Przejdź do treści

Hiperteloryzm – przyczyny, objawy i leczenie. Czy konieczne jest leczenie chirurgiczne?

oczy kobiety
Fot. Sergey Pristyazhnyuk / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Letnia sałatka z kurkami. Odrobina lasu na talerzu
Jak być aktywną, nie chodząc na siłkę? Zdradzają Kasia Bigos i Andrzej Bogdał
5 największych kuchennych mitów
Twitter.com
W kobietach siła! 10-letnia alpinistka zdobyła siedmiotysięcznik. „To jak być królową świata” – mówi
Jabłka na patyku. Uważaj, ten deser może uzależnić!

Hiperteloryzm to wada występująca pojedynczo lub w zespole deformacji wynikających z wad genetycznych. Może dotykać wszystkie parzyste narządy. Bardzo nasilony hiperteloryzm oczny może być klasyfikowany do leczenia chirurgicznego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Malformacje występują u dzieci od wieków. Dawniej deformacje spowodowane wadami genetycznymi było postrzegane jako proroctwo dla danej rodziny, a czasami nawet całego kraju. Już w starożytnej Grecji Arystoteles szukał przyczyn narodzin dzieci przypominających mitologiczne stwory. Zauważył też wpływ dziedziczenia, pisząc: „zdeformowani urodzą zdeformowanych, kalecy urodzą kalekich, ślepi dadzą życie ślepym”.

Czym jest hiperteloryzm?

Hiperteloryzm (z łaciny hipertelorismus) to wada polegającą na odbiegającej od normy (zwiększonej) odległości pomiędzy dwoma parzystymi narządami lub częściami ciała, np. brodawkami sutkowymi. Jednak w medycynie określenie to stosowane jest głównie w odniesieniu do zwiększonej odległości między oczodołami (hiperteloryzm oczny). Hiperteloryzm może być łagodny lub bardzo nasilony. Może powstać nie tylko w wyniku zaburzeń rozwoju struktur anatomicznych, ale również u dzieci, których matki, będąc w ciąży, zażywały leki zawierające jako substancję czynną fenytoinę (lek przeciwdrgawkowy i przeciwarytmiczny), która ma właściwości teratogenne.

Rodzaje wad wrodzonych

Wady wrodzone można podzielić na duże i małe. Duże wady wrodzone to wady upośledzające czynności ustroju bądź powodujące krótsze życie. Przykładami takich wad są m.in. zespół Downa, rozszczep wargi czy zaćma. Duże wady są rzadkie u noworodków, niestety część z nich objawia się w późniejszym wieku, m.in. mukopolisacharydoza, głuchota, wiele wad kostnych oraz wady serca.

Małe wady mają raczej znaczenie wizualne, kosmetyczne. Bywają też określane jako małe anomalie (anomalia w języku greckim oznacza nierówność i świadczy o mniejszym niż wad stopniu nieprawidłowości). Małe anomalie, czyli odchylenia od normy, nie zawsze są postrzegane jako ułomność, czasem stanowią nawet powód do dumy. Przypadek hiperteloryzmu ocznego o niewielkim stopniu nasilenia był atutem urody wielu znanych kobiet, m.in. żony prezydenta Stanów Zjednoczonych Jacqueline Kennedy Onassis, która pomimo niewielkiego hiperteloryzmu ocznego, uchodziła za ikonę mody. Małe anomalie nie powodują zazwyczaj poważnych problemów zdrowotnych. Jednak mają duże znaczenie w diagnostyce zespołów chorobowych, mogą też naprowadzić na inne, poważniejsze zaburzenia morfologiczne.

Zobacz także

Hiperteloryzm oczny – anomalia okolicy oczu

Poważne wady oczu określane jako duże, np. nieprawidłowa wielkość czy rozstawienie gałek ocznych, są łatwe do zaobserwowania. Niestety czasami nie wystarczy wizualna ocena pacjenta, należy dokonać również stosowanych pomiarów, które pozwolą na postawienie diagnozy. Rozstaw oczodołów mierzony jest poprzez określenie odległości między środkami źrenic. Odległość pomiędzy wewnętrznymi i zewnętrznymi kątami oczu, jak również długość szpar powiekowych, można zmierzyć nawet zwykłą linijką. Pomiary muszą odbywać się przy pełnym otwarciu oczu przez badanego.

Hiperteloryzm oczny diagnozowany jest jako wada/malformacja w przypadku, gdy odległość między źrenicami jest większa niż trzy odchylenia standardowe powyżej średniej odległość dla danej grupy etnicznej i wieku. Niewielkie różnice w osadzeniu i rozstawieniu oczu uznawane za prawidłowe, czyli występujące w niewielkim nasileniu, wpływają na atrakcyjność seksualną kobiet. W tym przypadku oprócz hiperteloryzmu ocznego można też wymienić hipoteloryzm, czyli zmniejszenie odległości międzyźreniczej. Hipoteloryzm oczny może jednak wskazywać na nieprawidłowości rozwojowe płatów węchowych i czołowych. W bardzo nasilonym hipoteloryzmie oczy mogą stanowić jedną strukturę (cyclopia). Leczenie nasilonego hiperteloryzmu ocznego, które jest często poważnym problemem natury kosmetycznej, polega na zabiegu chirurgicznym zmieniającym odległość między oczodołami.

Hiperteloryzm w zespołach wad wrodzonych

Hiperteloryzm często jest jedną z wad występujących w zespole. Medycyna zna wiele schorzeń, w których w obrazie klinicznym ujawnia się hiperteloryzm, np.:

  • zespół cri du chat – zespół kociego krzyku; nazwa pochodzi od charakterystycznego płaczu dziecka podobnego do miauczenia małego kota;
  • zespół Wolfa-Hirschhorna – w większości przypadków mutacja powodująca to schorzenie powstaje de novo;
  • zespół Edwardsa – trisomia chromosomu 18; dzieci z tą wadą rodzą się bardzo rzadko, zazwyczaj dochodzi do poronienia;
  • zespół Turnera – dotyczy jedynie płci żeńskiej; jest to zespół wad wynikający z braku jednego lub części chromosomu X;
  • płodowy zespół walproinianowy – zespół wad wrodzonych powstały w wyniku przyjmowania przez kobiety w ciąży kwasu walproinowego lub jego pochodnych (leki przeciwpadaczkowe).

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

L. Korniszewski, Dziecko z zespołem wad wrodzonych. Diagnostyka dysmorficzna, Warszawa, 2005.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Milena Nosek

„Znam organizmy, które nie szczędzą sobie cukru, smażenia, jedzą na co i kiedy mają ochotę, osiągają przy tym sukcesy i czują się wspaniale. Pytanie tylko – do kiedy?” – mówi Milena Nosek, dietetyk tancerzy

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

kolor oczu

Czy kolor oczu ma znaczenie dla naszego zdrowia? Odpowiada dr n. med. Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

10 rzeczy, za które podziękują ci twoje oczy

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

co szkodzi oczom

Co najbardziej szkodzi oczom?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty