Przejdź do treści

Zator płucny – przyczyny i objawy. Jak wygląda leczenie zatorowości płucnej?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową
Fot. Leonid / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
usg
6 badań, dzięki którym diagnozujemy nowotwory
lapee.dk
Na festiwalach zazdrościsz facetom pisuarów? Lapee, czyli różowa przenośna przestrzeń dla kobiet, to zmieni!
Co każdy grzybiarz wiedzieć powinien
Co każdy grzybiarz wiedzieć powinien?
Jade Beall, fotografka: niezależnie od kształtu, koloru i wieku, każde ciało zasługuje na to, by być postrzegane jako piękne
istockphoto.com
Zła strona soli. Dietetyk Powszechny tłumaczy, co sól robi z organizmem

Zator płucny polega na gwałtownym zamknięciu albo zwężeniu tętnicy płucnej lub części jej rozgałęzień poprzez czynnik zatorowy. Czynnikiem tym są najczęściej zakrzepy powstałe na skutek żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Zatorowość płucną uważa się za jedną z częstych przyczyn zgonów na całym świecie. W Polsce zmaga się z nią około 2000 osób rocznie.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

W przypadku zatoru płucnego objawy pojawiają się natychmiast po zablokowaniu tętnicy – dominuje duszność połączona z bólem i uczuciem ucisku w klatce piersiowej. Chory wymaga niezwłocznej pomocy lekarskiej, która opiera się na leczeniu farmakologicznym i chirurgicznym. Jej brak może zakończyć się śmiercią.

Co to jest zator płucny?

Zator płucny, inaczej zatorowość płucna (łac. embolia arteriae pulmonalis), to choroba spowodowana zamknięciem lub zwężeniem tętnicy płucnej przez czynnik, który stanowi materiał zatorowy. Ze schorzeniem boryka się około milion osób na całym świecie. Uznaje się ją za jedną z przyczyn zgonów, ponieważ 7% chorych umiera pomimo otrzymanej pomocy medycznej.

Z zatorowością płucną zmagają się głównie ludzie starsi, choć choroba dotyka także i osób młodych.

Kobieta kaszle z powodu zachłystowego zapalenia płuc

Kiedy dochodzi do zatoru płucnego?

Główną przyczyną zatorów płucnych są skrzepliny powstałe na skutek zakrzepicy kończyn dolnych lub miednicy mniejszej. Oderwane od żyły mogą spowodować nie tylko zator w płucach, ale i udar mózgu lub zawał serca. Czynnikiem ryzyka przy zatorowości płucnej są także przebyte operacje chirurgiczne, które wiążą się z unieruchomieniem chorego, lub nowotwory w zaawansowanym stadium.

Materiał zatorowy może się tworzyć również pod wpływem urazów, takich jak złamania albo zwichnięcia, oraz na skutek wprowadzenia cewnika do żyły centralnej (lub jego usunięcia).

W przebiegu zatorów płucnych wyróżnia się trzy postacie kliniczne:

  • masywną postać zatorowości płucnej z obniżonym ciśnieniem rozkurczowym, czyli hipotonią trwającą około 15 minut, która nie jest spowodowana przez arytmię lub odwodnienie;
  • submasywną postać zatoru płucnego, której cechą charakterystyczną jest przeciążenie komór, mimo że ciśnienie tętnicze chorego jest prawidłowe;
  • niemasywną postacią, która przebiega z prawidłowym ciśnieniem tętniczym i bez cech upośledzenia prawej komory serca.

Przy rozpoznanym zatorze płucnym ICD 10 (kod klasyfikujący jednostkę chorobową) to I26.

Objawy zatoru płucnego

Przy zatorze płucnym objawy pojawiają się natychmiast po zamknięciu światła tętnicy. Zatorowość płucna manifestuje się poprzez:

  • narastającą duszność,
  • dolegliwości bólowe i uczucie ucisku w klatce piersiowej,
  • przyspieszone bicie serca,
  • gwałtowne napady suchego kaszlu,
  • sinica w okolicach ust spowodowana niedotlenieniem,
  • krwioplucie,
  • gorączka,
  • zlewne poty,
  • zasłabnięcia lub omdlenia.

Chory z zatorem płucnym powinien otrzymać natychmiastową pomoc medyczną. Jej brak może skończyć się śpiączką lub śmiercią.

Zobacz także

Zator płucny – diagnostyka

W diagnostyce zatoru płucnego EKG (elektrokardiogram) nie wystarczy, aby postawić diagnozę, Choć w EKG widać tachykardię i nadkomorowe zaburzenia rytmu serca, to i tak konieczne jest wykonanie szeregu badań laboratoryjnych i obrazowych. U chorego z zatorem zauważalne jest nie tylko wysokie stężenie troponin sercowych i D-dimeru w osoczu, ale też i płyn w opłucnej oraz powiększona sylwetka serca w badaniu rentgenowskim.

Gdy wynik tych badań jest niejednoznaczny, pacjentowi zaleca się scyntygrafię płuc albo spiralną tomografię komputerową. Pomocna będzie także arteriografia płucna z podaniem środka cieniującego, echokardiografia i badanie żył metodą Dopplera.

Zator płucny – leczenie i rokowania

Leczenie zatoru płucnego polega na rozpuszczeniu lub usunięciu skrzepu blokującego tętnicę. Choremu podaje się dożylnie środki trombolityczne, stosując jednoczesne leczenie przeciwzakrzepowe, które opiera się na heparynie, warfarynie albo acenokumarolu. Ich regularne stosowanie zapobiega kolejnym zatorom. Pacjent z zatorowością płucną powinien otrzymać tlen i silne środki przeciwbólowe.

Jeśli farmakoterapia nie przynosi oczekiwanych rezultatów, wdraża się leczenie chirurgiczne. Wykonywany jest zabieg embolektomii, który polega na otwarciu tętnicy i usunięciu materiału zatorowego poprzez założenie do żyły specjalnego filtra. Przeprowadza się go w sytuacjach zagrożenia życia.

Rokowania przy zatorze płucnym są z reguły niekorzystne, gdyż ma on nieprzewidywalny i gwałtowny przebieg. Chorobę cechuje wysoka śmiertelność, bez szybkiej diagnozy i natychmiastowego leczenia chory ma nikłe szanse na przeżycie.

Przy zatorach płucnych zapobieganie jest możliwe tylko wtedy, gdy chory regularnie przyjmuje leki przeciwkrzepliwe i przestrzega zaleceń lekarza.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Tom I, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, s. 408–412.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Magia naturalnego oddechu. Jak prawidłowo oddychać?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej