Przejdź do treści

Dyslipidemia aterogenna – przyczyny, badania, leczenie

Dyslipidemia aterogenna – przyczyny, badania, leczenie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ręka chorej
„1/3 pacjentów, którzy przeżyją, wyjdzie do domu z uszkodzonymi nerkami”. Ekspert ostrzega przed nową epidemią, spowodowaną COVID-19
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. "Suplementy nie pomagają" - prawda czy fałsz?
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. „Suplementy nie pomagają” – prawda czy fałsz?
Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”
Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”
Kobieta na przejściu dla pieszych
Jest decyzja w sprawie nowych obostrzeń w październiku. Minister zdrowia potwierdził
Para na kanapie
Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Dyslipidemia aterogenna polega na jednoczesnym występowaniu trzech typów zaburzeń parametrów lipidowych krwi: podwyższenia stężenia triglicerydów, obniżenia poziomu cholesterolu HDL i obecności małych gęstych cząsteczek LDL. Taki zestaw nieprawidłowości predysponuje do rozwoju miażdżycy i jej groźnych powikłań. Jak diagnozuje się i leczy dyslipidemię aterogenną? Czy zmiany w diecie pomogą w terapii?

Co to jest dyslipidemia aterogenna?

Dyslipidemia aterogenna (aterogenna triada lipidowa, dyslipidemia cukrzycowa) jest stanem zaburzenia gospodarki lipidowej organizmu, w którym współwystępują trzy rodzaje nieprawidłowości:

  • podwyższone stężenie triglicerydów (TG ≥ 150 mg/dl),
  • obniżone stężenie cholesterolu HDL, czyli tzw. dobrego cholesterolu (HDL ≤ 40 mg/dl u mężczyzn; HDL ≤ 45/50 mg/dl u kobiet),
  • obecność nieprawidłowych tzw. małych gęstych cząsteczek LDL, przy prawidłowym lub podwyższonym stężeniu cholesterolu LDL, tzw. złego cholesterolu.

Wszystkie z wymienionych powyżej zaburzeń lipidowych stanowią istotne czynniki ryzyka rozwoju schorzeń układu krążenia, w tym miażdżycy – przewlekłej choroby zapalnej, w której dochodzi do odkładania złogów w naczyniach krwionośnych i zwężania się ich światła. Ten proces może być przyczyną zablokowania naczyń i znacznego niedotlenienia narządów, w tym serca i mózgu (mówimy wtedy o odpowiednio o zawale serca i udarze niedokrwiennym mózgu).

Drętwienie kończyn a miażdżyca, cukrzyca lub zespół cieśni nadgarstka.

Czynniki ryzyka dyslipidemii aterogennej i miażdżycy

Wśród czynników predysponujących do wystąpienia dyslipidemii aterogennej, większość związana jest ze stylem życia (dlatego też zaburzeniom zazwyczaj można skutecznie zapobiegać modyfikując dietę i unikając zachowań negatywnie wpływających na stan zdrowia).

Czynniki ryzyka dyslipidemii aterogennej (i miażdżycy) to:

  • nadwaga i otyłość,
  • niski poziom aktywności fizycznej,
  • niezdrowa dieta – bogata w nasycone kwasy tłuszczowe (zawarte w produktach pochodzenia zwierzęcego, oleju palmowym i kokosowym) i cukry, z niską zawartością błonnika pokarmowego,
  • palenie tytoniu,
  • cukrzyca,
  • predyspozycje genetyczne,
  • starszy wiek.
cholesterol w 3D

Diagnostyka dyslipidemii aterogennej – jakie badania wykonać?

Dyslipidemia aterogenna w zdecydowanej większości przypadków nie daje żadnych objawów, a do jej rozpoznania konieczne jest wykonanie badania lipidów we krwi (lipidogramu). Rekomenduje się wykonanie testu u wszystkich osób, które ukończyły 40. rok życia – w przypadku mężczyzn, lub 50. rok życia – w przypadku kobiet i powtarzanie go co pięć lat. Na wcześniejszym etapie życia i częściej badanie przeprowadza się u pacjentów z czynnikami ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych.

Dyslipidemię aterogenną rozpoznaje się, gdy poziom triglicerydów jest powyżej zakresu normy, a stężenie cholesterolu HDL – poniżej. Badanie na obecność małych gęstych LDL nie jest rutynowo przeprowadzane.

Do diagnostyki zaburzeń związanych z dyslipidemią aterogenną potrzebna jest próbka krwi żylnej (pobrana na czczo).

