Przejdź do treści

Hiperteloryzm – przyczyny, objawy i leczenie. Czy konieczne jest leczenie chirurgiczne?

oczy kobiety
Fot. Sergey Pristyazhnyuk / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zespół cieśni nadgarstka. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Zespół cieśni nadgarstka. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Andrzej Duda / prezydent.pl
Prezydent Andrzej Duda nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2020. Podczas debaty mówił o szczepionce, która nie istnieje
Oczyszczanie twarzy - jak to robić dobrze? Największe błędy i sposoby na prawidłowe mycie twarzy wylicza dermatolożka
Oczyszczanie twarzy – jak to robić dobrze? Dermatolożka wymienia największe błędy i sposoby na prawidłowe mycie skóry
Dieta jajeczna – bezpieczna i skuteczna, czy szkodliwa i monotonna?
Kalorie a miesiączka / rawpixel
W drugiej połowie cyklu miesiączkowego można jeść więcej? Dietetyk Jakub Chwiłkowski odpowiada

Hiperteloryzm to wada występująca pojedynczo lub w zespole deformacji wynikających z wad genetycznych. Może dotykać wszystkie parzyste narządy. Bardzo nasilony hiperteloryzm oczny może być klasyfikowany do leczenia chirurgicznego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Malformacje występują u dzieci od wieków. Dawniej deformacje spowodowane wadami genetycznymi było postrzegane jako proroctwo dla danej rodziny, a czasami nawet całego kraju. Już w starożytnej Grecji Arystoteles szukał przyczyn narodzin dzieci przypominających mitologiczne stwory. Zauważył też wpływ dziedziczenia, pisząc: „zdeformowani urodzą zdeformowanych, kalecy urodzą kalekich, ślepi dadzą życie ślepym”.

Czym jest hiperteloryzm?

Hiperteloryzm (z łaciny hipertelorismus) to wada polegającą na odbiegającej od normy (zwiększonej) odległości pomiędzy dwoma parzystymi narządami lub częściami ciała, np. brodawkami sutkowymi. Jednak w medycynie określenie to stosowane jest głównie w odniesieniu do zwiększonej odległości między oczodołami (hiperteloryzm oczny). Hiperteloryzm może być łagodny lub bardzo nasilony. Może powstać nie tylko w wyniku zaburzeń rozwoju struktur anatomicznych, ale również u dzieci, których matki, będąc w ciąży, zażywały leki zawierające jako substancję czynną fenytoinę (lek przeciwdrgawkowy i przeciwarytmiczny), która ma właściwości teratogenne.

Rodzaje wad wrodzonych

Wady wrodzone można podzielić na duże i małe. Duże wady wrodzone to wady upośledzające czynności ustroju bądź powodujące krótsze życie. Przykładami takich wad są m.in. zespół Downa, rozszczep wargi czy zaćma. Duże wady są rzadkie u noworodków, niestety część z nich objawia się w późniejszym wieku, m.in. mukopolisacharydoza, głuchota, wiele wad kostnych oraz wady serca.

Małe wady mają raczej znaczenie wizualne, kosmetyczne. Bywają też określane jako małe anomalie (anomalia w języku greckim oznacza nierówność i świadczy o mniejszym niż wad stopniu nieprawidłowości). Małe anomalie, czyli odchylenia od normy, nie zawsze są postrzegane jako ułomność, czasem stanowią nawet powód do dumy. Przypadek hiperteloryzmu ocznego o niewielkim stopniu nasilenia był atutem urody wielu znanych kobiet, m.in. żony prezydenta Stanów Zjednoczonych Jacqueline Kennedy Onassis, która pomimo niewielkiego hiperteloryzmu ocznego, uchodziła za ikonę mody. Małe anomalie nie powodują zazwyczaj poważnych problemów zdrowotnych. Jednak mają duże znaczenie w diagnostyce zespołów chorobowych, mogą też naprowadzić na inne, poważniejsze zaburzenia morfologiczne.

Zobacz także

Hiperteloryzm oczny – anomalia okolicy oczu

Poważne wady oczu określane jako duże, np. nieprawidłowa wielkość czy rozstawienie gałek ocznych, są łatwe do zaobserwowania. Niestety czasami nie wystarczy wizualna ocena pacjenta, należy dokonać również stosowanych pomiarów, które pozwolą na postawienie diagnozy. Rozstaw oczodołów mierzony jest poprzez określenie odległości między środkami źrenic. Odległość pomiędzy wewnętrznymi i zewnętrznymi kątami oczu, jak również długość szpar powiekowych, można zmierzyć nawet zwykłą linijką. Pomiary muszą odbywać się przy pełnym otwarciu oczu przez badanego.

Hiperteloryzm oczny diagnozowany jest jako wada/malformacja w przypadku, gdy odległość między źrenicami jest większa niż trzy odchylenia standardowe powyżej średniej odległość dla danej grupy etnicznej i wieku. Niewielkie różnice w osadzeniu i rozstawieniu oczu uznawane za prawidłowe, czyli występujące w niewielkim nasileniu, wpływają na atrakcyjność seksualną kobiet. W tym przypadku oprócz hiperteloryzmu ocznego można też wymienić hipoteloryzm, czyli zmniejszenie odległości międzyźreniczej. Hipoteloryzm oczny może jednak wskazywać na nieprawidłowości rozwojowe płatów węchowych i czołowych. W bardzo nasilonym hipoteloryzmie oczy mogą stanowić jedną strukturę (cyclopia). Leczenie nasilonego hiperteloryzmu ocznego, które jest często poważnym problemem natury kosmetycznej, polega na zabiegu chirurgicznym zmieniającym odległość między oczodołami.

Hiperteloryzm w zespołach wad wrodzonych

Hiperteloryzm często jest jedną z wad występujących w zespole. Medycyna zna wiele schorzeń, w których w obrazie klinicznym ujawnia się hiperteloryzm, np.:

  • zespół cri du chat – zespół kociego krzyku; nazwa pochodzi od charakterystycznego płaczu dziecka podobnego do miauczenia małego kota;
  • zespół Wolfa-Hirschhorna – w większości przypadków mutacja powodująca to schorzenie powstaje de novo;
  • zespół Edwardsa – trisomia chromosomu 18; dzieci z tą wadą rodzą się bardzo rzadko, zazwyczaj dochodzi do poronienia;
  • zespół Turnera – dotyczy jedynie płci żeńskiej; jest to zespół wad wynikający z braku jednego lub części chromosomu X;
  • płodowy zespół walproinianowy – zespół wad wrodzonych powstały w wyniku przyjmowania przez kobiety w ciąży kwasu walproinowego lub jego pochodnych (leki przeciwpadaczkowe).

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

L. Korniszewski, Dziecko z zespołem wad wrodzonych. Diagnostyka dysmorficzna, Warszawa, 2005.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Zbliżenie oka z zaćmą

Zaćma – operacja, objawy, leczenie. Jakie są przyczyny katarakty?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Kobieta leżąca w kabinie hiperbarycznej z powodu choroby kesonowej

Choroba kesonowa. Przyczyny, objawy i leczenie choroby nurków

Na szkiełku laboratoryjnym położone są próbki gronkowca złocistego. Szkiełko trzyma w ręku lekarz.

Gronkowiec złocisty – przyczyny i objawy zakażenia. Jak wygląda leczenie?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę