Na Instagramie lek. Anna Bonder-Nowicka działa pod nickiem Turbourolog. Nie ma tygodnia, aby nie dostała od jednego z obserwatorów kadru z filmu pornograficznego opatrzonego słowami: „ja też tak chcę, co mam zrobić?”.
W gabinecie młodzi pacjenci rzadko przyznają, skąd czerpią wiedzę o seksie. Przychodzą za to z gotowym oczekiwaniem: chcą erekcji na zawołanie, za każdym razem.
Anna Bonder-Nowicka jest ordynatorką oddziału urologii w Szpitalu Praskim w Warszawie i seksuolożką kliniczną. Na co dzień leczy zaburzenia erekcji, od wczesnej diagnostyki po wszczepianie implantów prącia. Zapytałam ją, czy w jej gabinecie widać zjawisko, o którym coraz głośniej mówi się w internecie: młodych mężczyzn sięgających po tabletki na erekcję. Jej odpowiedź dotyczy jednak nie tyle samych tabletek, co presji, samotności i wstydu.
Agata Źrałko: Młodzi mężczyźni, którzy dopiero od kilku lat zaczęli aktywność seksualną, coraz częściej sięgają po tabletki na erekcję. O tym zjawisku opowiadał niedawno jeden z polskich ratowników medycznych na swoim profilu na Instagramie, problemowi przyglądają się też badacze. Czy zaobserwowała go też Pani w swoim gabinecie?
Lek. Anna Bonder-Nowicka: Mój gabinet jest zawalony lawiną mężczyzn, którzy poszukują wsparcia w erekcji. Są to mężczyźni w każdym wieku. Ale rzeczywiście, ci młodsi mają nawet większą tendencję do sięgania po leki – oczekują rezultatów szybko, natychmiast.
Fakt, u młodych mężczyzn dosyć łatwo dochodzi do zaburzeń erekcji, ale one wynikają z innych przyczyn niż zaburzenia naczyniowe, na które tabletki na erekcję działają. Wydaje im się, że kiedy sięgną po tabletkę, a ona jest przecież dostępna bez recepty, to naprawią wszystkie swoje problemy.
Zatrzymajmy się przy tych pacjentach. Czy rzeczywiście młodzi nie mają żadnych powodów medycznych, by wspomagać erekcję?
Oczywiście, że mają – to nie jest tak, że przychodzą do mnie wyłącznie zdrowi mężczyźni. Zauważam jednak taki schemat, że młodsi mają przeogromne oczekiwania względem swoich możliwości seksualnych.
Obecni 20-, 30-latkowie dojrzewali w świecie, w którym pornografia była na wyciągnięcie ręki – dostępna w każdym telefonie, praktycznie za darmo. Ich ojcowie i dziadkowie musieli się zakradać do wujka i podkradać „Twój Weekend” albo inne rozbierane czasopismo. Obecni młodzi mężczyźni są przeładowani pornografią i rzadko przyjmują do wiadomości, że to co widzą na ekranie, jest efektem wielokrotnych prób, sprawnego montażu, wspomagania lekami lub zastrzykami. Niektórzy aktorzy porno mają wszczepione implanty prącia, które zapewniają im erekcję na zawołanie.
U mężczyzny, który swoją edukację seksualną zdobywa właśnie z takich źródeł, seks sam w sobie staje się problemem.
Kiedy przychodzi do pani taki mężczyzna?
Jeśli mam szczęście – przyjdzie wcześnie. Powie: „nie radzę sobie, nie wiem, co mam teraz zrobić”, a ja w odpowiedzi zachęcę do badań, bo tylko tak dowiem się, na czym stoimy i co możemy zrobić.
Jeśli nie mam szczęścia – przyjdzie po wielu miesiącach zmagania się z problemem. Kiedy wewnątrz własnej głowy jest już wyczerpany, zrozpaczony. Kiedy wypróbował już wszystkie opcje dostępne w internecie, a, tu muszę dodać, jest ich naprawdę niemało. Zwykle na wszystkie moje propozycje diagnostyki odpowiada „już tego próbowałem” albo „to na pewno nie zadziała”.
Internet jest w ogóle dramatycznie niebezpiecznym miejscem. Na pstryknięcie palcem można znaleźć biznesy gotowe żerować na samotności, przerażeniu i rozpaczy mężczyzn, którzy zmagają się z zaburzeniami erekcji.
