Przejdź do treści

Czym jest koarktacja aorty? Jakie są przyczyny i objawy schorzenia oraz jak wygląda leczenie?

Lekarz pokazuje pacjentowi na ekranie jego problemy z aortą
fot. RFBSIP/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kolory migreny. Jakie światło zmniejsza ból głowy?
Zimnem czy ciepłem – jak pokonać częste dolegliwości?
Chcesz obniżyć poziom złego cholesterolu? Pokochaj białe owoce i warzywa!
kot w kuchni
10 rzeczy, których lepiej pozbyć się z kuchni
Zerwij z „Czy zasługuję?” i ciesz się życiem. Jesteś tego warta!

Koarktacja aorty należy do wrodzonych wad układu krążenia. Może być stwierdzana już wewnątrzmacicznie. Zaburzenie polega na obecności różnego stopnia zwężenia w obrębie cieśni aorty (tętnicy głównej). Wada nie należy do częstych – stanowi 5–8% wszystkich wad wrodzonych serca i dużych naczyń.

Aorta (tętnica główna) to największe naczynie tętnicze organizmu człowieka, które doprowadza krew do wszystkich tkanek. Przebiega w obrębie klatki piersiowej i jamy brzusznej, gdzie oddaje liczne gałęzie. Średnica aorty u dorosłego wynosi około 28 mm. Wyróżniamy kilka wad rozwojowych dotyczących budowy i przebiegu tętnicy głównej. Jedną z nich jest koarktacja aorty.

Koarktacja aorty – na czym polega wada?

Wada ta polega na zwężeniu tętnicy głównej w obrębie jej cieśni. Zwężenie może mieć różny stopień i to on warunkuje obecność i nasilenie objawów. Wada nie należy do częstych, jej występowanie szacuje się na mniej więcej 5–8% wszystkich wad wrodzonych serca i dużych naczyń. Charakterystyczne jest to, iż obecność nieprawidłowości anatomicznej stwierdza się trzykrotnie częściej u chłopców. U dziewczynek często wada pojawia się jako składowa zespołu Turnera, stanowiącego zaburzenie rozwojowe w zakresie chromosomów płciowych. Najczęściej zwężenie tętnicy głównej ma miejsce w obrębie jej cieśni, czyli fizjologicznego przewężenia, które zlokalizowane jest tuż poniżej odejścia tętnicy podobojczykowej lewej.  Do rozwoju koarktacji dochodzi w trakcie embriogenezy, czyli wewnątrzmacicznie, zatem obecna jest już koarktacja aorty u płodu. Stopień zwężenia bywa różny. Czasem jest to nieistotne hemodynamicznie zwężenie, czasami prawie całkowite zamknięcie światła. Ponadto różny jest zakres zwężonego naczynia – przewężenie dotyczy krótkiego odcinka naczynia lub dłuższego. Z klinicznej oceny najbardziej istotne jest różnicowanie typu wady w stosunku do przewodu tętniczego (łączy pień płucny z początkowym odcinkiem aorty zstępującej). W takim aspekcie wyróżniamy 3 rodzaje wady: nadprzewodową, okołoprzewodową i podprzewodową. Zdarza się, że koarktacja aorty występuje jako wada izolowana, jednakże znacznie częściej towarzyszą jej inne zaburzenia. Może to być ubytek przegrody międzyprzedsionkowej lub międzykomorowej oraz hipoplazja łuku aorty.

Koarktacja aorty – objawy, jakie może dawać wada tętnicy głównej

Przebieg i nasilenie objawów koarktacji aorty zależy w dużej mierze od stopnia zwężenia, długości zwężonego odcinka oraz wad towarzyszących. Jeżeli mamy do czynienia ze zwężeniem krytycznym, to widoczne są objawy koarktacji aorty u noworodka. Obserwowane są: duszność, tachykardia, brak tętna na kończynach dolnych. Dzieci charakteryzują się trudnościami w karmieniu, brakiem przyrostu masy ciała. Szybko rozwijają się powikłania w postaci niewydolności nerek i martwiczego zapalenia jelit. Jeżeli nie podejmie się odpowiedniego leczenia, niemowlęta umierają najczęściej przed 6 miesiącem życia wskutek niewydolności wielonarządowej, wynikającej z niedotlenienia narządów wewnętrznych. W przypadku obecności zwężenia nadprzewodowego objawy nie są tak dramatyczne, gdyż dolna część ciała otrzymuje ukrwienie z prawej komory serca (przez drożny przewód tętniczy). To sprawia, że dolegliwości nie występują od razu, ale nasilają się wraz ze stopniowym zamykaniem się przewodu. Wówczas pojawiają się objawy typowe dla niewydolności serca i niedokrwienia dolnej połowy ciała (sinica kończyn dolnych, zaburzenia tętna). Jeżeli koarktacja występuje jako wada izolowana i ma małe nasilenie, dolegliwości mogą być niezauważalne przez wiele lat. Czasami pierwszym sygnałem są powikłania, np. udar niedokrwienny. Dolegliwości, które mogą sugerować obecność wady niewielkiego stopnia, to: bóle głowy, objawy nadciśnienia tętniczego, krwawienia z nosa, ograniczona tolerancja wysiłku. Niekiedy można zaobserwować dysproporcję sylwetki – górna połowa ciała rozwinięta jest zdecydowanie lepiej niż dolna.

Zobacz także

Na czym polega leczenie koarktacji aorty?

W przypadku krytycznego zwężenia przy koarktacji aorty operacja w trybie pilnym jest wskazana jak najszybciej, po ustabilizowaniu stanu klinicznego dziecka. Jeszcze przed zabiegiem dożylnie podawany jest preparat prostaglandyny (PGE1), którego działanie ma podtrzymać drożność przewodu tętniczego, gdyż z niego pochodzi zaopatrzenie w krew w obrębie dolnej połowy ciała. W przypadku postawienia diagnozy w późniejszym czasie również wskazany jest zabieg kardiochirurgiczny, ale może być on wykonany planowo. Podstawową techniką operacyjną jest zabieg Crafoorda, którego istotą jest wycięcie zwężonego odcinka i zespolenie aorty „koniec do końca” lub wszycie protezy naczyniowej łączącej oba odcinki. Czasami możliwy jest do wykonania zabieg angioplastyki balonowej, polegający na poszerzeniu cewnikiem balonowym zwężonego miejsca.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta przemawia do publiczności

Stres popijasz kawą? Uważaj na serce. O tym, czy przyspieszone bicie serca jest dla nas groźne, mówi kardiolog

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Twój chłopak chrapie? To mogą być objawy problemów z sercem

Twój chłopak chrapie? To może być zwiastun problemów z sercem

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Młoda dziewczyna siedzi za biurkiem. Ma okulary, trzyma się za klatkę piersiową. Prawdopodobnie boli ją serce

Odczuwasz lęk, niepokój i nierówne bicie serca? Sprawdź, jakie są tego przyczyny

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?