Przejdź do treści

Co to jest zespół Korsakowa? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Kobieta w krótkich siwych włosach trzyma się za głowę
fot. chika_milan/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wrzody żołądka – jak wyglądają objawy? Wyjaśnia gastroenterolog
4 sposoby na pogodzenie się
Jak się skutecznie pogodzić? Skorzystaj ze wskazówek psychologa
Chwile, kiedy dziecko wyrasta z małej fasolki, warte są każdej sekundy. Zobacz galerię niesamowitej radości z oczekiwania
Judy Chicago, matka chrzestna waginy: feminizm jest humanizmem
Chleb bez mąki. Wzbogać swoje wielkanocne menu o zdrowe pieczywo

Zespół Korsakowa to zaburzenie neuropsychiatryczne, które w większości przypadków spowodowane jest nadużywaniem alkoholu. Choroba charakteryzuje się upośledzeniem zapamiętywania, a następnie całkowitą utratą pamięci. Leczenie psychozy Korsakowa polega na uzupełnianiu niedoborów witaminowych i łagodzeniu objawów.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zespół Korsakowa bywa określany jako zespół Wernickego-Korsakowa, ponieważ często poprzedza go wystąpienie specyficznych objawów neurologicznych (encefalopatia Wernickego), które przechodzą w dolegliwości psychiczne związane z pamięcią. W większości przypadków u chorych stwierdza się rozległe zmiany zapalno-zwyrodnieniowe w mózgu. Ich główną przyczyną jest niedobór tiaminy, czyli witaminy B1, spowodowany przewlekłym nadużywaniem alkoholu.

Co to jest zespół Korsakowa?

Zespół Korsakowa, określany także jako psychoza Korsakowa lub zespół amnestyczny Korsakowa, jest chorobą neuropsychiatryczną charakteryzującą się występowaniem objawów neurologicznych i psychicznych. U chorych dochodzi do uszkodzenia tkanki mózgowej – neuronów, aksonów i mieliny oraz naczyń krwionośnych. Psychoza Korsakowa pojawia się nagle, najczęściej u osób, które przez bardzo długi czas spożywają alkohol. Nierzadko jest przyczyną niezdolności do samodzielnego życia, a w skrajnych przypadkach prowadzi do szybkiego zgonu. Nazwa choroby pochodzi od rosyjskiego uczonego, który jako pierwszy opisał kilka przypadków pacjentów z poważnymi zaburzeniami pamięci. Psychoza Korsakowa często poprzedzona jest pojawieniem się encefalopatii Wernickego – charakterystycznych objawów neurologicznych (oczopląs, niezborność ruchów, podwójne widzenie), które wynikają z uszkodzenia mózgu przez alkohol i niedobory substancji odżywczych. Z tego powodu można spotkać się z określeniem „zespół Wernickego-Korsakowa”.

Kobieta obejmująca się wokół głowy

Objawy zespołu Korsakowa

Uszkodzenie mózgu u osób, u których wystąpił zespół amnestyczny Korsakowa, dotyczy głównie obszarów odpowiedzialnych za zapamiętywanie i przywoływanie informacji. Pierwsze objawy zespołu Korsakowa to zaburzenia pamięci świeżej przy zachowaniu pamięci o wydarzeniach z przeszłości. Bardzo często pojawiają się konfabulacje – wspomnienia rzekome. Pacjent uzupełnia braki w pamięci wydarzeniami, które nie miały miejsca i jest całkowicie przekonany o ich prawdziwości. Inne objawy psychozy Korsakowa to:

  • problem z przywoływaniem i przyswajaniem informacji,
  • problemy z rozumieniem informacji,
  • problem z myśleniem abstrakcyjnym,
  • trudności z ulokowaniem wydarzeń w czasie i ich chronologicznym uporządkowaniem,
  • utrata poczucia czasu,
  • mieszanie wspomnień z teraźniejszością,
  • apatia,
  • niepokój i lęk.

Do neurologicznych objawów zespołu Korsakowa zalicza się oczopląs, dezorientację, pobudzenie, niezborny chód, zaburzenia kontrolowania ruchów, a niekiedy także drgawki. Choroba może prowadzić do otępienia i polineuropatii nerwów obwodowych, przez co chorzy są niezdolni do samodzielnego życia.

Zobacz także

Przyczyny zespołu Korsakowa

Przyczyną zespołu Korsakowa jest niedobór tiaminy, czyli witaminy B1. Jest to substancja, która wzmaga czynność neuroprzekaźników. Do organizmu dostarczana jest wraz z pożywieniem: zbożami, roślinami strączkowymi i mięsem. Psychoza Korsakowa najczęściej występuje u osób nadużywających alkohol, ponieważ upośledza on jej wchłanianie. Duże braki tiaminy obserwuje się także u osób niedożywionych, z anoreksją, bulimią i chorobami żołądka. Schorzenie może pojawić się również w wyniku urazu, zakażenia kiłą i zatrucia tlenkiem węgla. Diagnostyka opiera się na wywiadzie i wykonaniu badań obrazowych mózgu w celu wykluczenia innej przyczyny, np. guza.

Leczenie zespołu Korsakowa

Leczenie zespołu Korsakowa polega przede wszystkim na uzupełnianiu niedoborów witaminy B1 i innych składników odżywczych, przede wszystkim potasu i magnezu. Suplementacja odbywa się drogą dożylną. Niekiedy podaje się także leki nootropowe, czyli środki farmakologiczne wpływające na pracę mózgu, koncentrację i pamięć. Często równocześnie stosuje się terapię farmakologiczną i psychologiczną choroby alkoholowej. Leczenie psychozy Korsakowa powinno się rozpocząć niezwłocznie po wystąpieniu pierwszych objawów, ponieważ zwiększa to szansę na opóźnienie lub zatrzymanie postępu choroby.

Rokowanie w psychozie Korsakowa u osoby, która podjęła terapię, jest dość dobre – a choroba może się zatrzymać. Jednak całkowite wyleczenie nie jest możliwe. U 25% chorych objawy utrzymują się lub narastają. Niepodjęcie leczenia prowadzi do zgonu. Kluczowe w utrzymaniu dobrego stanu jest stałe uzupełnianie niedoborów tiaminy doustnymi preparatami po zakończeniu leczenia.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

kobieta cierpiąca na opryszczkę dotyka wargi

HSV jako wirus wywołujący opryszczkę. Czy jest zagrożeniem dla organizmu?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Jakie są zasady prawidłowego odżywiania się matki karmiącej piersią

kobieta cierpiąca na chorobę Gauchera siedzi na łóżku

Choroba Gauchera – leczenie, objawy i diagnostyka tej rzadkiej choroby

Kobieta trzymająca się za głowę z powodu zawrotów głowy

Przyczyny, objawy i leczenie zawrotów głowy. Czy zawroty głowy podczas leżenia zagrażają zdrowiu?