Rolki
A co z przyjaźniami w realu? Mężczyźni nie rozmawiają ze sobą o takich problemach?
Mężczyźni znacznie częściej porównują się do innych mężczyzn, zamiast wymienić się doświadczeniami. Nie zliczę, ile razy usłyszałam: „wszyscy moi koledzy mogą długo, mocno, wiele razy, a ja jeden nie”. Słysząc to, zaczynam tłumaczyć, że nie, nie wszyscy tak potrafią.
I wtedy zaczynam się przedzierać przez masę stereotypów i utrwalonych przekonań…
…często wyrosłych z pornografii?
Tak. Co ciekawe, w gabinecie mężczyźni rzadko się przyznają do tego, że ich źródłem informacji jest pornografia. Nie mówią „widziałem na filmie, jak para uprawia seks przez kilka godzin i chciałbym tak samo”. To mi się nie zdarza. Jeżeli w ogóle takie słowa padają, to zazwyczaj w wiadomościach, które otrzymuję na Instagramie. Tam panowie przesyłają mi kadry z filmów pornograficznych, na których czubek penisa dotyka do kolana i mówią „proszę mi tak zrobić”. A przecież aktorzy są po prostu tak dobrze skadrowani! Seks przez kilka godzin z penisem w nieustannym wzwodzie nie jest doświadczeniem wszystkich.
Czyli w kwestii zaburzeń erekcji mężczyźni są samotni?
O zaburzeniach erekcji raczej się z kumplami nie pogada. W dobrym tonie jest przechwalanie się, jakie ma się supererekcje i jakie wspaniałe podrywy się zaliczyło, a nie mówienie o problemach.
Dla porównania kobiety spotykają się na drinku i 10 minut później już są w stanie rozmawiać o tym, że jedna wykryła sobie guzek w piersi. Albo idą razem na siłownię i jeszcze nie wyjdą z przebieralni, a już wiedzą o tym, która ostatnio miała orgazm, a która nie. Kobiety tworzą między sobą społeczności, w których takie informacje wymieniane są dosyć szybko.
Mężczyźni zostają z problemem pozostawieni sami sobie… I to na długo, zanim sięgną po jakąkolwiek pomoc.
A gdy już zwracają się po pani pomoc, jako do specjalisty, to z czym najczęściej przychodzą? Czego oczekują?
Żeby leki znów zaczęły działać. Tak jak mówiłam, wielu szuka gotowej recepty, rozwiązania „na już”.
W przekonaniu, że to możliwe, dodatkowo utwierdza ich fakt, że w pierwszej fazie u tego rzeczonego młodego pacjenta leki rzeczywiście poprawiają jakość erekcji. Ale nie dlatego, że coś naprawiły albo wyleczyły. Tylko dlatego, że pan poczuł pewność siebie. Że skoro ma wsparcie, to teraz erekcja już go nie zawiedzie, może ruszać na łowy. Tacy młodzi mężczyźni absolutnie nie przyjmują do wiadomości, że mógł na nich zadziałać efekt placebo.
Dlatego gdy tabletka działała, ale już nie działa, to zachęcam: spróbujmy czegoś innego. Nie zawstydzam tych pacjentów, że zostali nabici w butelkę, bo zdaję sobie sprawę, że dla młodego mężczyzny, który ma wobec siebie bardzo wysokie oczekiwania, zaburzenia erekcji są katastrofą życiową.
Co czuje taki młody mężczyzna, dla którego świetna erekcja była podstawą pewności siebie?
Że jego ciało i życie się skończyło. Że jego związek padnie w gruzach natychmiast po tym, jak będzie miał niepowodzenie w sypialni.
Rozumiem to, wspieram swoich pacjentów. Ale rzadko kiedy przepisuję leki na erekcję.
Dlaczego?
Ponieważ młodzi mężczyźni rzadko mają dysfunkcję naczyniową. A leki oddziałujące na erekcję to są leki wyłącznie oddziałujące naczyniowo.
Powiem tak. Gdyby istniały magiczne preparaty, które wywoływałyby kamienną erekcję na zawołanie, to my, urolodzy, używalibyśmy ich w leczeniu. Fakt, że tego nie robimy, oznacza, że takich leków po prostu nie ma. Krzykliwe tytuły internetowych nagłówków typu „lekarze nie chcą, żebyś się o tym dowiedział” są ciągle tylko czystą manipulacją.
