Przejdź do treści

Co to jest atetoza? Objawy oraz leczenie zaburzeń neurologicznych

kobieta obejmuje za dłoń osobę cierpiącą na atetozę
Fot. Africa Studio / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
matka z noworodkiem
Ginekolog: podtlenek azotu to jedna z najprostszych form łagodzenia bólu porodowego. Za rzadko się o tym mówi
Seks a spalanie kalorii
W czasie seksu spalamy kalorie, to wiemy. Co robić, aby tracić ich jeszcze więcej?
koronawirus SARS-CoV-2
Zmiany w zaleceniach dotyczących pacjentów z COVID-19. Chlorochina nie jest już rekomendowana w leczeniu podstawowym!
Ludzie w kinie
Od 6 czerwca pójdziemy do kin na nowych zasadach. Jakie warunki trzeba spełnić, by udać się na seans?
Witaminę D3 znajdziemy m.in. w rybach
Te potrawy dostarczą twojemu organizmowi dawkę witaminy D. Po co sięgnąć?

Atetoza, czyli ruchy atetotyczne, to zaburzenie neurologiczne objawiające się powolnymi, mimowolnymi ruchami kończyn, prowadzącymi do nienaturalnego ułożenia ciała. Atetoza sama w sobie nie jest konkretną jednostką chorobową, lecz objawem jakiegoś schorzenia.

Atetoza jest wynikiem uszkodzenia układu pozapiramidowego w mózgowiu, który odpowiedzialny jest za niezależną od naszej woli koordynację ruchową. Najczęściej pojawia się u dzieci cierpiących na mózgowe porażenie dziecięce. Atetoza obniża znacząco sprawność chorych, dlatego niezwykle ważna jest odpowiednio przeprowadzana rehabilitacja.

Co to jest atetoza i jakie są jej przyczyny?

Atetozą nazywamy schorzenie neurologiczne, które polega na niezależnych od woli, powolnych, nierytmicznych ruchach skrętnych obwodowych części ciała (kończyn górnych, rzadziej dolnych).

Pojawienie się atetozy jest wynikiem uszkodzenia tzw. układu pozapiramidowego i należących do niego jąder podstawnych (struktur znajdujących się w mózgu). Układ pozapiramidowy koordynuje motorykę człowieka – ułatwia rozpoczęcie i płynne kontynuowanie wszystkich ruchów, ma także wpływ na napięcie mięśniowe. Odpowiada również za prawidłową postawę ciała. Gdy struktury te zostaną uszkodzone pod wpływem patologicznego bodźca, pojawia się nieprawidłowa stymulacja nerwów obwodowych, co powoduje zaburzenia ruchu w postaci nieskoordynowanych skurczów mięśni agonistycznych i antagonistycznych (działających przeciwstawnie). Cały ten proces odbywa się poza wolą i świadomością. Atetoza może się przyczyniać do zaburzeń ruchowych lub znacznie uniemożliwiać życie chorym. Wśród wielu procesów patologicznych, które mogą objawiać się ruchami atetotycznymi, do najważniejszych należą:

  • mózgowe porażenie dziecięce,
  • choroby genetyczne: choroba Huntingtona, choroba Wilsona, fenyloketonuria,
  • żółtaczka jąder podkorowych u noworodków,
  • udary, guzy i urazy mózgu.

Mózgowe porażenie dziecięce, w szczególności jego postać pozapiramidowa (dyskinetyczna), objawia się u chorych ruchami atetotycznymi. Choroba ta spowodowana jest uszkodzeniem mózgowia podczas końcowego okresu ciąży, w trakcie lub bezpośrednio po porodzie, co wywołuje niepostępujące, jednak trwałe neurologiczne deficyty u rozwijającego się dziecka. Mózgowe porażenie dziecięce może rozwinąć się jako wynik niedotlenienia w ciąży, urazu okołoporodowego, krwawienia śródczaszkowego, przedwczesnego porodu lub neuroinfekcji.

Żółtaczka jąder podkorowych u noworodków (kernicterus), mogąca w zaawansowanym stadium dawać objawy atetozy, spowodowana jest destrukcyjnym wpływem podwyższonego poziomu bilirubiny niezwiązanej na układ nerwowy. Rozwija się ona zazwyczaj w chorobie hemolitycznej noworodków, jako następstwo konfliktu serologicznego.

