Przejdź do treści

Jodek potasu – cenna profilaktyka czy niebezpieczna praktyka? Rozwiewamy wątpliwości

Jodek potasu – cenna profilaktyka czy niebezpieczna praktyka? Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Jodek potasu wywołuje niejednokrotnie negatywne skojarzenia, choć tak naprawdę spożywany jest codziennie – dodawany jest bowiem do soli kuchennej, by zapewnić odpowiednią ilość jodu w diecie. W 1986 r. roztwór jodu w jodku potasu (płyn Lugola) podawany był w celu zapobiegnięcia skażeniu radioaktywnemu po katastrofie w Czarnobylu. W świetle obecnych wydarzeń w Ukrainie i ryzyka ataku nuklearnego zapotrzebowanie na jodek potasu znowu wzrasta. Jednak przyjmowanie go bez wyraźnych ku temu wskazań jest bardzo ryzykowne.

Czym jest jodek potasu? 

Jodek potasu, a właściwie sól potasowa kwasu jodowodorowego jest związkiem nieorganicznym w postaci bezbarwnych kryształków, łatwo rozpuszczalnym w wodzie (w przeciwieństwie do jodu, który z trudem rozpuszcza się w wodzie). 

W rejonach występowania zagrożenia niedoboru jodu jodek potasu jest dodawany w niewielkich dawkach do soli kuchennej. Mowa wówczas o soli jodowanej. Jest to ważne, ponieważ niedobory jodu doprowadzają do zaburzenia syntezy hormonów tarczycy, a przez to zakłócają funkcjonowanie całego organizmu. Dlatego też już w 1935 r. zaczęto dodawać do każdego kilograma soli kuchennej po 5 mg jodku potasu. Obecnie dawka jest wyższa i wynosi 30 mg (+/– 10 mg) jodku potasu na każdy kilogram soli kuchennej.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Multilac
Hello Box Odporność
180,75 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
PROMOCJA
Odporność, Promocje
WIMIN Odporność, 30 kaps.
20,00 zł 59,00 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z SOS PMS, 30 saszetek
139,00 zł
Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Właściwości i zastosowanie jodku potasu 

Jodek potasu wykazuje właściwości: 

  • odkażające (bakteriobójcze i grzybobójcze), 
  • przeciwzapalne, 
  • przeciwobrzękowe, 
  • wspomagające wykrztuszanie, 
  • blokujące wchłanianie radioaktywnego jodu przez tarczycę. 

Jodek potasu doceniany jest w farmacji przede wszystkim za korzystny wpływ na funkcjonowanie tarczycy. Przez to dodawany jest do leków stosowanych przez chorujących na niedoczynność tego organu. 

Ze względu na właściwości przeciwzapalne, przeciwobrzękowe i odkażające jodek potasu wspomaga gojenie ran, zwalczania infekcji bakteryjnych i grzybiczych oraz redukuje opuchliznę tkanek po urazie. Najczęściej wykorzystywana jest do tego jodyna, czyli roztwór jodu w alkoholu etylowym z jodkiem potasu. Co ciekawe – właściwości odkażające znajdują także zastosowanie w procesie uzdatniania wody do picia. 

Mówiąc o jodku potasu, nie sposób nie wspomnieć o płynie Lugola, czyli roztworze wodnym jodu w jodku potasu. Substancja ta była podawana dzieciom po wybuchu reaktora jądrowego w czarnobylskiej elektrowni w 1986 r. Jego rolą było ograniczenie wchłaniania przez tarczycę radioaktywnego jodu. Obecnie również jodek potasu jest stosowany w postaci płynu Lugola lub tabletek przy skażeniu radiacyjnym. 

Jodek potasu służy też do jodowania soli. Dzięki temu zapobiega się niedoborom jodu w diecie i negatywnym tego konsekwencjom w tym zaburzeniom: pracy tarczycy, prawidłowego funkcjonowania mózgu i mięśni oraz procesów metabolicznych.

Jod - właściwości, niedobór i nadmiar, naturalne źródła /fot. iStock

Jodek potasu – gdzie kupić? 

Jodek potasu dostępny jest w formie saszetek do rozprowadzenia w wodzie, tabletek albo gotowego roztworu. Zalecany jest do stosowania przez osoby z niedoborami tego składnika lub w razie wystąpienia skażenia radiacyjnego.  

Cena suplementu zależna jest od wielkości opakowania oraz dawki jodku potasu. Za 10 saszetek zawierających 65 mg jodku potasu zapłacisz ok. 80–100 zł. Za 60 tabletek zawierających 30 mg jodku potasu – ok. 250 zł. Natomiast za gotowy roztwór zawierający 30 mg/l jodku potasu w butelce o objętości 250 ml zapłacisz ok. 50 zł. Preparaty o wyższych stężeniach jodku potasu wydawane są wyłącznie na receptę.

Sól himalajska - hit czy kit? Wzięła ją pod lupę Paulina Górska

Jodek potasu – czy jest szkodliwy? 

Odpowiedź na pytanie, czy jodek potasu jest szkodliwy, nie jest oczywista. Wszystko to zależy od sposobu jego stosowania. 

