Przejdź do treści

Dyslipidemia aterogenna – przyczyny, badania, leczenie

Dyslipidemia aterogenna – przyczyny, badania, leczenie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Kąpiel z dreszczykiem, czyli co na nas czeka na publicznych kąpieliskach?
Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka
5 razy TAK dla wakacyjnego seksu
„Treść, która ma trafić do polskich szkół, krzywdzi, szkaluje i poniża”. Małgorzata Rozenek-Majdan o nowym podręczniku HiT
Łódzcy lekarze uratowali bliźniaki z syndromem podkradania. Ich matka uciekła przed wojną

Dyslipidemia aterogenna polega na jednoczesnym występowaniu trzech typów zaburzeń parametrów lipidowych krwi: podwyższenia stężenia triglicerydów, obniżenia poziomu cholesterolu HDL i obecności małych gęstych cząsteczek LDL. Taki zestaw nieprawidłowości predysponuje do rozwoju miażdżycy i jej groźnych powikłań. Jak diagnozuje się i leczy dyslipidemię aterogenną? Czy zmiany w diecie pomogą w terapii?

Co to jest dyslipidemia aterogenna?

Dyslipidemia aterogenna (aterogenna triada lipidowa, dyslipidemia cukrzycowa) jest stanem zaburzenia gospodarki lipidowej organizmu, w którym współwystępują trzy rodzaje nieprawidłowości:

  • podwyższone stężenie triglicerydów (TG ≥ 150 mg/dl),
  • obniżone stężenie cholesterolu HDL, czyli tzw. dobrego cholesterolu (HDL ≤ 40 mg/dl u mężczyzn; HDL ≤ 45/50 mg/dl u kobiet),
  • obecność nieprawidłowych tzw. małych gęstych cząsteczek LDL, przy prawidłowym lub podwyższonym stężeniu cholesterolu LDL, tzw. złego cholesterolu.

Wszystkie z wymienionych powyżej zaburzeń lipidowych stanowią istotne czynniki ryzyka rozwoju schorzeń układu krążenia, w tym miażdżycy – przewlekłej choroby zapalnej, w której dochodzi do odkładania złogów w naczyniach krwionośnych i zwężania się ich światła. Ten proces może być przyczyną zablokowania naczyń i znacznego niedotlenienia narządów, w tym serca i mózgu (mówimy wtedy o odpowiednio o zawale serca i udarze niedokrwiennym mózgu).

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Drętwienie kończyn a miażdżyca, cukrzyca lub zespół cieśni nadgarstka.

Czynniki ryzyka dyslipidemii aterogennej i miażdżycy

Wśród czynników predysponujących do wystąpienia dyslipidemii aterogennej, większość związana jest ze stylem życia (dlatego też zaburzeniom zazwyczaj można skutecznie zapobiegać modyfikując dietę i unikając zachowań negatywnie wpływających na stan zdrowia).

Czynniki ryzyka dyslipidemii aterogennej (i miażdżycy) to:

  • nadwaga i otyłość,
  • niski poziom aktywności fizycznej,
  • niezdrowa dieta – bogata w nasycone kwasy tłuszczowe (zawarte w produktach pochodzenia zwierzęcego, oleju palmowym i kokosowym) i cukry, z niską zawartością błonnika pokarmowego,
  • palenie tytoniu,
  • cukrzyca,
  • predyspozycje genetyczne,
  • starszy wiek.
cholesterol w 3D

Diagnostyka dyslipidemii aterogennej – jakie badania wykonać?

Dyslipidemia aterogenna w zdecydowanej większości przypadków nie daje żadnych objawów, a do jej rozpoznania konieczne jest wykonanie badania lipidów we krwi (lipidogramu). Rekomenduje się wykonanie testu u wszystkich osób, które ukończyły 40. rok życia – w przypadku mężczyzn, lub 50. rok życia – w przypadku kobiet i powtarzanie go co pięć lat. Na wcześniejszym etapie życia i częściej badanie przeprowadza się u pacjentów z czynnikami ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych.

Dyslipidemię aterogenną rozpoznaje się, gdy poziom triglicerydów jest powyżej zakresu normy, a stężenie cholesterolu HDL – poniżej. Badanie na obecność małych gęstych LDL nie jest rutynowo przeprowadzane.

Do diagnostyki zaburzeń związanych z dyslipidemią aterogenną potrzebna jest próbka krwi żylnej (pobrana na czczo).

Produkt zawierający cholesterol hdl

Leczenie dyslipidemii aterogennej

Celem leczenia dyslipidemii aterogennej jest uzyskanie (i utrzymanie) stężenia lipidów we krwi na prawidłowym poziomie. W tym celu lekarz może zalecić farmakoterapię. Środkami pierwszego rzutu u pacjentów z dyslipidemią aterogenną są statyny i/lub fibraty. Dodatkowo, w przypadku znacznie podwyższonego stężenia triglicerydów, stosuje się kwasy tłuszczowe omega-3 w dużych dawkach.