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jakie są objawy atetozy?

Atetoza objawia się przede wszystkim występowaniem powolnych, nienaturalnych ruchów, głównie kończyn górnych, choć czasami mogą one dotyczyć także twarzy, karku, a nawet całego tułowia. Mięśnie kończyn dolnych oraz mięśnie gałek ocznych przeważnie są mniej dotknięte tym zaburzeniem. Ruchy najbardziej widać w obrębie palców dłoni. Mogą występować po jednej lub po obu stronach ciała. Ruchy atetotyczne bywają różnorodne i u każdego chorego wyglądają inaczej, chociaż zwykle powtarzają się w sposób stereotypowy. Wywołuje je napięcie emocjonalne i próby poruszania się. Chorzy nie są w stanie ich zatrzymać ani nawet kontrolować. Odbywają się zwykle w maksymalnym możliwym zakresie, co często prowadzić może nawet do bólu mięśni i stawów. Co charakterystyczne, atetoza nasila się już w momencie zamiaru wykonania ruchu, a utrzymuje się w spoczynku i zanika we śnie. Głowa podczas napadu atetozy może poruszać się powoli do przodu, na boki lub do góry. Twarz przybiera wyraz groteskowy z szerokim uśmiechem i wyszczerzonymi zębami. Kończyny górne wykonują ruchy rotacyjne (nawracania i przywracania), palce natomiast poruszają się zwykle niezależnie od siebie – większość z nich jest nadmiernie zgięta i powykręcana, reszta pozostaje wyprostowana. Kończyny dolne wykonujące ruchy atetotyczne mogą powodować zaburzenia stabilności i postawy ciała. Takie niekontrolowane ruchy znacznie ograniczają zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych – jedzenie, samodzielną higienę osobistą czy pisanie.

Na czym polega leczenie atetozy?

Mózgowe porażenie dziecięce z atetozą jest trwałą chorobą, która – choć nie postępuje – jest nieuleczalna. Leczenie farmakologiczne nie przynosi zadowalających rezultatów, dlatego w opiece nad tymi osobami bardzo ważna jest długotrwała, kompleksowa rehabilitacja, która ma na celu stopniowe usprawnianie ruchowe, znoszenie przykurczy i nadmiernego napięcia mięśniowego. W wielu przypadkach udaje się uzyskać poprawę sprawności chorych, a co za tym idzie – także podnieść komfort ich życia.

Żółtaczka jąder podkorowych w początkowym stadium może być leczona fototerapią i transfuzją wymienną. Jednak rezultaty terapii obniżającej poziom bilirubiny są zazwyczaj nieznaczne.

Zobacz także

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Ryszard Podemski: Kompendium neurologii. Gdańsk: Via Medica.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Domowe sposoby na zapalenie spojówek. Jak leczyć?

Jak leczyć zapalenie spojówek? Domowe sposoby

Niskie ciśnienie rozkurczowe - przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania

Niskie ciśnienie rozkurczowe – przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania

Kobieta poddaje się leczeniu jaskry

Jaskra – poznaj przyczyny, objawy i sposoby leczenia choroby

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Joanna Moro, Katarzyna Zielińska, Anna Dereszowska

Poznaj lepiej guza. Gwiazdy w kampanii poświęconej glejakowi

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

szyja kobiety

Tracheotomia – czym jest ten zabieg? Wskazania i możliwe powikłania

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

kobieta podczas badań

Biorezonans – na czym polega, jak działa i czy jest skuteczny?

Choroby układu nerwowego - najczęstsze (i rzadsze) choroby

Choroby układu nerwowego – najczęstsze (i rzadsze) choroby

ipodwiązanie jajników

Podwiązanie jajników – zabieg, metody i skutki kobiecej sterylizacji

Kobieta leży na kanapie i słucha muzyki przez słuchawki

Jak spowolnić starzenie się mózgu? Wyjaśnia neurolożka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

Pamięć decyduje o tym, co zjemy

Pamięć decyduje o tym, co zjemy. Tłumaczymy, dlaczego tak się dzieje

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?