Produkt zawierający cholesterol hdl

Leczenie dyslipidemii aterogennej

Celem leczenia dyslipidemii aterogennej jest uzyskanie (i utrzymanie) stężenia lipidów we krwi na prawidłowym poziomie. W tym celu lekarz może zalecić farmakoterapię. Środkami pierwszego rzutu u pacjentów z dyslipidemią aterogenną są statyny i/lub fibraty. Dodatkowo, w przypadku znacznie podwyższonego stężenia triglicerydów, stosuje się kwasy tłuszczowe omega-3 w dużych dawkach.

Bardzo istotnymi elementami leczenia dyslipidemii aterogennej jest także wprowadzenie korzystnych zmian w stylu życia, w tym w diecie.

Dieta i styl życia w dyslipidemii aterogennej

Dieta zgodna z zasadami zdrowego żywienia jest podstawowym sposobem normalizacji stężenia lipidów we krwi oraz profilaktyki miażdżycy. Interwencje dietetyczne mogą skutecznie obniżać stężenie triglicerydów i ilość małych gęstych LDL oraz podwyższać poziom HDL, nie wiążąc się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych.

Najważniejsze zasady diety w dyslipidemii aterogennej obejmują:

  • zastąpienie tłuszczów zwierzęcych (zawartych w dużej ilości w maśle, tłustym mięsie, pełnotłustym mleku, śmietanie, serach podpuszczkowych) oraz oleju kokosowego i palmowego, tłuszczami roślinnymi, takimi jak olej rzepakowy, oliwa z oliwek, orzechy i nasiona, miękka margaryna,
  • unikanie spożycia produktów bogatych w cukry (m.in. słodyczy, muesli, jogurtów owocowych, słodkich napojów, w tym soków owocowych),
  • ograniczenie spożycia alkoholu,
  • spożywanie tłustych ryb (np. łosoś, halibut) co najmniej 1 raz w tygodniu i/lub zadbanie o codzienną podaż kwasów tłuszczowych omega-3 z innych źródeł (np. orzechów włoskich, oleju rzepakowego, siemienia lnianego, nasion chia).

W normalizacji poziomu lipidów pomaga również częste podejmowanie aktywności fizycznej. U osób z nadwagą lub otyłością korzyści w kontekście dyslipidemii aterogennej przynosi także redukcja masy ciała. Istotne efekty w stężeniu parametrów krwi obserwuje się już przy jej zmniejszeniu o 5% (czyli dla przykładu: o 3,5 kg u osoby ważącej 70 kg).

 

Bibliografia:

  1. Szymański F. M., Barylski M., Cybulska B. i wsp. (2018) Rekomendacje dotyczące leczenia dyslipidemii w Polsce – III Deklaracja Sopocka. Interdyscyplinarne stanowisko grupy ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii Sercowo-Naczyniowej Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, Choroby Serca i Naczyń, 15(4): 199-210.
  2. Filipiak K. J., Sokólski M. (2017) Dyslipidemia aterogenna – rozpoznawanie, zasady postępowania, Choroby Serca i Naczyń, 14(5): 275-296.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Angiodysplazja – objawy, diagnostyka, leczenie

Choroba Rendu-Oslera-Webera – objawy i leczenie

Erytroblasty we krwi – czym są, badanie, normy

Idiopatyczne częstoskurcze komorowe – charakterystyka

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Lot samolotem a ryzyko zakrzepicy żylnej. Komentarz flebologa

Obawiasz się podróży samolotem z uwagi na ryzyko zakrzepicy żylnej? Flebolog podpowiada, jak można je zminimalizować

Ostre niedokrwienie kończyn dolnych – objawy, przyczyny

Kapnometria i kapnografia – wskazania, normy, wyniki

Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych – przyczyny, objawy

Rozwarstwienie aorty – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Zwężenie tętnic szyjnych – przyczyny, objawy. Jak leczyć?

Antagoniści witaminy K – wskazania, zasady leczenia i dieta

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Omdlenia kardiogenne – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej – przyczyny, objawy

Mruki sercowe – czym się charakteryzują i kiedy występują?

Ubytek przegrody przedsionkowej (ASD) – objawy wady serca

Zwężenie drogi odpływu prawej/lewej komory serca – przyczyny i leczenie

Zespół preekscytacji – czym jest, jakie są objawy i leczenie?

Tętniak aorty piersiowej – diagnostyka, operacja, powikłania

Częstoskurcz przedsionkowy – przyczyny, objawy, leczenie

Trzepotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie

Tętniak aorty – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Dławica odmienna (angina Prinzmetala) – objawy i leczenie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?