Bardzo istotnymi elementami leczenia dyslipidemii aterogennej jest także wprowadzenie korzystnych zmian w stylu życia, w tym w diecie.

Dieta i styl życia w dyslipidemii aterogennej

Dieta zgodna z zasadami zdrowego żywienia jest podstawowym sposobem normalizacji stężenia lipidów we krwi oraz profilaktyki miażdżycy. Interwencje dietetyczne mogą skutecznie obniżać stężenie triglicerydów i ilość małych gęstych LDL oraz podwyższać poziom HDL, nie wiążąc się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych.

Najważniejsze zasady diety w dyslipidemii aterogennej obejmują:

  • zastąpienie tłuszczów zwierzęcych (zawartych w dużej ilości w maśle, tłustym mięsie, pełnotłustym mleku, śmietanie, serach podpuszczkowych) oraz oleju kokosowego i palmowego, tłuszczami roślinnymi, takimi jak olej rzepakowy, oliwa z oliwek, orzechy i nasiona, miękka margaryna,
  • unikanie spożycia produktów bogatych w cukry (m.in. słodyczy, muesli, jogurtów owocowych, słodkich napojów, w tym soków owocowych),
  • ograniczenie spożycia alkoholu,
  • spożywanie tłustych ryb (np. łosoś, halibut) co najmniej 1 raz w tygodniu i/lub zadbanie o codzienną podaż kwasów tłuszczowych omega-3 z innych źródeł (np. orzechów włoskich, oleju rzepakowego, siemienia lnianego, nasion chia).

W normalizacji poziomu lipidów pomaga również częste podejmowanie aktywności fizycznej. U osób z nadwagą lub otyłością korzyści w kontekście dyslipidemii aterogennej przynosi także redukcja masy ciała. Istotne efekty w stężeniu parametrów krwi obserwuje się już przy jej zmniejszeniu o 5% (czyli dla przykładu: o 3,5 kg u osoby ważącej 70 kg).

 

Bibliografia:

  1. Szymański F. M., Barylski M., Cybulska B. i wsp. (2018) Rekomendacje dotyczące leczenia dyslipidemii w Polsce – III Deklaracja Sopocka. Interdyscyplinarne stanowisko grupy ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii Sercowo-Naczyniowej Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, Choroby Serca i Naczyń, 15(4): 199-210.
  2. Filipiak K. J., Sokólski M. (2017) Dyslipidemia aterogenna – rozpoznawanie, zasady postępowania, Choroby Serca i Naczyń, 14(5): 275-296.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Klątwa MONW, czyli otyłość, której nie widać. Jak ją rozpoznać i jak z nią walczyć, mówi Klaudia Wiśniewska, dietetyczka

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Fitosterole – źródła, właściwości, zastosowanie w diecie i kosmetyce

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Tych reklam w szkole rodzenia już nie zobaczysz. Ministerstwo Zdrowia powiedziało pass

Zdrowie trzeba sobie wychodzić

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. "Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu"

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. „Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu”

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to... zespół złamanego serca

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to… zespół złamanego serca

Haptoglobina – rola w organizmie, badanie i interpretacja. Objawy hemolizy

Hipotonia ortostatyczna – przyczyny, objawy i leczenie nagłego spadku ciśnienia tętniczego krwi

Niedokrwistość z niedoboru żelaza. Jakie są przyczyny i objawy anemii, jak ją leczyć, jakie badania wykonać?

Zmęczona kobieta

9 sygnałów, że nie jesteś w formie. Sprawdź, czy nie powinnaś zatroszczyć się o swoją kondycję

laboratorium

Makrofagi – co to, funkcje w organizmie, aktywacja makrofagów

badanie laboratoryjne

Zasadowica metaboliczna – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

Eozynofilia – przyczyny, objawy, normy i leczenie

zamyślona kobieta o jasnych włosach

Jakie badania profilaktyczne zrobić, by nie bać się choroby? Wiele dolegliwości długo nie daje objawów

Aplazja szpiku

Aplazja szpiku – przyczyny, objawy, metody leczenia

Podwyższone ciśnienie od temperatury w domu. Jak to się dzieje?

Karboksyhemoglobina, fiolka krwi

Karboksyhemoglobina – badanie i interpretacja wyniku, objawy zatrucia tlenkiem węgla

Hemofilia – najbardziej znana ze skaz krwotocznych /fot. iStock

Hemofilia – najbardziej znana ze skaz krwotocznych

Udar mózgu (apopleksja) - objawy, przyczyny, leczenie

Udar mózgu (apopleksja) – objawy, przyczyny, leczenie

Co oznacza niski lub wysoki hematokryt?

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×