Zestawmy zatem oczekiwania pacjentów z faktami. Co leki na erekcję rzeczywiście robią, a czego nie?
Popularne leki na erekcję to inhibitory fosfodiesterazy typu piątego, w skrócie PDE5. Wspomagają uwalnianie tlenku azotu, który rozszerza naczynia. Efektem ich działania jest zwiększenie napływu tętniczego. Koniec, kropka. Dlatego inhibitory PDE5 nie zadziałają u wszystkich – bo nie u każdego mężczyzny zaburzenia erekcji są wynikiem dysfunkcji naczyniowej.
Jeśli mężczyzna ma dysfunkcję mięśni dna miednicy, zaburzenia neuropatyczne, bo rozwija się u niego choroba Parkinsona, przeszedł udar albo uraz rdzenia kręgowego, to inhibitory PDE5 u niego nie zadziałają. Wręcz przeciwnie, mogą spowodować inne zaburzenia, obniżenie ciśnienia tętniczego, powikłania.
Ale schorzeń, które mogą wpływać na problemy z erekcją, jest przecież o wiele więcej. Przy cukrzycy nasilona ilość cukru niszczy drobne naczynia i drobne nerwy, powodując polineuropatię cukrzycową. Zaburzenia erekcji mogą pojawiać się też w wyniku przewlekłego stresu, zaburzeń lękowych, rozpoznanej lub nierozpoznanej depresji.
Skąd więc biorą się wyobrażenia o wszechmocy tabletek na erekcję?
Powszechne przekonanie o tym, że lek załatwi wszystko, wynika ze zmasowanej kampanii reklamowej tzw. niebieskich tabletek. Reklamy były przygotowane przez naprawdę utalentowanych ludzi, dzięki którym na całym świecie uwierzyliśmy, że zaburzenie erekcji wyleczy się jedną tabletką.
Ale rzeczywistość nie widziała tych reklam, więc nie pozwala na takie proste rozwiązania.
Kiedy, z pani perspektywy, trudność ze wzwodem u młodego mężczyzny jest sygnałem, że coś wymaga diagnostyki?
Gdy mężczyźni wspominają o problemach, które pojawiają się sytuacyjnie, nie zawsze tak samo. Mówią: „zdarza mi się erekcja, którą mógłbym obfotografować, bo jest taka doskonała, a jednocześnie dwa dni później nie mam z czym do partnerki wyjść”. Takie sygnały już świadczą o tym, że mamy do czynienia z problemem, który nie jest organiczny.
Ale sama rozmowa nie wystarczy, żeby postawić diagnozę, dlatego badam pacjenta fizykalnie, proponuję badania laboratoryjne, które pozwolą mi ocenić ciało zarówno pod względem metabolicznym, jak i hormonalnym.
Najczęściej występujące przyczyny prowadzące do zaburzeń erekcji wcale nie muszą dotykać osób w podeszłym wieku – przecież na cukrzycę można zachorować w bardzo młodym wieku. Cukrzyca dziecięca ciągnie się za człowiekiem długie lata.
W urologii nie ma prostych rozwiązań. Nawet jeśli problem na pierwszy rzut oka wydaje się oczywisty i banalny, nie odstępujemy od diagnostyki.
Jakie sytuacje powinny zapalić czerwoną lampkę u samego pacjenta?
Na przykład wzwody, które przebiegają z bólem, objawami ogólnoustrojowej infekcji z gorączką i dreszczami. Te sytuacje mogą wskazywać np. na zapalenie prostaty i powinny być odpowiednio leczone.
Albo reakcja seksualna, która zmienia się gwałtownie i bezpowrotnie. Gdy mężczyzna wcześniej prowadził aktywne życie seksualne, miał wzwody i stosunki często, a teraz w ogóle nie może podnieść penisa. Takie sytuacje powinny skłaniać do pilnej wizyty u lekarza.
Skoro zaburzenia erekcji bywają u młodego mężczyzny markerem innych problemów zdrowotnych niż tych urologicznych czy seksualnych, to czy kupione na własną rękę leki na erekcję mogą takie objawy przykryć?
Poniekąd. Jak wspomniałam, leki na erekcję mogą zadziałać jak efekt placebo i wtedy erekcja będzie znakomita, mimo że wciąż nie wiadomo, co spowodowało pierwotne zaburzenia.
