Przejdź do treści

Daltonizm – jego rodzaje i metody leczenia. Czym jest daltonizm?

daltonizm - kobieta w gabinecie okulistycznym
Fot. rh2010 / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ginekologowi warto mówić o tym, że podczas seksu cię boli, że nie masz ochoty na czułości albo, że w ostatnim czasie spałaś z kilkoma facetami
Dziewczyna stojąca na ulicy
„Zejście po schodach też może stać się dla ciebie ścieżką kontemplacji”. Kasia Bem o spacerze medytacyjnym
Czwarta fala pandemii pojawi się już jesienią? Wiemy, kogo będzie dotyczyć
„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto przestać to robić

Daltonizm to wada wzroku, na którą do tej pory nie udało się znaleźć skutecznej metody, umożliwiającej całkowite wyleczenie. Cały czas jednak trwają prace, które być może w krótkiej przyszłości przyniosą skuteczne narzędzie leczenia. Obecnie używa się przede wszystkim specjalnych okularów na daltonizm, które korygują widzenie barw.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Daltonizm wbrew tradycyjnym przekonaniom nie jest chorobą, a typem wady wzroku, która uniemożliwia odróżnienie koloru m.in. zielonego od czerwonego. Istnieje kilka rodzajów daltonizmu, natomiast wszystkie z nich utrudniają lub całkowicie uniemożliwiają wykonywanie niektórych zawodów, samodzielne prowadzenie samochodu lub zażywanie leków. Daltoniści nie mogą wykonywać aż 150 zawodów.

Co to jest daltonizm?

Daltonizm to wada wzroku po raz pierwszy opisana przez angielskiego fizyka Johna Daltona. Ślepota barwna to daltonizm w jednej z jego odmian, choć często używa się tego określenia na wszystkie typy daltonizmu. Polega na dziedzicznej anomalii widzenia barw. Anomalia ta to efekt nieprawidłowego materiału genetycznego umiejscowionego w chromosomie X. Ta część kodu odpowiada za budowę czopków w oku. Tutaj także pojawia się wytłumaczenie, dlaczego na daltonizm częściej zapadają mężczyźni niż kobiety. Mężczyźni mają tylko jeden chromosom X, przez co są bardziej narażeni na wystąpienie wady.

Najnowsze badania potwierdzają, że na daltonizm cierpi około 8% mężczyzn i 0,5% kobiet.

Daltonizm – przyczyny

Daltonizm jest chorobą uwarunkowaną genetycznie. Badanie daltonizmu pokazuje, że za wadę tę odpowiada brak czopków lub zaburzenie funkcji czopków, które w ludzkim oku umiejscowione są w siatkówce oka. To one odpowiadają za odbieranie barw, a każdy z nich reaguje na inną długość fal. 3 czopki odpowiadają za barwy podstawowe (czerwoną, zieloną, niebieską), a dzięki ich połączeniu oko rejestruje różne barwy i ich odcienie. Daltoniści nie są w stanie w ten sposób odbierać świata, właśnie ze względu na brak czopków lub ich uszkodzenia.

Według części naukowców istnieje także tzw. daltonizm nabyty, pojawiający się w wyniku starzenia się organizmu oraz chorób (ważne są zarówno choroby oczu jak jaskra lub zaćma, jak i choroby przewlekłe: retinopatia cukrzycowa).

Daltonizm

Jakie są rodzaje daltonizmu?

Objawy daltonizmu pozwalają podzielić go na dwa podstawowe rodzaje:

  • daltonizm częściowy (trichromatyzm) – polegający na niedowidzeniu niektórych barw; w tym przypadku czopki oka działają sprawnie,
  • ślepota barw (dichromatyzm) – polegający na nierozróżnianiu podstawowych kolorów, za które odpowiada niewykształcenie zielonych i czerwonych czopków oka. Daltonista w większości przypadków zamiast barwy czerwonej widzi zielonożółtą.