Zwiększone ryzyko ataku nuklearnego, związane z toczącą się w Ukrainie wojną, sprawia, że coraz więcej osób chce stosować płyn Lugola lub tabletki z jodkiem potasu profilaktycznie. To bardzo niebezpieczne zjawisko. Stosowanie jodku potasu jest uzasadnione tylko w okolicznościach, gdy w istocie wystąpi skażenie radiacyjne. W każdym innym przypadku taka suplementacja przynieść może szereg poważnych konsekwencji.  Jak to możliwe? Stosowanie jodku potasu blokuje wchłanianie radioaktywnego jodu przez tarczycę. Organ wysyca się wówczas bezpiecznym jodem i przestaje wchłaniać jod promieniotwórczy. Zmniejsza to ryzyko skażenia. Jednakże przyjmowany wówczas, gdy radioaktywne substancje nie są obecne w powietrzu, wodzie, czy żywności, może doprowadzić do: 

Co istotne, stosowanie jodku potasu nawet z zalecenia lekarskiego może wywołać niekorzystne skutki uboczne takie jak: 

  • nieżyt nosa; 
  • obrzęk ślinianek; 
  • podrażnienie układu pokarmowego i związane z tym, nudności, wymioty i inne zaburzenia gastryczne; 
  • reakcje alergiczne. 

Za monitorowanie sytuacji radiacyjnej w Polsce odpowiedzialna jest Państwowa Agencja Atomistyki. To ona również na bieżąco wydaje zalecenia dotyczące dystrybucji jodku potasu w razie wystąpienia ryzyka skażenia radiacyjnego. Jest to działanie prewencyjne, które ma na celu zabezpieczenia zdrowia obywateli. Nie ma więc potrzeby stosowania suplementów profilaktycznie. 

Stosowanie jodku potasu poza kontrolą lekarską jest szczególnie niebezpieczne u dzieci poniżej trzech lat, chorujących na nadczynność tarczycy i gruźlicę. Ponadto składnik nie powinien być stosowany przy opryszczkowym zapaleniu skóry. Na tym lista przeciwwskazań zdrowotnych do stosowania tej formy suplementacji się nie kończy. Właśnie dlatego tak ważna jest wcześniejsza konsultacja ze specjalistą. 

Źródła: 

  1. B. Pyka, I. Zieleń-Zynek i in., Zalecenia dietetyczne dotyczące spożywania jodu — w poszukiwaniu konsensusu między kardiologami a endokrynologami, „Folia Cardiologica” 2019, t. 14, nr 2, s. 156–160 
  2. A. Kurosad, J. Nicpoń, Występowanie, obieg i obszary niedoboru jodu oraz główne jego źródła w żywieniu człowieka i zwierząt, „Advances in Clinical and Experimental Medicine” 2005, t. 14, nr 5, s. 1019–1025 
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pięć łyżeczek z róznymi rodzajami soli, sól rozsypana na blacie

9 sygnałów, że jesz za dużo soli

Nadczynność tarczycy a wole tarczycy – przyczyny i leczenie tyreotoksykozy

W tężni solankowej zadbasz o swoje zdrowie? Poznaj jej niezwykłe właściwości i zastosowanie

Sól emska

Sól emska – zastosowanie, dawkowanie i przeciwwskazania

Jak pozbyć się wody z organizmu? Sposoby i przyczyny dolegliwości

Kąpiele solankowe – właściwości i wskazania do zabiegu

Chlorki we krwi – badanie, norma, jak obniżyć chlorki

Sól – szczypta nie zaszkodzi

Sól – szczypta nie zaszkodzi

Dodawanie soli do potraw / istock

Polacy spożywają prawie trzykrotnie za dużo soli. Mamy jednak dobrą wiadomość: szybko możemy się od niej odzwyczaić

sól

Nokturia – powód nocnych wizyt w toalecie

pizza

6 produktów najgorszych dla mózgu

5 sposobów na oszczędzanie wątroby latem

sklep Lidl

Zdrowe zmiany w dyskontach. Lidl odchudza żywność z soli i cukru, Biedronka rezygnuje z oleju palmowego

Sól w diecie. Zdjęcie: istockphoto.com

Sól w diecie. Dietetyk Powszechny tłumaczy, co sól robi z organizmem i dlaczego powinniśmy ją ograniczyć

6 nawyków, które szkodzą twojemu sercu

Haloterapia – sól nie musi szkodzić

Haloterapia – sól nie musi szkodzić

Węzły chłonne szyjne – co zrobić kiedy są powiększone? Jakie badania wykonać?

Jak mówić do osób z otyłością? Wyjaśniają eksperci z Dietetyka #NieNaŻarty

Co mówić osobom z otyłością, żeby je wspierać, a nie dołować? Wyjaśniają eksperci z profilu Dietetyka #NieNaŻarty

Pierwsza taka operacja! Rozrusznik serca po raz pierwszy został wszczepiony noworodkowi

Eksperymentalny rozrusznik serca został wszczepiony noworodkowi. To wielki przełom w pediatrii!

NFZ odniosło się do sprawy Mamy Ginekolog. "Nie ma zgody na przyjmowanie koleżanek i rodziny poza kolejnością. W trybie pilnym żądamy wyjaśnień"

NFZ grzmi po wpisie Mamy Ginekolog. „Nie ma zgody na przyjmowanie koleżanek i rodziny poza kolejnością. W trybie pilnym żądamy wyjaśnień”

Hemoroidy wewnętrzne – przyczyny i objawy. Jak wygląda diagnostyka i leczenie

Jak Polacy oceniają szpitale?

Pacjenci i pacjentki ocenili polskie szpitale. Najczęściej narzekali na brak poszanowania prawa do intymności i kiepskie jedzenie

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

Glikokortykosteroidy – czym są, kiedy są podawane i czy wywołują skutki uboczne?

×