Czasem, gdy używany przez dłuższy czas lek na erekcję przestał działać, mężczyźni decydują się na zwiększenie dawki, bardzo często powyżej bezpiecznych poziomów. Bo „pewnie mój organizm już się przyzwyczaił”. A leki na erekcję też mają swój limit dawkowania.
Jakie mogą być konsekwencje?
Przyjęte w zbyt dużej dawce mogą spowodować obniżenie ciśnienia krwi, omdlenia lub nawet utratę przytomności, więc nie można eskalować dawki w nieskończoność. I robienie tego na własną rękę nie jest dobrym pomysłem.
Zdarza się też priapizm, czyli przedłużony wzwód prącia. Dlatego wszystkich pacjentów uczulam, że jeśli wzwód utrzymuje się pomimo braku podniecenia seksualnego albo po zakończeniu stosunku seksualnego penis nie opada, a do tego pojawia się ból i uczucie ciężaru, to pora udać się jak najszybciej do lekarza. I to raczej nie do przychodni, tylko do izby przyjęć.
W okresie priapizmu we wnętrzu penisa jest uwięziona krew, która nie krąży. A skoro jest zamknięta w szczelnym zbiorniku i nie może odpłynąć, to ilość zawartego w niej tlenu gwałtownie spada. Jeśli wzwód trwa długo, ponad 4 godziny, to zawartość tlenu we krwi uwięzionej w penisie jest tak niska, że może dojść do martwicy tkanek. Nierzadko kończy się to utratą możliwości uzyskania wzwodu. Taki mężczyzna już nigdy więcej nie będzie miał spontanicznego wzwodu, ponieważ jego tkanki już będą martwe.
Obecni 20-, 30-latkowie dojrzewali w świecie, w którym pornografia była na wyciągnięcie ręki – dostępna w każdym telefonie, praktycznie za darmo. Ich ojcowie i dziadkowie musieli się zakradać do wujka i podkradać „Twój Weekend” albo inne rozbierane czasopismo. Obecni młodzi mężczyźni są przeładowani pornografią i rzadko przyjmują do wiadomości, że to co widzą na ekranie, jest efektem wielokrotnych prób, sprawnego montażu, wspomagania lekami lub zastrzykami.
Samotni mężczyźni, tak samo jak samotne kobiety, często zmagają się z zaburzeniami lękowymi, zaburzeniami nastroju czy wspomnianą samotnością. Czy leki, które pomagają psychice, odbijają się na sferze seksualnej i odwrotnie?
Tak, te sfery są ze sobą niezwykle ściśle powiązane. Leki na obniżenie nastroju czy przeciwlękowe wpływają na reakcję seksualną, a jednocześnie każde leczenie, które my, urolodzy, proponujemy pacjentom, może wpływać na sferę psychiczną. Zarówno depresja obniża jakość erekcji, jak i leczenie z powodu depresji obniża jakość erekcji. Łatwo o błędne koło.
Trzeba też wziąć pod uwagę, że młodzi mężczyźni, zwłaszcza ci bez wsparcia rówieśniczego, łatwo wpadają w pętlę rozpaczliwych przemyśleń o tym, że coraz gorzej sobie radzą. Każda myśl o zbliżającym się stosunku seksualnym sprawia, że narasta w nich napięcie, obawa i stres. Katastroficzne myśli przyspieszają jak pociąg ekspresowy, więc do następnej próby podchodzą tak zestresowani i spięci, że ich szanse na prawidłową erekcję są jeszcze mniejsze. Zaczynają myśleć o tym, że ich ciało ich zawodzi, że nie jest „normalne”.
A jak wygląda ten obraz normy w głowach pani pacjentów?
Mężczyźni bardzo chcieliby dosięgnąć ideału, który mają w głowie – „super chada”, czyli mężczyzny o doskonałych warunkach fizycznych twarzy i ciała, o uroku nie do odparcia, który wszystkie kobiety ma na wyciągnięcie ręki.
Rzeczywistość jest jednak inna. Ludzie łączą się w pary nie tylko na podstawie wizualiów, ale również tego, jak czują się ze sobą, jakiego wsparcia sobie udzielają, jak tworzą związek. I mężczyźni, którzy są chorobliwie skupieni na idei super chada, będą przy każdym niepowodzeniu doszukiwać się powodów fizycznych. „To pewnie dlatego, że mam taki nos” albo „gdybym miał większe mięśnie, to dziewczyna by mnie tak nie traktowała”. Mężczyźni mają ogromne pretensje do swojego ciała i wydaje im się, że jeśli nie wyglądają jak z żurnala, to nie mają czego u kobiet szukać.
