Rolki
Co to jest angioplastyka?
Angioplastyka jest metodą rozszerzania zwężonych tętnic. Dzięki zabiegowi przywrócony zostaje prawidłowy przepływ krwi w naczyniach, ponieważ istniejące dotąd zwężenie zostaje częściowo lub całkowicie zlikwidowane. Najczęściej wykonywane są:
- angioplastyka tętnic szyjnych,
- angioplastyka tętnic udowych,
- angioplastyka tętnic wieńcowych.
Szczególną uwagę specjalistów skupia angioplastyka wieńcowa, która jest nowoczesnym i mało inwazyjnym zabiegiem wykorzystywanym w terapii zespołów wieńcowych. Nie ma tu jednak potrzeby otwierania klatki piersiowej. Przezskórna angioplastyka pozwala na plastykę tętnic wieńcowych w sposób, który rodzi możliwie niewiele skutków ubocznych. Dzięki zabiegowi poprawiony zostaje przepływ krwi w naczyniach, co natomiast redukuje lub usuwa objawy niedokrwienia i zapobiega powstaniu miejscowej martwicy w mięśniu sercowym.
Angioplastyka uznawana jest przez lekarzy za bardzo skuteczną metodę. U aż 90 proc. pacjentów poddawanych zabiegi udaje się przywrócić przepływ krwi. Śmiertelność po zabiegu wynosi natomiast 4-5 proc. Może Ci się wydawać, że to dużo. Weź jednak pod uwagę, że angioplastyka jest metodą ratującą życie osobom po zawale. Z tego punktu widzenia można powiedzieć, że tylko 4-5 proc. pacjentów nie udaje się pomóc.
Wskazania do wykonania angioplastyki naczyń wieńcowych
Angioplastyka jest metodą leczenia wielu chorób, w których przebiegu dochodzi do zwężenia światła tętnic. Najczęściej ma to miejsce u osób zmagających się z miażdżycą. Zabieg przeprowadzany jest często u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca. Okazuje się, że jego skuteczność jest podobna, jak w przypadku operacji wszczepienia by-passów. Angioplastyka nie jest jednak aż tak inwazyjna, a pacjent po jej wykonaniu może opuścić szpital już po dwóch lub trzech dniach.
Zabieg jest też przeprowadzany u pacjentów z niedokrwiennym udarem mózgu. Metodą z wyboru jest zwykle endartektomia szyjna, czyli operacyjne usunięcie blaszek miażdżycowych z tętnicy. Nie zawsze jednak można ją przeprowadzić (np. u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca). Wówczas alternatywą staje się właśnie angioplastyka tętnic szyjnych. Angioplastykę tętnic udowych lekarze wykonują natomiast u pacjentów z zaawansowanymi zmianami miażdżycowymi.
Na czym polega zabieg angioplastyki?
Zabieg angioplastyki poprzedzany jest koronografią. Pozwala ona na wprowadzenie cewnika do tętnicy, aby zobrazować jej wygląd po zaaplikowaniu środka cieniującego i zastosowaniu diagnostyki RTG. Nie obawiaj się bólu. Cały zabieg wykonywany jest w znieczuleniu, jednak podczas podawania kontrastu możesz poczuć uderzenie gorąca i duży dyskomfort w klatce piersiowej. Jest to całkowicie naturalna reakcja, o czym poinformuje cię lekarz przed zabiegiem i w trakcie jego wykonywania.
Po dotarciu cewnikiem do miejsca zwężenia światła tętnicy rozpoczyna się właściwa angioplastyka, polegająca na wsunięciu w to miejsce balonika lub stentu (a czasami obu akcesoriów) po specjalnej metalowej prowadnicy. Jeśli zostanie zastosowany balonik, wówczas napełniony zostaje on płynem pod ciśnieniem, co poszerza tętnicę i usprawnia tym samym przepływ krwi.
Obecnie najczęściej stosowaną metodą angioplastyki jest połączenie implantacji balonika i stentu. Dlatego też lekarz może zadecydować o wszczepieniu w miejscu zwężenia tętnicy metalowej siatki, czyli właśnie stentu. Jest on podporą dla ścian naczynia krwionośnego i znacząco redukuje ryzyko ponownego zwężenia jego światła w tym miejscu.
Im cieńszy materiał, z którego wykonany został stent, tym mniejsze ryzyko nawrotu nieprawidłowości w obrębie tętnicy. Występują one u 28,5 proc. pacjentów ze stentem o grubości mniejszej niż 100 µm i u 36,6 proc. pacjentów ze stentem o grubości ponad 100 µm.
Zalecenia po angioplastyce
Po angioplastyce konieczne przyjmuj przepisane przez lekarza środki rozrzedzające krew (najczęściej heparynę) w zaleconych dawkach. Ponieważ środki te mogą wzmagać krwawienia i nasilać tendencję do powstawania siniaków i podbiegnięć krwawych, przez to na czas terapii zrezygnuj z czynności mogących doprowadzić do urazów. Zmień też termin planowanych zabiegów, jak np. usunięcia zęba. Kilka dni po angioplastyce zrezygnuj dodatkowo z aktywności ruchowej.
Angioplastyka – powikłania po zabiegu
Angioplastyka jest niewątpliwie przełomową metodą zabiegową w terapii usuwania zwężenia światła tętnic, zwłaszcza przy chorobie niedokrwiennej serca. Niestety nie jest to zabieg doskonały. Okazuje się, że u 20-30 proc. pacjentów poddanych angioplastyce ma miejsce zbyt duża proliferacja neointimy przy stencie, czyli powstawania tkanki bliznowatej. Z tego względu najlepszym wyborem wszczepianego stentu wydaje się akcesorium uwalniające substancje antymitotyczne, czyli zapobiegające powstawaniu nowych tkanek.
Nie sposób też nie wspomnieć o śmiertelności okołozabiegowej (wewnątrzszpitalnej). Takie powikłanie po angioplastyce może wynikać m.in. z udaru niedokrwiennego mózgu, pęknięcia i rozwarstwienia tętnicy lub zawału mięśnia sercowego. Innymi powikłaniami zabiegowymi są niewydolność nerek i zaburzenia rytmu pracy serca. Ponadto w czasie wykonywania zabiegu mogą powstać krwiaki, przetoki tętniczo-żylne czy tętniaki rzekome.
Bibliografia:
- https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/view/44100/31473 [dostęp 18.05.2023].
- https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/243190/kwiecinski_golebiewski_endarterektomia_i_angioplastyka_w_leczeniu_zwezen_tetnicy_2007.pdf?sequence=1&isAllowed=y [dostęp 18.05.2023].
- Sukiennik A., Białoszyński T., Kubica J., Jabłońsk M.i, Rychter M., Radomski M., Koziński M., Angioplastyka tętnicy wieńcowej z wykorzystaniem aterektomii rotacyjnej jako metody leczenia w „trudnych przypadkach”, Folia Cardiologica Excerpta 2007, t. 2, nr 3, s. 124-129.