Zdarza się, że chory rozróżnia wiele barw i nie jest świadomy, że widzi inaczej niż inni. W odmiennym przypadku daltonizmu może on widzieć tylko kilka barw, a jeszcze w innym dostrzegać tylko kolor czarny, szary i biały.

Badanie na daltonizm

Daltonizm u dzieci, jak również u dorosłych, zdiagnozować można dzięki kilku rodzajom testów. Do najpopularniejszych należą:

  • tablice Ishihary – graficzne przedstawienia liczb, składające się z małych kółek o danym kolorze nałożonych na koła o innej barwie; daltoniści z reguły nie radzą sobie z dostrzeżeniem cyfr, co dla zdrowego człowieka nie stanowi żadnego problemu.
  • test karty z obrazkami – także tutaj kolorowe kółka układają się w litery lub cyfry. Są one różnokolorowe, co umożliwia lekarzowi postawienie diagnozy dotyczącej niewidzenia konkretnej barwy.
  • test z wykorzystaniem żetonów – są kolorowe, a osoba badana musi je uporządkować ze względu na podobieństwo barw.

Daltonizm można również potwierdzić poprzez badanie anomaloskopem.

Zobacz także

Leczenie daltonizmu

Dziedziczenie daltonizmu utrudnia leczenie tej wady. Do tej pory nie udało się wynaleźć metody leczenia, która skutecznie eliminowałaby ten problem. Można jednak wprowadzić leczenie zapobiegawcze. Polega na korekcji barw za pomocą specjalnych okularów lub soczewek. Okulary na daltonizm pozwalają na widzenie wcześniej niedostrzeganych barw. Umożliwiają dostrzeganie barwy czerwonej, zielonej i pochodnych.

Jedynie w przypadku daltonizmu nabytego (choć także tylko u części osób) możliwe jest leczenie operacyjne, które przywraca pełne widzenie barw.

Daltonizm a prawo jazdy

Leczenie daltonizmu obejmuje korekcję barw za pomocą specjalnych okularów, co umożliwia osobom cierpiącym na daltonizm normalne funkcjonowanie. W innym przypadku nie mogliby oni na przykład prowadzić samochodu ze względu na nierozróżnianie kolorów sygnalizacji świetlnej. Okulary i soczewki rozwiązują ten problem, trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, że osoba cierpiąca na daltonizm nie może być zawodowym kierowcą.

Okulary na daltonizm ułatwiają wiele codziennych czynności. Pozwalają dostrzec krew, światła hamowania, sygnały ostrzegawcze.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Rana oka, oparzenie, ciało obce w oku – pierwsza pomoc

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Badania genetyczne pokazały, dlaczego ludzie cierpią na hemoroidy

Badania genetyczne pokazały, dlaczego ludzie cierpią na hemoroidy

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic – objawy i leczenie

Twardówka – budowa, funkcje, zapalenie twardówki oka

Tęczówka – budowa, funkcje i zapalenie tęczówki oka

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ciało szkliste oka – funkcje, zmętnienie, leczenie

Rogówka oka – budowa, funkcje, uszkodzenie i choroby

Plamka ślepa – czym jest, wpływ na widzenie, test

Dr hab. med. Anna Wójcicka, genetyczka

Dr hab. med. Anna Wójcicka, genetyczka: wiedza o obciążeniu genetycznym to broń w naszych rękach

Siatkówka oka – budowa, funkcje, zwyrodnienia

Soczewka oka – budowa, funkcje, schorzenia i leczenie

Plamka żółta – czym jest, choroby, przyczyny, leczenie

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Oko – budowa, funkcje, astygmatyzm i inne wady wzroku

Kobieta

Epigenetyka – zdrowie to nie tylko geny

Wrodzona łamliwość kości – objawy, typy, leczenie

Badania genetyczne – co powinnaś o nich wiedzieć?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Płaczące suche oko – co to jest? Tłumaczy optometrystka Justyna Nater

Płaczące suche oko – co to jest i czym się objawia? Tłumaczy optometrystka Justyna Nater

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?