A to jest absolutna bzdura, ponieważ nie istnieje żadna norma dotycząca tego, jak często mężczyzna powinien współżyć, jak długo powinno to trwać, jak twardy powinien być jego penis. Nie istnieje norma dotycząca tego, kogo powinien kochać i kto powinien go pociągać.
Profesor Kazimierz Imieliński, wybitny seksuolog, nauczył nas, że w zachowaniach seksualnych nie ma normy. Jest tylko 5 filarów, które spełnia prawidłowa seksualność. Mówimy wtedy o sytuacjach, które odbywają się między dwoma dorosłymi osobami, za obopólną zgodą, mają służyć obopólnej rozkoszy, nie naruszają drastycznie norm społecznych i nie powodują uszkodzenia ciała żadnego z partnerów. To są nasze normy.
Jak na tę prawidłową seksualność nakłada się mętna wiedza z internetu? Ile z tego, co pacjenci wiedzą o seksie i o własnym ciele, jest, brutalnie mówiąc, nieprawdą?
W internecie pacjenci dowiedzą się, że muszą sprostać niebotycznym wymaganiom. Bardzo dużo kosztuje ich świadomość, że do tych standardów nie dociągają. Ale tak jak w latach 90. skarżyliśmy się na to, że na skutek montażu zdjęć nawet supermodelki nie wyglądają jak supermodelki, ponieważ ich zdjęcia są wielokrotnie poprawiane, tak w świecie, w którym istnieje sztuczna inteligencja mogąca stworzyć absolutnie każdą, niewyobrażalną kreację, opieranie się na danych z internetu jest absolutnym absurdem. Prowadzi tylko do zwiększenia cierpienia i osamotnienia ludzi. I to w każdym wieku.
Gdyby młody mężczyzna mierzący się z takimi problemami, czytał ten wywiad, co chciałaby pani, żeby usłyszał?
Powiem tak. Gdyby istniały magiczne preparaty, które wywoływałyby kamienną erekcję na zawołanie, to my, urolodzy, używalibyśmy ich w leczeniu. Fakt, że tego nie robimy, oznacza, że takich leków po prostu nie ma. Krzykliwe tytuły internetowych nagłówków typu „lekarze nie chcą, żebyś się o tym dowiedział” są ciągle tylko czystą manipulacją.
Poszukaj więc przyjaciół, którzy pozwolą ci spojrzeć na rzeczywistość z innego punktu widzenia. Nie wierz we wszystko, co czytasz i co widzisz w internecie. Jeśli coś cię niepokoi, przyjdź do lekarza, zamiast szukać informacji na własną rękę. Na pewno wyjdzie szybciej i bezpieczniej.
A jeśli wszystko wydaje się stracone, ponieważ miałeś martwicę tkanek w wyniku priapizmu lub operację prostaty albo masz zaburzenia erekcji i wszyscy ci mówią, że już jest po wszystkim – nie słuchaj ich. Zawsze jest opcja, która pozwala wyjść z sytuacji obronną ręką.
Anna Bonder-Nowicka – ordynatorka oddziału urologii w Szpitalu Praskim w Warszawie. Wcześniej pełniła funkcję starszego asystenta w oddziale urologii klinicznej w Szpitalu Bielańskim w Warszawie. Ukończyła studia podyplomowe z zakresu seksuologii klinicznej na Uniwersytecie SWPS w Warszawie i z zakresu medycyny bólu na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Jest członkinią Polskiego Towarzystwa Urologicznego, Europejskiego Towarzystwa Urologicznego i Europejskiego Towarzystwa Medycyny Seksualnej. W 2026 roku uzyskała międzynarodowy certyfikat FECSM z medycyny seksualnej. Jej głównym obszarem praktyki jest leczenie zaburzeń erekcji (od wczesnej diagnostyki po zabiegi wszczepienia implantów prącia), a także inne zagadnienia z zakresu medycyny seksualnej, głównie przedwczesny wytrysk i choroba Peyroniego. Prowadzi kanał Turbourolog na Facebooku i Instagramie, gdzie obserwuje ją łącznie ponad 17 tys. osób.