Przejdź do treści

Habituacja – czym jest i jaki ma wpływ na zmysły człowieka?

kobieta z zasłoniętymi oczami
Fot. pathdoc / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
test ciążowy
„Okresu brak a wynik testu negatywny”. Ginekolog wyjaśnia, kiedy najlepiej wykonać test ciążowy
Kobyieta nalewa wodę do kubka z czajnika
Czy kamień, który osiada się w czajniku, jest groźny dla naszego zdrowia? Wyjaśnia Mama Chemik
Zakażenie pochwy – czy są na to skuteczne i bezpieczne domowe sposoby?
Porodówki / istock
W Ustrzykach Dolnych chcą zlikwidować porodówkę. Kobiety będą musiały jeździć kilkadziesiąt kilometrów do innych placówek, by urodzić
Kobieta w kostiumie kąpielowymm trzyma papaję
Mięśnie dna miednicy. Po czym poznać, że ich trening jest niepoprawny? Tłumaczy fizjoterapeutka

Habituacja dotyczy niemalże każdego człowieka. Pojęcie to jest szeroko opisywane przez psychologię i oznacza przyzwyczajenie się, czyli podwyższenie progu wrażliwości na określony bodziec, jakim może być m.in. dźwięk lub zapach.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Habituacja jest procesem przyzwyczajania się lub przywykania do określonego bodźca. W psychologii polega również na nauce niereagowania na powtarzalny impuls, którym może być dosłownie wszystko, np. długi monotonny dźwięk wydawany przez starą lodówkę czy odgłosy przedłużającego się remontu u sąsiadów. Zjawisko habituacji opiera się zatem na „wyciszeniu” reakcji na bodźce, które wraz z upływem czasu zaczynają wydawać się nam nieistotne. Dotyczy to również węchu. Receptory odbierające zapach są wyjątkowo podatne na przyzwyczajenia. To właśnie dlatego perfumy czujemy najczęściej tylko w kilka chwil po ich rozpyleniu. Receptory węchu szybko adaptują się, dlatego też po pewnym czasie przestajemy czuć ulubione zapachy, co nie oznacza oczywiście, że nie są one wyczuwalne dla innych. Ta sama sytuacja dotyczy osób, które mieszkają w okolicy zakładów emitujących nieprzyjemne zapachy.

przejście dla pieszych

Habituacja – jak odbywa się przyzwyczajenie organizmu?

Zmysłowi, który także podlega habituacji, jest dotyk. Kiedy rano zakładamy na ciało ubranie, początkowo jesteśmy w stanie poczuć miękkość materiału i jego fakturę. W ciągu dnia przestajemy odczuwać, że mamy coś na sobie. To samo dotyczy momentu położenia się do łóżka, kiedy czujemy twardość lub miękkość materacu. W ciągu nocy ciało przyzwyczaja się do tego doznania, a nasz mózg uczy się ignorować tę informację. Przyzwyczajać można się nawet do lekkiego bólu. Po pewnym czasie przestajemy zwracać na niego uwagę. Nie zawsze jest to prawidłowa reakcja, ponieważ ból pojawia się po to, aby poinformować nas o niepokojących procesach toczących się w organizmie. Wymaga on wówczas natychmiastowej reakcji.
Habituacja jest także skuteczną metodą w leczeniu szumów usznych.

Kiedy habituacja jest zła?

Proces habituacji nie zawsze działa na naszą korzyść. Najbardziej niebezpieczne są sytuacje, kiedy bodziec, który zostaje zignorowany, ma szkodliwy wpływ na zdrowie. Długotrwałe przebywanie w hałasie zmniejsza wydajność umysłową, przyczynia się do popełniania większej ilości pomyłek i powoduje szybsze męczenie się. Praca na stanowisku, na którym narażonym jest się na przewlekły hałas, może nawet doprowadzić do uszkodzenia słuchu. Natężenie dźwięku w miejscu umysłowej pracy człowieka nie powinno większe niż 65 decybeli. Ma ono także wpływ na możliwość rozwoju zaburzeń psychicznych.

Zobacz także

Habituacja szumów usznych

Szumy uszne to nieprzyjemna dolegliwość, która może skutkować pogorszeniem się jakości życia. To zjawisko akustyczne nie jest powodowane przez dźwięki dochodzące z zewnątrz i nie ma wpływu na aparat słuchu. Szumy słyszalne są tylko u osoby, u której występują. Ich przyczyną zazwyczaj są choroby układu słuchowego, w tym otoskleroza, toksyczne uszkodzenia ucha wewnętrznego, choroba Meniere’a lub guz nerwu słuchowego. Szum uszny powoduje duży dyskomfort psychiczny, przez co osoba nim dotknięta nie jest w stanie normalnie funkcjonować. Nie jest w stanie wówczas utrzymać skupienia i skoncentrować się, dlatego często osiąga mniejsze efekty w pracy lub w nauce.

Metoda habituacji, inaczej TRT (ang. Tinnitus Retraining Therapy), jest często stosowana w leczeniu szumów usznych. Terapia TRT polega na nauczeniu mózgu ignorowania szumów w sposób świadomy. W tym celu stosuje się generator dźwięków. Zanim jednak rozpocznie się leczenie, należy wykonać szereg specjalistycznych badań, w tym ocenę audiologiczną narządu słuchu. Metoda ta została wprowadzona przez prof. Pawła Jastreboffa w końcówce lat 80. ubiegłego wieku.

Habituacja w świecie przyrody

Najczęściej opisywanym przykładem habituacji u zwierząt jest sytuacja niedźwiedzi w Bieszczadach. Mimo że są to zwierzęta łowne, to okazuje się, że od około 1980 roku pojawia się problem jedzenia przez nie pokarmu zostawionego w górach przez turystów. Niedźwiedzie wówczas korzystają z „darmowych stołówek”, jakimi są śmietniki. Nie rzadziej obserwuje się dokarmianie dzikiej zwierzyny łownej przez ludzi. Niedźwiedzie przyzwyczajają się do „łatwego” pokarmu. Badania dowodzą, że sytuacja ta dotyczy aż ⅓ populacji zwierzyny. Ze zjawiskiem walczy się obecnie dzięki akcjom edukacyjnym i informacyjnym, które mają na celu obniżenie skali dokarmiania dzikiej zwierzyny w lasach i na terenach zielonych.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kinaza kreatynowa — definicja, działanie, wskazania do badania i dolegliwości

Kinaza kreatynowa – czym jest, działanie, wskazania do badania i dolegliwości

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.