fenyloketonuria,
  • żółtaczka jąder podkorowych u noworodków,
  • udary, guzy i urazy mózgu.

Mózgowe porażenie dziecięce, w szczególności jego postać pozapiramidowa (dyskinetyczna), objawia się u chorych ruchami atetotycznymi. Choroba ta spowodowana jest uszkodzeniem mózgowia podczas końcowego okresu ciąży, w trakcie lub bezpośrednio po porodzie, co wywołuje niepostępujące, jednak trwałe neurologiczne deficyty u rozwijającego się dziecka. Mózgowe porażenie dziecięce może rozwinąć się jako wynik niedotlenienia w ciąży, urazu okołoporodowego, krwawienia śródczaszkowego, przedwczesnego porodu lub neuroinfekcji.

Żółtaczka jąder podkorowych u noworodków (kernicterus), mogąca w zaawansowanym stadium dawać objawy atetozy, spowodowana jest destrukcyjnym wpływem podwyższonego poziomu bilirubiny niezwiązanej na układ nerwowy. Rozwija się ona zazwyczaj w chorobie hemolitycznej noworodków, jako następstwo konfliktu serologicznego.

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jakie są objawy atetozy?

Atetoza objawia się przede wszystkim występowaniem powolnych, nienaturalnych ruchów, głównie kończyn górnych, choć czasami mogą one dotyczyć także twarzy, karku, a nawet całego tułowia. Mięśnie kończyn dolnych oraz mięśnie gałek ocznych przeważnie są mniej dotknięte tym zaburzeniem. Ruchy najbardziej widać w obrębie palców dłoni. Mogą występować po jednej lub po obu stronach ciała. Ruchy atetotyczne bywają różnorodne i u każdego chorego wyglądają inaczej, chociaż zwykle powtarzają się w sposób stereotypowy. Wywołuje je napięcie emocjonalne i próby poruszania się. Chorzy nie są w stanie ich zatrzymać ani nawet kontrolować. Odbywają się zwykle w maksymalnym możliwym zakresie, co często prowadzić może nawet do bólu mięśni i stawów. Co charakterystyczne, atetoza nasila się już w momencie zamiaru wykonania ruchu, a utrzymuje się w spoczynku i zanika we śnie. Głowa podczas napadu atetozy może poruszać się powoli do przodu, na boki lub do góry. Twarz przybiera wyraz groteskowy z szerokim uśmiechem i wyszczerzonymi zębami. Kończyny górne wykonują ruchy rotacyjne (nawracania i przywracania), palce natomiast poruszają się zwykle niezależnie od siebie – większość z nich jest nadmiernie zgięta i powykręcana, reszta pozostaje wyprostowana. Kończyny dolne wykonujące ruchy atetotyczne mogą powodować zaburzenia stabilności i postawy ciała. Takie niekontrolowane ruchy znacznie ograniczają zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych – jedzenie, samodzielną higienę osobistą czy pisanie.

Na czym polega leczenie atetozy?

Mózgowe porażenie dziecięce z atetozą jest trwałą chorobą, która – choć nie postępuje – jest nieuleczalna. Leczenie farmakologiczne nie przynosi zadowalających rezultatów, dlatego w opiece nad tymi osobami bardzo ważna jest długotrwała, kompleksowa rehabilitacja, która ma na celu stopniowe usprawnianie ruchowe, znoszenie przykurczy i nadmiernego napięcia mięśniowego. W wielu przypadkach udaje się uzyskać poprawę sprawności chorych, a co za tym idzie – także podnieść komfort ich życia.

Żółtaczka jąder podkorowych w początkowym stadium może być leczona fototerapią i transfuzją wymienną. Jednak rezultaty terapii obniżającej poziom bilirubiny są zazwyczaj nieznaczne.

Zobacz także

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Ryszard Podemski: Kompendium neurologii. Gdańsk: Via Medica.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta za szybą zasłania sobie oczy

Lek. Joanna Adamiak: załamanie nerwowe jest naturalną reakcją organizmu na przeciążenie i jest poniekąd reakcją obronną

Wiele doświadczanych emocji odzwierciedla to, co się dzieje w jelitach”. Farmaceutka wyjaśnia powiązanie pomiędzy jelitami a zdrowiem psychicznym

„Wiele doświadczanych emocji odzwierciedla to, co się dzieje w jelitach”. Farmaceutka wyjaśnia powiązanie pomiędzy jelitami a zdrowiem psychicznym

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Zrelaksowana dziewczyna

ASMR – orgazm dla mózgu. Jak to działa i na co może pomóc?

Kobieta w białej bluzce przytyrzymuje chusteczkę przy nosie, ponieważ ma krwotok

Krew z nosa – przyczyny, jak zatamować krwotok z nosa?

Badanie kości kobieta

Osteoporoza – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Twarz kobiety i ręce ze strzykawkami

Mezoterapia igłowa – wskazania, przebieg, efekty, przeciwwskazania

fenyloketonuria - kobieta bawi się z małym dzieckiem

Fenyloketonuria – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk: aby naprawić swoją postawę ciała, rozluźniaj układ mięśniowy, wzmacniaj go, ale mobilizuj też nerwy

Dziecko płaczące z powodu gorączki przy ząbkowaniu

Gorączka u dziecka – przyczyny. Jak zbić gorączkę?

kobieta pod drenażu limfatycznego

Czym jest drenaż limfatyczny? Efekty, przeciwwskazania

kobieta ma przeprowadzany zabieg kriolipolizy na brzuchu

Czym jest kriolipoliza? Efekty, przeciwwskazania

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

Ciągły stres niszczy ci życie. Sprawdź, jak go okiełznać!

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

Kobieta cierpi na ból brzucha

Nerwica żołądka – objawy, leczenie, przyczyny

Konsultacja objawów rzeżączki u lekarza

Rzeżączka – objawy u kobiet i mężczyzn, leczenie

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

6 skutecznych sposobów na sprawny umysł i poprawę pamięci

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.